Mary Ellen Rudin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mary Ellen Rudin (ur. 7 grudnia 1924 w Hillsboro w stanie Teksas - zm. 18 marca 2013) – amerykańska matematyczka, specjalizująca się głównie w topologii ogólnej. Żona matematyka, Waltera Rudina. Znana z rozwiązania hipotez Mority (wspólnie z Chibą i Przymusińskim) i hipotezy Nikiela oraz konstrukcji przestrzeni Dowkera. Od jej nazwiska pochodzi nazwa porządku Rudin-Keislera, pojęcia z teorii ultrafiltrów.

Przestrzeń Dowkera – w topologii ogólnej, przestrzeń topologiczna, która jest normalna, ale nie jest przeliczalnie parazwarta (przestrzeń topologiczna X jest przeliczalnie parazwarta, gdy w każde jej przeliczalne pokrycie otwarte można wpisać pokrycie lokalnie skończone).Topologia (gr. tópos – miejsce, okolica; lógos – słowo, nauka) – jeden z najważniejszych kierunków w matematyce współczesnej. Obiektem jej badań są te własności figur geometrycznych i brył, które nie ulegają zmianie nawet po radykalnym zdeformowaniu tych figur (a więc np. położenie i sąsiedztwo). Własności takie nazywa się własnościami topologicznymi figury.

Ma liczbę Erdősa równą 1.

Życiorys[ | edytuj kod]

Wczesne życie i edukacja[ | edytuj kod]

Mary Ellen (Estill) Rudin urodziła się w Hillsboro w Teksasie. Jej matka Irene przed ślubem była nauczycielką angielskiego, a ojciec Joe był inżynierem budownictwa. Rodzina przeniosła się za pracą ojca, ale wiele lat Mary Ellen spędziła w Leakey w Teksasie. Miała jedno rodzeństwo, młodszego brata. Obie babcie Rudin uczęszczały do Mary Sharp College w pobliżu rodzinnego Winchesteru w Tennessee. Rudin w jednym z wywiadów wspomina o tej spuściźnie i o tym, jak bardzo jej rodzina ceniła sobie edukację.

Otwarty dostęp (OD, ang. Open Access, „OA”) – oznacza wolny, powszechny, trwały i natychmiastowy dostęp dla każdego do cyfrowych form zapisu danych i treści naukowych oraz edukacyjnych.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Praca naukowa[ | edytuj kod]

Uczęszczała na Uniwersytet Teksański, gdzie w 1944 r., po trzech latach, ukończyła studia licencjackie z matematyki pod kierunkiem Roberta Lee Moore'a. Jej praca dyplomowa przedstawia kontrprzykład jednego z "aksjomatów Moore'a". Doktorat obroniła w 1949 roku.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. University of Rochester (UR) - amerykańska uczelnia wyższa o statusie uniwersytetu prywatnego z siedzibą w Rochester w stanie Nowy Jork. Powstała w 1850, a obecnie kształci ok. 8,5 tysiąca studentów, w tym ok. 4600 na studiach licencjackich oraz ok. 3900 na studiach magisterskich i doktoranckich. Zatrudnia ponad 1200 osób. Budżet szkoły wynosi około 2,7 miliarda dolarów, a roczny koszt nauki ok. 60 tysięcy dolarów. Uczelnia była pierwszą w Stanach Zjednoczonych, która uruchomiła kształcenie na kierunku optyka. Pionierski Instytut Optyki powstał w 1929 dzięki grantowi, na który złożyły się firmy Bausch & Lomb oraz Eastman Kodak, obie mające siedzibę w Rochester i potrzebujące tam wykwalifikowanych optyków.

W czasie studiów licencjackich była członkinią Bractwa Kobiet Phi Mu i została wybrana do towarzystwa Phi Beta Kappa.

Na początku swojej kariery Rudin wykładała na Duke University i University of Rochester. Objęła stanowisko wykładowcy na University of Wisconsin w 1959 r., a w 1971 r. została profesorem matematyki. Po przejściu na emeryturę w 1991 r. kontynuowała pracę jako profesor emerytowany. Była jedną z pierwszych profesor matematyki.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Międzynarodowy Kongres Matematyków (ang. International Congress of Mathematicians) – największa na świecie konferencja poświęcona matematyce, organizowana co cztery lata przez Międzynarodową Unię Matematyczną. Podczas ceremonii otwarcia wręczane są Medal Fieldsa, Nagroda Nevanlinny, Nagroda Gaussa i Medal Cherna. Inicjatorem pierwszego Kongresu był Henri Poincaré.

Była mówcą na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w 1974 r. w Vancouver. Pełniła funkcję wiceprezesa Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego w latach 1980-1981. W 1984 r. została wybrana na Noether Lecturer. Była członkiem honorowym Węgierskiej Akademii Nauk (1995). W 2012 roku została członkinią Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego.

Uniwersytet Wisconsin–Madison (University of Wisconsin-Madison, UW–Madison, Madison, Wisconsin, Uniwersytet Wisconsin, lub UW) – amerykański publiczny uniwersytet naukowy znajdujący się w Madison w Wisconsin. Został założony w 1848 i jest największym uniwersytetem w stanie. Uczęszcza do niego ogółem 41 000 studentów, z czego około 29 000 są to tzw. undergraduates (studenci studiów licencjackich).Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Życie prywatne[ | edytuj kod]

W 1953 roku wyszła za mąż za matematyka Waltera Rudina, którego poznała podczas wykładów na Duke University. Mieli czworo dzieci.

Rudin osiadła w Madison, Wisconsin, w domu Rudina, domu zaprojektowanym przez architekta Franka Lloyda Wrighta.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. "Mary Ellen Rudin (December 7, 1924 - March 18, 2013)". Topology and its Applications, Elsevier. [dostęp 10 kwietnia 2013]
  2. K. Chiba, T.C. Przymusiński, M.E. Rudin, Normality of products and Morita's conjectures, Topol. Appl. 22 (1986) 19–32.
  3. M.E. Rudin, Nikiel's conjecture. Topol. Appl. 116 (2001) 305–331.
  4. M.E. Rudin, A normal space X for which X × I is not normal. Fundam. Math. 73 (1971) 179–186.
  5. Who’s Important? A tale from Wikipedia – Q.E.D. – Medium, archive.vn, 18 lutego 2019 [dostęp 2020-03-08].
  6. http://web.cs.unlv.edu/bein/erdos/Erdos1.txt, archive.vn, 8 marca 2020 [dostęp 2020-03-08].goły link w tytule
  7. Albers, D.J. and Reid, C. (1988) "An Interview with Mary Ellen Rudin". The College of Mathematics Journal 19(2) pp.114-137
  8. Mary Ellen Rudin - The Mathematics Genealogy Project, archive.vn, 8 marca 2020 [dostęp 2020-03-08].
  9. Profiles of Women in Mathematics: Mary Ellen Rudin, web.archive.org, 18 kwietnia 1999 [dostęp 2020-03-08] [zarchiwizowane z adresu 1999-04-18].
  10. Wayback Machine, web.archive.org, 7 grudnia 2017 [dostęp 2020-03-08] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-07].
  11. AMS :: Fellows of the American Mathematical Society, archive.vn, 8 marca 2020 [dostęp 2020-03-08].

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Mary Ellen Rudin w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)

  • Frank Lloyd Wright (właśc. Frank Lincoln Wright, FLW, ur. 8 czerwca 1867 w Richland Center w stanie Wisconsin, zm. 9 kwietnia 1959 w Phoenix, stan Arizona, USA) – amerykański architekt modernistyczny, jeden z najważniejszych projektantów XX wieku.Walter Rudin (ur. 2 maja 1921 w Wiedniu, zm. 20 maja 2010) – amerykański matematyk związany z Uniwersytetem Wisconsin–Madison.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.Uniwersytet Duke’a (ang. Duke University) – amerykański uniwersytet niepubliczny w Durham w stanie Karolina Północna, w Akademickim Rankingu Uniwersytetów Świata z 2018 umieszczony na 26. miejscu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Liczba Erdősa (czyt. erdesza) – element matematycznego folkloru związany z osobą Paula Erdősa. Matematyk ten znany był z częstej współpracy z innymi uczonymi.
    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    The Phi Beta Kappa Society – najstarsze honorowe bractwo studenckie w USA, założone 5 grudnia 1776 roku. Phi Beta Kappa (ΦΒΚ) oznacza Φιλοσοφία Βίου Κυϐερνήτης.
    Hillsboro – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Hill. W 2000 roku liczyło 8 232 mieszkańców.
    Fundamenta Mathematicae” – czasopismo matematyczne założone w 1920 w Warszawie przez polskich matematyków Zygmunta Janiszewskiego, Stefana Mazurkiewicza i Wacława Sierpińskiego, członków warszawskiej szkoły matematycznej.

    Reklama