Materializm a empiriokrytycyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Materializm a empiriokrytycyzm. Krytyczne uwagi o pewnej reakcyjnej filozofii (ros. Материализм и эмпириокритицизм. Критические заметки об одной реакционной философии) – główna praca filozoficzna Włodzimierza Lenina, napisana w 1908 roku i opublikowana w maju 1909.

Teoria odbicia (nm. Abbildtheorie, ang. copy/representation theory of knowledge) – w realistycznej teorii poznania to proces odzwierciedlania realnej rzeczywistości w świadomości człowieka. Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Historia[ | edytuj kod]

W początkach XX. wieku wśród rosyjskich marksistów był rozpowszechniony wpływ Ernsta Macha i Richarda Avenariusa. Bezpośrednim powodem napisania dzieła Lenina była książka „Szkice z filozofii marksizmu” (ros. Очерки по философии марксизма, Oczerki po fiłosofii marksizma), zawierająca artykuły Aleksandra Bogdanowa, Anatola Łunaczarskiego, W. Bazarowa i innych autorów, którzy dążyli do połączenia marksizmu z empiriokrytycyzmem. Machistowska rewizja marksizmu, zmierzająca do podważenia teoretycznych podstaw partii bolszewików, stanowiła poważne zagrożenie i było więc konieczne ukazanie reakcyjnej istoty machizmu, obrona marksizmu, wyłożenie podstawowych kwestii materializmu dialektycznego. Zadania te zrealizował Lenin w książce „Materializm a empiriokrytycyzm”. Przeciwko empiriokrytycyzmowi i jego rosyjskim zwolennikom najwcześniej w Rosji wystąpił Gieorgij Plechanow, ale Lenin przeprowadził bardziej głęboką i teoretycznie uzasadnioną analizę empiriokrytycyzmu niż Plechanow.

Zeszyty filozoficzne (ros. Философские тетради) – pośmiertnie wydany zbiór notatek Włodzimierza Lenina, datowany na lata 1914-1916 i zawierający konspekty dzieł filozoficznych Arystotelesa, Hegla, Karola Marksa i in. Własne refleksje Lenina napisane są w zeszytach niekiedy oddzielnie, a niekiedy włączone są w tekst konspektów. Po raz pierwszy te rękopisy Lenina zostały opublikowane w Związku Radzieckim w latach 1929-1930 i miały wartość jako podstawa badań filozoficznych, opartych na zasadach materializmu i dialektyki. Obok książki "Materializm a empiriokrytycyzm" "Zeszyty filozoficzne" stanowią leninowski etap w rozwoju filozofii marksistowskiej. Podczas gdy w pracy „Materializm a Empiriokrytycyzm” Lenin zajmuje się przede wszystkim problemami materializmu dialektycznego, w „Zeszytach filozoficznych” na podstawie dialektycznych edei Hegla i innych filozofów Lenin rozwija materialistyczną, marksistowską dialektykę. Materializm historyczny — marksistowska teoria, będąca zastosowaniem materializmu dialektycznego na obszarze historii i nauk społecznych. Według materializmu historycznego, stosunki ludzi w procesie produkcji są stosunkami podstawowymi i pierwotnymi, określającymi wszystkie inne stosunki społeczne, a mianowicie: stosunki polityczne i ideologiczne.

W książce Materializm a empiriokrytycyzm Lenin postawił sobie jako jedno z głównych zadań ujawnienie powiązania machizmu z jedną ze szkół w fizyce XX wieku, a równocześnie wykazanie, że roszczenia empiriokrytycyzmu pretendującego do rangi „filozofii współczesnego przyrodoznawstwa” są bezpodstawne.

Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Iwan Szczipanow (ros.: Иван Яковлевич Щипанов; ur. 24 września 1904 r., zmarł 5 kwietnia 1983 roku w Moskwie) - radziecki filozof, specjalista od historii filozofii rosyjskiej. Doktor nauk filozoficznych (1953), profesor (1954), członek Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego od 1927 roku. W 1938 roku ukończył wydział filozoficzny w Instytucie Filozofii, Literatury i Historii, gdzie w roku 1941 obronił pracę kandydacką. Od 1938 roku pracował jako wykładowca na różnych uniwersytetach, m. in. na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym, gdzie kierował katedrą Historii Filozofii Narodów Związku Radzieckiego. Prace Iwana Szczipanowa przetłumaczono na kilka języków obcych.
Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.
Kęty (wil.: Łiwert) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kęty.
Filozofia marksistowsko-leninowska – radziecka wersja filozofii marksizmu, która powstała w latach 20. XX wieku i przez dziesięciolecia była oficjalną filozofią w Związku Radzieckim oraz w krajach bloku wschodniego.
Richard Heinrich Ludwig Avenarius (ur. 19 listopada 1843 w Paryżu, zm. 18 sierpnia 1896 w Zurychu) – niemiecki filozof, twórca radykalnie pozytywistycznego kierunku filozoficznego zwanego empiriokrytycyzmem lub "drugim pozytywizmem".
Agnostycyzm (stgr. ἄγνωστος α- a-, bez + γνώσις gnōsis, wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd filozoficzny, według którego obecnie niemożliwe jest całkowite poznanie rzeczywistości. Czasami agnostycyzm oznacza tylko niemożliwość dowiedzenia się, czy Bóg lub bogowie istnieją, czy też nie. Jednym z pierwszych przejawów agnostycyzmu było „Wiem, że nic nie wiem” Sokratesa. Thomas Henry Huxley wprowadził termin agnostycyzm, wykluczając możliwość poznawczą człowieka na polu „istoty” rzeczy jak i „istoty” związków przyczynowo-skutkowych. Agnostycyzm przybiera różne formy i tak agnostyk może być ateistą, teistą albo żadnym z nich.
Materia ((łac.) materia) to byt rozciągający się w przestrzeni i w czasie, chociaż położenie obiektów materialnych nie musi być jednoznacznie określone. Materia jest jednym z podstawowych pojęć, jednak od początków filozofii była rozpatrywana i rozumiana w różny sposób.

Reklama