Marsz Shermana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marsz Shermana lub też Marsz Shermana ku morzu miał miejsce pod koniec 1864 jako kampania generała majora Williama Tecumseha Shermana jednego z dowódców armii Unii w czasie wojny secesyjnej. Początek kampanii miał miejsce, gdy wojska Shermana opuściły zdobytą Atlantę 15 listopada 1864, zaś zakończenie w chwili zdobycia Savannah 22 grudnia.

Gustavus Woodson Smith (ur. 30 listopada 1821 – zm. 24 czerwca 1896), powszechnie znany jako G.W. Smith, był zawodowym oficerem United States Army, który walczył w wojnie amerykańsko-meksykańskiej, w cywilu inżynier, a w czasie wojny secesyjnej Major General armii konfederackiej.Armia Tennessee – armia Unii na zachodnim teatrze operacyjnym amerykańskiej wojny secesyjnej. Nazwę swą wzięła od doliny rzeki Tennessee. Nie powinna być mylona z bardzo podobnie nazwaną konfederacką armią stanu Tennessee. Armia Tennessee składała się z dywizji z okręgu Cairo, Departmentu Missouri, przemianowana na Armię Zachodniego Tennessee, a następnie znów na Armię Tennessee. Ulysses S. Grant dowodził tą armią o trzech nazwach niemal od początku wojny aż do zwycięstwa pod Vicksburgiem w 1863 roku. Od 16 października 1863 roku Armia podlegała Wydziałowi Wojskowemu Missisipi. Pod dowództwem kolejnych generałów walczyła od Chattanoogi, poprzez Georgię i obie Karoliny aż po koniec wojny.

Przyczyny[ | edytuj kod]

Marsz Shermana był kontynuacją zwycięskiej kampanii (maj-wrzesień 1864), która doprowadziła do zdobycia Atlanty. Sherman i głównodowodzący armią Unii, generał porucznik Ulysses S. Grant, wierzyli, że wojna zostanie zakończona dopiero wtedy, gdy przetrącony zostanie strategiczny, gospodarczy i psychologiczny kręgosłup Konfederacji. Sherman w związku z tym zaczął stosować zasadę „spalonej ziemi”, nakazując swym wojskom palenie upraw, wybijanie bydła i trzody chlewnej i niszczenie infrastruktury cywilnej na drodze przemarszu. W praktyce oznaczało to prowadzenie wojny totalnej.

Taktyka spalonej ziemi, metoda spalonej ziemi, polityka spalonej ziemi, strategia spalonej ziemi, zasada spalonej ziemi – sposób prowadzenia działań wojennych polegający na niszczeniu wszystkiego, co może być przydatne dla strony przeciwnej. Zazwyczaj ma to miejsce podczas przemarszu lub wycofywania się – także na własnym terytorium. Celem takich działań jest pozbawienie nieprzyjaciela źródeł zaopatrzenia, spowolnienie poruszania się jego wojsk, pozbawienie możliwości późniejszego wykorzystania odzyskanego lub zdobytego majątku, może być formą terroru wobec ludności cywilnej, odwetu czy szantażu itd.Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.

Drugim celem kampanii było obejście sił generała Roberta E. Lee oblężonych przez Granta w Petersburgu w Wirginii i zablokowanie innych sił konfederackich na południu tak, by nie mogły przyjść Wirginii z pomocą.

Kampania miała przypominać zwycięską kampanię vicksburską Granta, także i tym, że wojska Shermana miały – po skonsumowaniu obliczonych na 20 dni racji – „żywić się wojną”, czyli w praktyce rabować ludność cywilną. Żołnierze poszukujący furażu, przez Południowców zwani pogardliwie „włóczęgami” (ang. bummers), mieli zaopatrywać armię w żywność z okolicznych gospodarstw rolnych, jednocześnie niszcząc linie kolejowe, zakłady przemysłowe i już obrabowaną infrastrukturę agrarną stanu. Szyny kolejowe, które unioniści rozgrzewali nad ogniem, a następnie zawijali wokół pni drzew, ludność miejscowa nazywała „krawatami Shermana” (ang. Sherman’s neckties). W związku z tym, że armia przez cały czas trwania kampanii miała pozostawać bez łączności z Północą, Sherman wydał szczegółowe rozkazy odnośnie do zachowania się wojska:

William Joseph Hardee (ur. 12 października 1815 – zm. 6 listopada 1873) – zawodowy oficer US Army, służący podczas II wojny z Seminolami, wojny z Meksykiem, jak również – w stopniu generała-porucznika CS Army – w wojnie secesyjnej. Przed wybuchem tej ostatniej napisał książkę poświęconą taktyce, która była szeroko wykorzystywana przez obie strony konfliktu.Ogeechee – rzeka w amerykańskim stanie Georgia, o długości 473 km. Jej największym dopływem jest rzeka Canoochee (174 km). Swoje źródła bierze na płaskowyżu Piedmont, w pobliżu miejscowości Crawfordville. Przepływa obok Midville i w pobliżu Savannah uchodzi do Oceanu Atlantyckiego.
.mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

IV. Armia w czasie marszu będzie zbierać furaż na zajętym terenie. W tym celu każdy dowódca brygady ma zorganizować odpowiednio dużą grupę zaopatrzeniową pod dowództwem zaufanego oficera, która będzie zbierać w niewielkiej odległości od trasy przemarszu zboże wszelkiego rodzaju, mięso wszelkiego rodzaju, warzywa, mąkę i wszystko, co dowódca uzna za potrzebne, dbając przy tym o to, by w taborach znajdowały się zapasy na co najmniej dziesięć dni. Żołnierzom nie wolno wchodzić do budynków mieszkalnych ani przechodzić przez tereny posiadłości, ale podczas postoju lub biwakowania mają prawo zbierać rzepę, ziemniaki i inne warzywa i spędzać do obozu zwierzęta rzeźne. Regularne pododdziały furażerskie winny być poinstruowane, że mogą zbierać zaopatrzenie w dowolnej odległości od trasy przemarszu.

John Bell Hood (1 lub 29 czerwca 1831 – 30 sierpnia 1879) – konfederacki generał z okresu wojny secesyjnej. Zyskał sobie reputację odważnego i brawurowego, a czasem wręcz lekkomyślnego dowódcy. Był jednym z najlepszych wodzów brygad i dywizji, jednakże okazał się wybitnie nieefektywny jako głowa większych formacji, co udowodnił dowodząc armią Tennessee podczas kampanii atlanckiej oraz kampanii Franklin-Nashville.Chattanooga – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Tennessee. Leży nad rzeką Tennessee, niedaleko granicy ze stanem Georgia.

V. Tylko dowódcy korpusów armii mogą decydować o niszczeniu młynów, odziarniarek bawełny, domów mieszkalnych, itp budowli, przy czym winni trzymać się generalnej zasady: w okolicach, gdzie armia nie jest niepokojona, zniszczenia takie nie powinny mieć miejsca; ale tam, gdzie partyzanci będą przeszkadzać nam w marszu, lub gdzie mieszkańcy będą palić mosty, rujnować drogi, bądź w jakikolwiek inny sposób objawiać swoją wrogość, dowódcy winni nakazywać, a następnie dopilnowywać wykonania zniszczeń o wielkości i zasięgu w stopniu proporcjonalnym do tych aktów wrogości.

Joseph Eggleston Johnston (ur. 3 lutego 1807, zm. 21 marca 1891) – amerykański generał i polityk. Ukończył akademię wojskową West Point. Podczas wojny secesyjnej walczył po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki. Dowodził między innymi w I bitwie nad Bull Run, w bitwie pod Seven Pines podczas kampanii półwyspowej, a także w bitwie pod Bentonville.Savannah – miasto w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Georgia. Położone nad rzeką Savannah, niedaleko jej ujścia do Atlantyku.

VI. Jeśli chodzi o konie, muły i wozy należące do mieszkańców, kawaleria i artyleria mogą zabierać bez ograniczeń, ale czyniąc różnicę pomiędzy bogatymi, którzy są zazwyczaj nastawieni do nas wrogo i biedakami (w tym robotnikami), którzy są wobec nas neutralni lub przyjaźni. Grupy furażerskie również mogą zabierać muły i konie w celu wymiany wyeksploatowanych zwierząt w zaprzęgach, lub w celu użycia ich jako zwierzęta juczne na użytek brygad i pułków. W każdym wypadku, grupy furażerskie winny wystrzegać się używania pogróżek i grubiaństwa i mogą – jeśli oficer dowodzący uzna to za stosowne – wystawiać potwierdzenia faktu zajęcia na piśmie (lecz nie w formie pokwitowania), przy czym powinni zostawić każdej rodzinie konieczne do utrzymania środki.

George Henry Thomas (ur. 31 lipca 1816, zm. 28 marca 1870) – generał Unii w czasie wojny secesyjnej i jeden z głównych dowódców na zachodnim teatrze działań.Robert Edward Lee (ur. 19 stycznia 1807 w Stratford Hall Plantation, Wirginia, zm. 12 października 1870 w Lexington, Wirginia) – amerykański generał, dowódca wojsk Konfederacji w czasie wojny secesyjnej (1861-1865).

VII. Krzepkich Murzynów nadających się do prac pomocniczych w kolumnach można przyjmować, ale dowódca musi pamiętać o tym, że jego najważniejszym obowiązkiem jest dbać o ludzi pod bronią.

William Tecumseh Sherman, Military Division of the Mississippi, Specjalny Rozkaz Polowy 120, 9 listopada 1864

Siły obu stron[ | edytuj kod]

Mapa kampanii

Sherman stojący na czele Wydziału Wojskowego Missisipi nie mógł zaangażować na rzecz tej kampanii wszystkich swoich sił. Konfederacki generał porucznik John Bell Hood stanowił zagrożenie dla linii komunikacyjnych Shermana z Chattanooga, więc Sherman wydzielił dwie armie pod dowództwem generała majora George’a Thomasa do walki z Hoodem na linii Franklin-Nashville. Do działania na kierunku Savannah Shermanowi zostało 62 tysiące ludzi (55 tysięcy piechoty, 5 tysięcy kawalerii i 2 tysiące artylerii z 64 działami) podzielonych na dwie kolumny marszowe:

Oliver Otis Howard (ur. 8 listopada 1830 zm. 26 października 1909) – zawodowy oficer Armii Stanów Zjednoczonych, walczył w wojnie secesyjnej w stopniu generała majora po stronie wojsk Unii. Odznaczony Medalem Honoru, uczestniczył w bitwach pod Chancellorsville i Gettysburgiem. Po wojnie został w wojsku i walczył m.in. z Indianami z plemienia Nez Perce, zajmował też różne posady w administracji i szkolnictwie wyższym. Zmarł w Burlington w stanie Vermont, gdzie zostały złożone jego prochy.Atlanta – stolica i jednocześnie najbardziej zaludnione miasto amerykańskiego stanu Georgia, z populacją liczącą ok. 420 tysięcy mieszkańców (2010). Atlanta stanowi kulturalne i ekonomiczne centrum obszaru metropolitalnego Atlanta, zamieszkiwanego przez ponad 5 milionów osób, a także najważniejszy komponent rozrastającego się megapolis, znanego jako Piedmont Atlantic Megaregion.
  • Prawa (Armia Tennessee), dowodzona przez generała majora Olivera Howarda, składała się z dwóch korpusów:
  • XV Korpus dowodzony przez generała majora Petera Osterhausa, z dywizjami generałów brygad Woodsa, Hazena, Smitha i Corse’a.
  • XVII Korpus dowodzony przez generała majora Franka Blaira, z dywizjami generała majora Mowera i generałów brygad Leggetta i Smitha.
  • Lewa (Armia Georgii), dowodzona przez generała majora Henry’ego Slocuma, również w składzie dwóch korpusów:
  • XIV Korpus dowodzony przez generała brygady Davisa, z dywizjami generałów brygad Carlina, Morgana i Bairda.
  • XX Korpus dowodzony przez generała brygady Alpheusa Williamsa, z dywizjami generałów brygad Jacksona, Geary’ego i Warda.
  • Dywizja kawalerii pod dowództwem generała brygady Hugh Judsona Kilpatricka działała wspierając obie kolumny.
  • Siły konfederatów generała porucznika Williama Hardee’ego były szczupłe. Hood zgromadził większość wojsk w Georgii na potrzeby swej wyprawy do Tennessee. W Lovejoy’s Station, na południe od Atlanty, zostało około 13 tysięcy ludzi. Milicja generała majora Gustavusa W. Smitha liczyła 3050 ludzi, po części nastolatków i starców. Korpus kawalerii generała majora Josepha Wheelera, wzmocniony brygadą generała brygady Williama H. Jacksona, składał się z około 10 tysięcy kawalerzystów. W czasie trwania kampanii konfederacki departament wojny ściągnął do Georgii dodatkowe siły z Florydy i obu Karolin, ale siły te nigdy nie przekroczyły 13 tysięcy ludzi.

    Henry Warner Slocum (ur. 24 września 1827, zm. 14 kwietnia 1894) – generał Unii w czasie wojny secesyjnej, a po jej zakończeniu kongresmen ze stanu Nowy Jork. W czasie wojny był jednym z najmłodszych generałów i brał udział w licznych bitwach na wschodnim teatrze działań w Georgii oraz w Karolinie Północnej i Południowej. Kontrowersje narosły względem jego działań podczas bitwy pod Gettysburgiem, kiedy to został oskarżony o nieumiejętność podejmowania decyzji, co przydało mu uwłaczający przydomek „Slow Come”.Armia Unii (ang. Union Army) – armia Unii podczas wojny secesyjnej. Określana też mianami: Armia Federalna (Federal Army), Armia Narodowa (National Army), Armia Północy (Northern Army), U.S. Army.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ulysses Simpson Grant (ur. 27 kwietnia 1822 w Point Pleasant (hrabstwo Clermont), zm. 23 lipca 1885 w Mount McGregor (hrabstwo Saratoga)) – amerykański generał, osiemnasty prezydent USA (1869-1877).
    Milledgeville – miasto w USA, w stanie Georgia. Jest siedzibą hrabstwa Baldwin. Ma 18,8 tys. mieszkańców (dane z 2000).
    Macon – miasto w USA, w środkowej części stanu Georgia, nad rzeką Ocmulgee. Miasto leży na terenie hrabstwa Bibb, którego stanowi siedzibę oraz w niewielkiej części na terenie hrabstwa Jones. Lezy w pobliżu geograficznego środka stanu Georgia, w odległości około 136 km na południe od Atlanty. Samo miasto liczy około 95 tys. mieszkańców jednak liczebność centralnego obszaru metropolitarnego Central Georgia według United States Census Bureau wynosi 386 534 mieszkańców.
    Wojna secesyjna – wojna, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii.
    Wydział Wojskowy Missisipi (ang. Military Division of the Mississippi) – administracyjna jednostka US Army w czasie trwania wojny secesyjnej, odpowiedzialna za prowadzenie operacji na zachodnim teatrze działań.
    Wojna światowa – nazwa nadawana konfliktom zbrojnym, w których uczestniczy większość państw świata. Wojna taka dotyka społeczeństw najsilniejszych i najgęściej zamieszkałych krajów, a jej bitwy i kampanie toczone są na wielu kontynentach, na morzach i oceanach oraz w przestrzeni powietrznej. Termin ten jest zazwyczaj stosowany w odniesieniu do dwóch wielkich konfliktów XX wieku: I wojny światowej (1914–1918) i II wojny światowej (1939–1945), jakkolwiek niektóre wcześniejsze wojny można również określić tym mianem. W użyciu funkcjonuje też pojęcie III wojny światowej, które odnosi się do hipotetycznego globalnego konfliktu w przyszłości.
    Skonfederowane Stany Ameryki (ang. Confederate States of America, CSA) – południowe stany USA, potocznie zwane Konfederacją, próbujące dokonać secesji i biorące udział w wojnie secesyjnej. W latach 1861-1865 stworzyły one własne państwo.

    Reklama