Marynarka Wojenna (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bandera wojenna z lat 1919-1930
Bandera wojenna z lat 1930-1945

Marynarka Wojenna II RP – jeden z dwóch, obok wojska, jak ówcześnie nazywano wojska lądowe, rodzajów Sił Zbrojnych II RP. Rozwiązana 31 marca 1947 roku w Wielkiej Brytanii.

Bogumił Franciszek Nowotny (ur. 3 lutego 1872 w Wieliczce, zm. 17 listopada 1960) – oficer polskiej i austro-węgierskiej marynarki wojennej, pułkownik marynarki (komandor).Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

Od 1928 roku Marynarka Wojenna swoje święto obchodziła 10 lutego.

Formowanie Marynarki Wojennej[ | edytuj kod]

W listopadzie 1918 roku Polska składała się z niecałej Kongresówki i zachodniej części Galicji. Wizja dostępu do morza, jak i tworzenia własnej marynarki wojennej, była jeszcze niepewna. Jednak już w listopadzie pierwsze rozkazy związane z tworzeniem polskiej marynarki wojennej wydał gen. Tadeusz Rozwadowski. Komendę nad powracającymi do kraju marynarzami oddał pułkownikowi marynarki wojennej Bogumiłowi Nowotnemu, który w dniach 8-10 listopada przejął od Niemców Flotę Wiślaną. W wyniku tych działań powstał zalążek polskiej marynarki wojennej. Po 28 listopada 1918 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski powołał do życia swoim opublikowanym w Monitorze Polskim rozkazem „Marynarkę Polską”, mianując jednocześnie pułkownika marynarki Bogumiła Nowotnego szefem Sekcji Marynarki Wojennej przy Ministerstwie Spraw Wojskowych. W Modlinie sformowano pierwsze jednostki: Flotyllę Rzeczną, Oddział Zapasowy Marynarzy i Batalion Morski. W skład jednostek weszli marynarze z byłych flot zaborczych. Polską marynarkę budowali oficerowie w 72% z zaboru rosyjskiego, 6% z zaboru niemieckiego i 22% z zaboru austriackiego. Stwarzało to duże trudności w nazewnictwie i procedurach. Język fachowy stworzył weteran Floty Austro-Węgierskiej kpt. mar. Antoni Ledóchowski.

Flotylla Wiślana – polska flotylla rzeczna, część Polskiej Marynarki Wojennej działająca w dorzeczu Wisły od listopada 1918 (pierwsze okręty) do rozwiązania 1 października 1925 r.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

W grudniu przystąpiono do tworzenia Flotylli Wiślanej z pozostawionego przez Niemców sprzętu pływającego, a w kwietniu 1919 roku Flotylli Pińskiej na rzece Pinie z łodzi i motorówek poniemieckich. Flotylla powstała z połączenia flotylli w Krakowie oraz Flotylli w Warszawie i w Modlinie. Pierwszym dowódcą Flotylli Pińskiej był por. mar. J. Giedroyć. 11 marca 1919 roku do dymisji podał się komandor Nowotny, a dymisja została przyjęta przez Piłsudskiego, który wymusił ją z powodu buntu marynarzy w Twierdzy Modlin. W połowie 1919 roku na szefa Departamentu dla spraw Morskich został wyznaczony wiceadmirał Kazimierz Porębski z marynarki rosyjskiej. W Międzynarodowej Komisji ds. żeglugi na Odrze Polskę po I wojnie światowej reprezentował admirał Napoleon Louis-Wawel, przybyły z Cesarsko-Królewskiej Floty Austro-Węgier.

Franciszek Kleeberg (ur. 1 lutego 1888 w Tarnopolu, zm. 5 kwietnia 1941 w Weisser Hirsch k. Drezna) – generał brygady Wojska Polskiego.Dunkierka (franc. Dunkerque) – francuskie miasto położone nad Morzem Północnym, niedaleko granicy z Belgią (w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Nord).

Traktat wersalski przyznał Polsce ponad 140 km wybrzeża z małymi portami w Helu i Pucku. Ten drugi stał się bazą rodzącej się polskiej Marynarki Wojennej i bazowania pierwszego okrętu wojennego ORP „Pomorzanin”, kupionego prywatnie przez komandora Józefa Unruga (państwo Polskie nie miało jeszcze wtedy „osobowości prawnej”).

Plan wojenny o kryptonimie "Worek" — jeden z planów działania dla polskich okrętów podwodnych na wypadek wojny z Niemcami, stworzony w 1939 r. Plan miał charakter wybitnie defensywny i pasywny, a jego realizacja uniemożliwiła wykorzystanie możliwości okrętów podwodnych na Bałtyku.Tadeusz Rozwadowski (Tadeusz Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 19 maja 1866 w Babinie, zm. 18 października 1928 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, Feldmarschalleutnant Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.

Marynarze czynnie uczestniczyli w kształtowaniu granic wolnej Rzeczypospolitej, m.in. w wojnie polsko-bolszewickiej z lat 1919-1920. Pierwsze działania wojenne podjęły uzbrojone jednostki pływające Flotylli Pińskiej w dorzeczu rzeki Prypeć już w 1919 roku. Zajmowały się one dostarczaniem zaopatrzenia dla wojsk polskich, a w maju 1919 roku stoczyły pierwszą potyczkę z jednostkami nieprzyjaciela. 3 lipca 1919 pod Horodyszczem współdziałały z wojskami gen. A. Listowskiego w ofensywie na Łuniniec. W kwietniu 1920 jednostki Flotylli Pińskiej (polski statek uzbrojony „Pancerny” oraz kilka motorówek) stoczyły z 6 uzbrojonymi statkami sowieckimi największą, zwycięską bitwę pod Czarnobylem. Jeden statek sowiecki został zatopiony, 2 prawdopodobnie uszkodzone, a kolejny wraz z kilkoma jednostkami transportowymi zdobyty. Na lądzie walczyło z wojskami bolszewickimi ok. 2,5 tys. marynarzy z Pułku Morskiego, Flotylli Pińskiej i Wiślanej. Wojna polsko-bolszewicka była regresem rozwijającej się Marynarki Wojennej. W czasie ofensywy sowieckiej 20 sierpnia 1920 roku Flotylla Pińska została rozwiązana, a jej statki zatopione. W tym samym roku, z inicjatywy kapitana A. Mohuczego, Batalion Morski został przeformowany w Pułk Morski pod dowództwem kapitana Konstantego Jacynicza. Formowano go na bazie kadry Marynarki Wojennej z Torunia, Batalionu Morskiego z Pucka i Specjalistów Morskich z Modlina.

Wojska lądowe – rodzaj sił zbrojnych przeznaczony do wykonywania zadań operacyjnych przede wszystkim na obszarach lądowych.Samolot rozpoznawczy - statek powietrzny przeznaczony do zwiadu na terytorium wroga, wyposażony w odpowiednią aparaturę, zazwyczaj były to aparaty fotograficzne do zdjęć obiektów naziemnych wroga, bądź radary do obserwacji powietrznych.

Dowódcami batalionów byli: 1 – kpt. mar. Antoni Wąsowicz, 2 – kpt. mar. Adam Mohuczy, 3 – kpt. mar. Włodzimierz Steyer. Pułk Morski nigdy nie walczył całością sił. Do akcji batalionu Pułku wchodziły oddzielnie w różnym czasie i odległych od siebie rejonach. 1 Batalion Morski walczył pod Ostrołęką, 2 Batalion Morski z Modlina pod dowództwem kapitana Konstantego Jacynicza wraz z generałem J. Hallerem w dniu 10 lutego 1920 zaślubił Polskę z Bałtykiem, wrzucając platynowy pierścień na znak przynależności Polski do Bałtyku i Bałtyku do Polski (w lutym 1920 na teren Pomorza wkroczył wraz z wojskiem polskim gen. Józef Haller, dowódca Frontu Pomorskiego). 2 Batalion uczestniczył w krwawych walkach pod Grodnem i Białymstokiem. 3 Batalion udziału w walkach nie brał. Pułk Morski został rozwiązany jesienią 1920.

Wojskowa Składnica Tranzytowa – polska składnica amunicyjna z oddziałem wartowniczym, funkcjonująca w latach 1926-1939 na półwyspie Westerplatte, miejsce obrony polskiej przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 roku.Adam Mohuczy, ps. Pirat (ur. 7 marca 1891, zm. 7 maja 1953) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Od 1912 do 1918 służył w Imperatorskiej Marynarce Wojennej Rosji, a następnie w odrodzonej polskiej Marynarce Wojennej. Dowodził wieloma jednostkami pływającymi oraz dywizjonem torpedowców i dywizjonem ćwiczebnym. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej 1939. W 1931 roku zwolniony z zawodowej służby wojskowej, w 1939 roku zmobilizowano go do pełnienia funkcji prokuratora Morskiego Sądu Wojskowego. W trakcie drugiej wojny światowej przebywał w obozie jenieckim w Woldenbergu. Po zakończeniu wojny był szefem Sztabu Głównego Marynarki Wojennej i pełniącym obowiązki Dowódcy Marynarki Wojennej. Następnie represjonowany, skazany na 15 lat pozbawienia wolności zmarł w więzieniu w Sztumie w 1953 roku. Pośmiertnie zrehabilitowany w roku 1957.

Obsada personalna najważniejszych stanowisk służbowych w Marynarce Wojennej w 1922 roku

  • szef Kierownictwa Marynarki Wojennej – wiceadm. Kazimierz Porębski
  • szef Służby Technicznej Marynarki Wojennej – gen. bryg. Tadeusz Bobrowski
  • dowódca Floty i Komodor – kmdr Jerzy Świrski
  • szef sztabu Dowództwa Floty – kmdr por. Józef Unrug
  • inspektor flotylli rzecznych – kmdr Otton Metzger
  • dowódca Flotylli Wiślanej – kmdr por. Władysław Blinstrub
  • dowódca Flotylli Pińskiej – kpt. por. mar. Marian Wolbek
  • dowódca Dywizjonu Torpedowców – kmdr por. Edward Sadowski
  • dowódca Dywizjonu Ćwiczebnego – kmdr por. Jan Stankiewicz
  • dowódca Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej – kmdr ppor. Adam Mohuczy
  • dowódca Szkoły Specjalistów Morskich – kmdr ppor. Karol Korytowski
  • dowódca Kadry Marynarki Wojennej – kmdr ppor. Józef Czechowicz
  • komendant Portu Wojennego Gdynia – kmdr Witold Panasewicz
  • komendant Portu Wojennego Modlin – kmdr por. Xawery Czernicki
  • Do 1926 roku w jej skład wchodziły: 2 kanonierki („Komendant Piłsudski” i „Generał Haller”), 4 trawlery („Jaskółka”, „Mewa”, „Rybitwa” i „Czajka”), 5 torpedowców („Mazur”, „Krakowiak”, „Ślązak”, „Podhalanin” i „Kujawiak”), 4 monitory rzeczne („Warszawa”, „Toruń”, „Pińsk” i „Horodyszcze”) oraz 2 transportowce („Warta” i „Wilia”). Przewidywano dalszy rozwój floty wojennej.

    Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych - komórka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wojskowych właściwa w sprawach Marynarki Wojennej i Marynarki Handlowej.Włodzimierz Steyer ps. Brunon Dzimicz (ur. 15 lipca 1892, zm. 15 września 1957) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Podczas I wojny światowej pływał jednostkach Carskiej Marynarki Wojennej Rosji. Następnie wrócił do odrodzonej Polski i wstąpił do Marynarki Wojennej, w której służył do 1950 roku. Dowodził wieloma okrętami, dywizjonem szkolnym i dywizjonem kontrtorpedowców. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku kierował obroną Półwyspu Helskiego, jako dowódca Rejonu Umocnionego Hel. Po II wojnie światowej był dowódcą Marynarki Wojennej. Ojciec Włodzimierza Steyera, żołnierza batalionu Zośka.

    Pokojowa organizacja Marynarki Wojennej w 1924 roku[ | edytuj kod]

    ORP „Wicher
    ORP „Mazur
    ORP „Iskra
  • Kierownictwo Marynarki Wojennej
  • Dowództwo Floty
  • dywizjon torpedowców
  • dywizjon ćwiczebny
  • eskadra szkolna lotnictwa morskiego
  • Komenda Portu Wojennego Gdynia
  • Dowództwo Flotylli Wiślanej
  • dywizjon monitorów
  • 1 grupa kutrów uzbrojonych
  • 2 grupa kutrów uzbrojonych
  • Komenda Portu Wojennego Toruń
  • Komenda Portu Wojennego Modlin
  • Dowództwo Flotylli Pińskiej
  • grupa statków pancernych
  • 1 grupa kutrów uzbrojonych
  • 2 grupa kutrów uzbrojonych
  • Komenda Portu Wojennego Pińsk
  • Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej
  • Szkoła Specjalistów Morskich
  • Kadra Szeregowych Floty
  • Centralne Składy Techniczne
  • III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk. Jednostka bliźniacza MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w 1936. Pływał do roku 1969; złomowany w 1971. Miał przydomek „Lucky Ship”.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Karol Korytowski, pseud. Karol Mora (ur. 28 stycznia 1892 w Krakowie, zm. 11 października 1966 w Londynie) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Podczas I wojny światowej służył na jednostkach pływających w Austro-Węgrzech. Następnie wstąpił do odrodzonej polskiej Marynarce Wojennej, w której był m.in. dowódcą ORP "Komendant Piłsudski", szefem Sztabu Dowództwa Floty i szefem Sztabu Kierownictwa Marynarki Wojennej. W trakcie II wojny światowej zajmował stanowisko zastępcy szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej.
    Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port na Białorusi, na Polesiu, nad rzeka Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr-Bug. Miasto położone jest administracyjnie w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 130 600 mieszkańców (2010).
    Obrona Wybrzeża – formacja Wojska Polskiego podczas kampanii wrześniowej w 1939, powstała poprzez przekształcenie się Floty i Obszaru Nadmorskiego. Pod względem organizacyjnym odpowiadała korpusowi i składała się ze wszystkich sił polskich stacjonujących na Pomorzu Gdańskim. Między 1 września a 2 października prowadziła działania obronne podczas agresji III Rzeszy. Dowództwo Obrony Wybrzeża mieściło się w Helu, a jego dowódcą był kontradmirał Józef Unrug.
    Harwich – miasto w Anglii, w hrabstwie Essex, w dystrykcie Tendring, jeden z tzw. Haven Ports nad Morzem Północnym. Nieopodal, na północny wschód od Harwich znajduje się miasto Felixstowe, na północny zachód – Ipswich, Colchester – na południowy zachód, oraz Clacton-on-Sea – na południe. Jest to najbardziej wysunięte na północ miasto na wybrzeżu w hrabstwie Essex.
    Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.
    Tadeusz Kutrzeba (ur. 15 kwietnia 1886 w Krakowie, zm. 8 stycznia 1947 w Londynie) – kapitan Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Armii „Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r.
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Reklama