• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marynarka Wojenna - II RP



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.ORP Bałtyk, pierwotnie D’Entrecasteaux – francuski krążownik pancernopokładowy z początku XX wieku, następnie w okresie międzywojennym polski hulk szkolny.
    Udział Polaków w walkach na Morzu Północnym[ | edytuj kod]

    Polskie niszczyciele ORP Burza, ORP Grom i ORP Błyskawica 30 sierpnia w ramach Planu Peking opuściły polskie porty i 1 września na Morzu Północnym weszły w podporządkowanie floty brytyjskiej. Od 4 września 1939 zostały przebazowane do bazy Harwich, skąd miały operować na Morzu Północnym w składzie 22 Flotylli Niszczycieli, a po jej rozwiązaniu w składzie 1 Flotylli, w której działały do kwietnia 1940 r. Od 6 września 1939 brały udział w licznych patrolach bojowych na morzach, eskortowaniu konwojów, stawianiu min itp.. 7 listopada 1939 Błyskawica i Grom zostały niecelnie zaatakowane torpedami przez wodnosamoloty He 115. Błyskawica dwukrotnie w listopadzie 1939 podejmowała z morza załogi zatopionych statków: japońskiego i angielskiego. 17 listopada dywizjon niszczycieli odwiedził premier Władysław Sikorski, podziękował marynarzom za służbę i podkreślił, ze pokłady okrętów stanowią terytorium wolnej i niepodległej Polski. Błyskawica w grudniu 1939 osłaniała stawianie zagród minowych koło Borkum. W marcu 1940 Błyskawica i Burza z okrętem angielskim eskortowały okręt bazę i trzy okręty podwodne do Harwich. W pierwszych dniach kwietnia Dywizjon Kontrtorpedowców, w którym działały polskie okręty, przeszedł w podporządkowanie Home Fleet. 7-8 IV 1940 niszczyciele: ORP Burza, ORP Grom i ORP Błyskawica dokonały wypadu na południowe wybrzeża Norwegii, operując w fiordzie Rombakken. Niemcy nazywali ORP Grom „przeklętym Polakiem”. 19 kwietnia 1940 Dywizjon Kontrtorpedowców został skierowany w rejon Narwiku na Morze Norweskie, skąd Niemcy transportowali szwedzką rudę. Po drodze Błyskawica była atakowana przez U-Boota, lecz torpeda chybiła. W działaniach pod Narwikiem brały udział statki pasażerskie: MS Chrobry, MS Batory i MS Sobieski.

    Bogumił Franciszek Nowotny (ur. 3 lutego 1872 w Wieliczce, zm. 17 listopada 1960) – oficer polskiej i austro-węgierskiej marynarki wojennej, pułkownik marynarki (komandor).Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

    ORP Orzeł po ucieczce z Tallinna 14 października zameldował się w angielskiej bazie Rosyth. Po remoncie wszedł w skład 2 Flotylli Okrętów Podwodnych z numerem taktycznym 85 A i rozpoczął patrole po angielskich wodach przybrzeżnych. 29 grudnia 1939 r. Orzeł wyszedł na pierwszy patrol na Morze Północne, jako eskorta konwoju do Bergen razem z 4 niszczycielami brytyjskimi. Do połowy marca 1940 okręt odbył cztery patrole na wodach norweskich. Na piąty patrol wyszedł 3 kwietnia na Morze Północne. 8 kwietnia Orzeł zatopił niemiecki transportowiec „Rio de Janeiro”, a 9 kwietnia niemiecki zbiornikowiec. „Rio de Janeiro” płynął bez bandery i przewoził 400 niemieckich żołnierzy. Norweska straż przybrzeżna uratowała ze storpedowanego statku 120 żołnierzy. Anglicy i Norwedzy nie wykorzystali meldunku o zatopieniu. 9 kwietnia 1940 r. nastąpiła niemiecka agresja na Norwegię. Po zatopieniu „Rio de Janeiro” okręt był atakowany przez lotnictwo i trawlery przystosowane do ścigania okrętów podwodnych. Szczęśliwie 18 kwietnia zawinął do bazy. 23 maja 1940 r. wyszedł na ostatni patrol na Morze Północne, z którego nie powrócił. Zatonął w okolicach Cieśniny Skagerrak na Morzu Północnym. Uznany za zaginiony 1 czerwca 1940 r.

    Flotylla Wiślana – polska flotylla rzeczna, część Polskiej Marynarki Wojennej działająca w dorzeczu Wisły od listopada 1918 (pierwsze okręty) do rozwiązania 1 października 1925 r.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    4 maja 1940, w czasie patrolu w fiordzie Rombakken, ORP Grom, ostrzeliwujący most i linię kolejową, został zbombardowany z dużej wysokości (5000 m). 2 bomby trafiły w śródokręcie, powodując przełamanie okrętu. Okręt zatonął w ciągu trzech minut. Zginęło w nim 59 marynarzy, 159 marynarzy wyciągnął brytyjski okręt HMS „Resolution”, który przekazał rozbitków na pokład ORP Burza. W Narwiku została wmurowana tablica z napisem: „Pamięci polskich marynarzy niszczyciela ORP Grom, który w walce o wolność Norwegii i Polski został zatopiony w dniu 4 maja 1940”. 5 i 6 maja ORP Błyskawica w tym fiordzie zestrzeliła dwa niemieckie samoloty, unikając uderzeń 50 bomb niemieckich. Wojska ekspedycyjne wycofały się z Narwiku, a 10 maja Burza i Błyskawica odpłynęły do Anglii. Po kilkudniowym odpoczynku zostały skierowane w rejon Dunkierki.

    Franciszek Kleeberg (ur. 1 lutego 1888 w Tarnopolu, zm. 5 kwietnia 1941 w Weisser Hirsch k. Drezna) – generał brygady Wojska Polskiego.Dunkierka (franc. Dunkerque) – francuskie miasto położone nad Morzem Północnym, niedaleko granicy z Belgią (w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Nord).

    24 maja 1940 ORP Burza brała udział w ostrzeliwaniu zmotoryzowanych kolumn Wehrmachtu maszerujących na lądzie. W czasie nalotu lotnictwa niemieckiego została ciężko uszkodzona przez bomby niemieckie. Załoga Burzy odparła ataki 15 samolotów niemieckich i zestrzeliła dwa z nich. Za boje z samolotami dwóch marynarzy ORP Burzy zostało odznaczonych: jeden Krzyżem Virtuti Militari, drugi Krzyżem Walecznych. Przy eskorcie kontrtorpedowca brytyjskiego Burza ruszyła do Dover. Wyremontowano ją i przezbrojono w Portsmouth.

    Plan wojenny o kryptonimie "Worek" — jeden z planów działania dla polskich okrętów podwodnych na wypadek wojny z Niemcami, stworzony w 1939 r. Plan miał charakter wybitnie defensywny i pasywny, a jego realizacja uniemożliwiła wykorzystanie możliwości okrętów podwodnych na Bałtyku.Tadeusz Rozwadowski (Tadeusz Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 19 maja 1866 w Babinie, zm. 18 października 1928 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, Feldmarschalleutnant Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.

    26 maja 1940 dywizjon brał udział w Operacji Dynamo, gdzie ewakuował Brytyjski Korpus Ekspedycyjny i wojska francuskie z Dunkierki. Błyskawica śmiałym nocnym rajdem rozpoznawała przydatność portu w Dunkierce do ewakuacji, a następnie odholowała do Dover uszkodzony niszczyciel „Greyhound” z ok. 1000 żołnierzy na pokładzie i osłaniała kolejny okręt. Dwa dni później Błyskawica wyratowała 15 żołnierzy francuskich przewożonych na francuskim kontrtorpedowcu „Sirocco” uszkodzonym torpedą i zbombardowanym. Uszkodzona Błyskawica od 11 czerwca do 14 sierpnia stała w doku remontowym. W czasie remontu dwa razy odpierała naloty niemieckie, zestrzeliwując jeden samolot. Później walczyła przeciwko niemieckim bazom w Norwegii. Spod Dunkierki, na Batorym, Sobieskim, Lechistanie, Katowicach, Lewancie, Chorzowie, Korabiu I i Korabiu II, Delfinie I z 6 portów francuskich ewakuowano 7,5 tys. polskich żołnierzy i ok. 1000 cywili. SS Chorzów wywiózł z Bordeaux 83 skrzynie ze skarbami wawelskimi. Batory przewiózł 34 skrzynie ze skarbami wawelskimi. Gen. Sikorski wysoko ocenił działania polskich marynarzy w 1940 r. w notatce z września 1940 r. W okresie 1943-1945 ORP Błyskawica brała udział w operacjach morskich na Atlantyku i Morzu Północnym.

    Wojska lądowe – rodzaj sił zbrojnych przeznaczony do wykonywania zadań operacyjnych przede wszystkim na obszarach lądowych.Samolot rozpoznawczy - statek powietrzny przeznaczony do zwiadu na terytorium wroga, wyposażony w odpowiednią aparaturę, zazwyczaj były to aparaty fotograficzne do zdjęć obiektów naziemnych wroga, bądź radary do obserwacji powietrznych.

    ORP Wilk skrycie przedostał się do Anglii. W okresie listopad 1939 – styczeń 1941 brał udział w działaniach na Morzu Północnym odbywając 9 patroli. Był kilka razy uszkodzony z broni pokładowej samolotów. 20 czerwca 1940 ORP Wilk staranował prawdopodobnie zanurzający się niemiecki okręt podwodny. 2 kwietnia 1942 wycofany do rezerwy. Pozostawał w bazie Harwich.

    Wojskowa Składnica Tranzytowa – polska składnica amunicyjna z oddziałem wartowniczym, funkcjonująca w latach 1926-1939 na półwyspie Westerplatte, miejsce obrony polskiej przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 roku.Adam Mohuczy, ps. Pirat (ur. 7 marca 1891, zm. 7 maja 1953) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Od 1912 do 1918 służył w Imperatorskiej Marynarce Wojennej Rosji, a następnie w odrodzonej polskiej Marynarce Wojennej. Dowodził wieloma jednostkami pływającymi oraz dywizjonem torpedowców i dywizjonem ćwiczebnym. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej 1939. W 1931 roku zwolniony z zawodowej służby wojskowej, w 1939 roku zmobilizowano go do pełnienia funkcji prokuratora Morskiego Sądu Wojskowego. W trakcie drugiej wojny światowej przebywał w obozie jenieckim w Woldenbergu. Po zakończeniu wojny był szefem Sztabu Głównego Marynarki Wojennej i pełniącym obowiązki Dowódcy Marynarki Wojennej. Następnie represjonowany, skazany na 15 lat pozbawienia wolności zmarł w więzieniu w Sztumie w 1953 roku. Pośmiertnie zrehabilitowany w roku 1957.

    W operacji normandzkiej w czerwcu 1944 uczestniczyły polskie okręty: ORP Błyskawica, ORP Dragon, ORP Krakowiak, ORP Piorun, ORP Ślązak oraz 8 statków transportowych. Okręty w składzie 10 Flotylli zabezpieczały flotę inwazyjną przed atakami lotnictwa osłaniając prawe skrzydło operacji. 8 czerwca Błyskawica wraz z jednostkami alianckimi stoczyła potyczkę z niemieckimi kontrtorpedowcami koło wyspy Ouessant st. Ogień okrętu przyczynił się do zniszczenia niemieckiego „Z 32”, który osiadł na brzegu. ORP Dragon uszkodzony 18 czerwca odszedł do bazy w Portsmouth, wrócił do działań 7 lipca. 8 lipca został trafiony przez żywą torpedę. Zginęło 37 marynarzy, a 114 odniosło rany. Okręt odholowano i zatopiono jako falochron. 26 czerwca na pokład Błyskawicy przybył Naczelny Wódz gen. Kazimierz Sosnkowski. Pod koniec czerwca Błyskawica wraz z Piorunem prowadziła rejsy patrolowe wybrzeża francuskiego. Transportowała też broń dla francuskiego ruchu oporu.

    Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych - komórka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wojskowych właściwa w sprawach Marynarki Wojennej i Marynarki Handlowej.Włodzimierz Steyer ps. Brunon Dzimicz (ur. 15 lipca 1892, zm. 15 września 1957) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Podczas I wojny światowej pływał jednostkach Carskiej Marynarki Wojennej Rosji. Następnie wrócił do odrodzonej Polski i wstąpił do Marynarki Wojennej, w której służył do 1950 roku. Dowodził wieloma okrętami, dywizjonem szkolnym i dywizjonem kontrtorpedowców. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku kierował obroną Półwyspu Helskiego, jako dowódca Rejonu Umocnionego Hel. Po II wojnie światowej był dowódcą Marynarki Wojennej. Ojciec Włodzimierza Steyera, żołnierza batalionu Zośka.

    Działania marynarzy polskich w konwojach i bitwach morskich na Morzu Północnym zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic po 1990 r. – „MORZE PÓŁNOCNE 3 IX 1939 – 8 V 1945”.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mariusz Borowiak: Okręt podwodny ORP Wilk, s. 64-66
    2. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 3 z 28.01.1928 r., poz. 29.
    3. D. Nawrot, Miejsce i rola Polskiej Marynarki Wojennej w walce o dostęp do morza w latach 1918-1920, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1995, t. XXXVII, s. 1; J. Przybylski, Marynarze w walce o niepodległość Polski 1918-1920, Warszawa 1999, s. 9-10
    4. Torpedowce uzyskano dla MW RP po podziale floty niemieckiej.
    5. Edmund Kosiarz, Flota Orła Białego, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1984, wyd. III, s. 11-12, ​ISBN 83-215-3264-0​.
    6. Zbigniew Wawer [red.]: „Wicher” i „Burza” z Francji. s. 4-14.
    7. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 507.
    8. Michał Janik: Od pierwszej stępki. s. 4-14.
    9. Zbigniew Wawer [red.]: Cel – szwedzka ruda. s. 7.
    10. Michał Janik: Od pierwszej stępki. s. 11.
    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk. Jednostka bliźniacza MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w 1936. Pływał do roku 1969; złomowany w 1971. Miał przydomek „Lucky Ship”.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karol Korytowski, pseud. Karol Mora (ur. 28 stycznia 1892 w Krakowie, zm. 11 października 1966 w Londynie) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Podczas I wojny światowej służył na jednostkach pływających w Austro-Węgrzech. Następnie wstąpił do odrodzonej polskiej Marynarce Wojennej, w której był m.in. dowódcą ORP "Komendant Piłsudski", szefem Sztabu Dowództwa Floty i szefem Sztabu Kierownictwa Marynarki Wojennej. W trakcie II wojny światowej zajmował stanowisko zastępcy szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej.
    Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port na Białorusi, na Polesiu, nad rzeka Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr-Bug. Miasto położone jest administracyjnie w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 130 600 mieszkańców (2010).
    Obrona Wybrzeża – formacja Wojska Polskiego podczas kampanii wrześniowej w 1939, powstała poprzez przekształcenie się Floty i Obszaru Nadmorskiego. Pod względem organizacyjnym odpowiadała korpusowi i składała się ze wszystkich sił polskich stacjonujących na Pomorzu Gdańskim. Między 1 września a 2 października prowadziła działania obronne podczas agresji III Rzeszy. Dowództwo Obrony Wybrzeża mieściło się w Helu, a jego dowódcą był kontradmirał Józef Unrug.
    Harwich – miasto w Anglii, w hrabstwie Essex, w dystrykcie Tendring, jeden z tzw. Haven Ports nad Morzem Północnym. Nieopodal, na północny wschód od Harwich znajduje się miasto Felixstowe, na północny zachód – Ipswich, Colchester – na południowy zachód, oraz Clacton-on-Sea – na południe. Jest to najbardziej wysunięte na północ miasto na wybrzeżu w hrabstwie Essex.
    Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.
    Tadeusz Kutrzeba (ur. 15 kwietnia 1886 w Krakowie, zm. 8 stycznia 1947 w Londynie) – kapitan Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Armii „Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r.
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.124 sek.