Marmur karraryjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pietà watykańska – dzieło wykonane w marmurze z Carrary

Marmur karraryjski (marmur kararyjski, karar) – szlachetna odmiana białego marmuru plamiście popielatego z harmonijnie rozmieszczonymi na białym tle żyłkami.

Nagrobek papieża Juliusza II – renesansowy nagrobek autorstwa Michała Anioła i współpracujących z nim artystów, ukończony w 1545, znajdujący się w rzymskiej Bazylice św. Piotra w Okowach.Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

Protolitem był wapień jurajski, z którego w wyniku trzeciorzędowych procesów metamorficznych powstał marmur.

Opis[ | edytuj kod]

Odmiana charakteryzuje się wysokim stopniem przekrystalizowania, wysoką (sięgającą do 90%) zawartością czystego węglanu wapnia oraz niską zawartością tlenku magnezu. Odmianę tworzą średnio i grubokrystaliczne białe marmury kalcytowe. Marmur karraryjski jest odmianą trwałą, względnie odporną na wietrzenie, o dużej wartości dekoracyjnej.

Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.Tlenek magnezu (magnezja palona), MgO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający magnez na II stopniu utlenienia.

Nazwa „marmur karraryjski” pochodzi od miejscowości Carrara, w okolicy której występują jedne z największych złóż marmuru, z których ta odmiana jest wydobywana.

Stosowany głównie jako materiał rzeźbiarski oraz w budownictwie jako kamień dekoracyjny i okładzinowy. W marmurze karraryjskim tworzyli dzieła tacy rzeźbiarze jak Michał Anioł czy Giovanni Lorenzo Bernini. Z marmuru karraryjskiego Michał Anioł wyrzeźbił m.in. Pietę watykańską, Madonnę z Brugii oraz Nagrobek papieża Juliusza II.

Marmur (z stgr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów jako marmur definiuje wyłącznie skały węglanowe, przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 °C, wysokie ciśnienie), nazywając skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu „wapień krystaliczny” używa się w przypadku skał metamorficznych, jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej, poddanej metamorfizmowi.Jura – drugi okres ery mezozoicznej. Trwała od 201 do 145 milionów lat temu. Nazwa pochodzi od gór Jura leżących we Francji i Szwajcarii. Wprowadził ją Alexander von Humboldt w 1823 r.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Biała Marianna
  • dolomit
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Doroszewski (red.): karar. W: Słownik języka polskiego [on-line]. PWN. [dostęp 2014-03-19].
    2. Afyon White Marble to Cremo Delicato Marble - World's Most Popular Marble A - C, www.natural-stone-interiors.com [dostęp 2017-11-15] (ang.).
    3. Hans Gasser (Seuddeutsche Zeitung): Piękno zaklęte w marmurze (pol.). [dostęp 2011-11-28].
    Protolit – skała macierzysta skały metamorficznej. W geologii i petrologii terminem tym określa się skałę będącą wyjściową do procesów metamorficznych i związanych z nim produktów. Protolitem skały metamorficznej mogą być zarówno skały magmowe, jak i skała osadowa. W niektórych przypadkach, np. gnejsach często nadaje się przy nazewnictwie przedrostek wskazujący na genetyczny rodzaj protolitu: orto- gdy skała powstała ze skały magmowej oraz para- wówczas gdy protoliem była skała osadowa (paragnejs, ortognejs).Giovanni Lorenzo Bernini zw. Gianlorenzo (ur. 7 grudnia 1598 w Neapolu, zm. 28 listopada 1680 w Rzymie) – włoski rzeźbiarz, architekt, malarz; jeden z najwybitniejszych artystów baroku.




    Warto wiedzieć że... beta

    Krystalizacja – proces powstawania fazy krystalicznej z fazy stałej (amorficznej), fazy ciekłej, roztworu lub fazy gazowej. Krystalizacja jest procesem egzotermicznym. Przeprowadza się ją w celu wyodrębnienia związku chemicznego z roztworu. Mieszaniny jednorodne cieczy (rozpuszczalnik) i ciała stałego (substancja rozpuszczona) mają graniczne stężenie, w którym rozpoczyna się proces krystalizacji.
    Metamorfizm – jest to zespół procesów prowadzących do zmiany skał, tekstury, struktury, składu mineralnego oraz chemicznego. Typowym środowiskiem metamorfizmu jest wnętrze skorupy ziemskiej, może on wystąpić również na powierzchni Ziemi. Należy mieć jednak na uwadze, że metamorfizmem nazywamy tylko przemiany zachodzące w stanie stałym.
    Trzeciorzęd – według starszych wersji periodyzacji jest to starszy okres ery kenozoicznej, od 65 do 1,8 mln lat temu. Dzieli się na:
    Madonna z Brugii – marmurowa rzeźba Michała Anioła, datowana na lata 1503–1504, znana również jako Madonna z Dzieciątkiem (nid. Madonna met het Kind). Obecnie znajduje się w kościele Najświętszej Marii Panny w Brugii.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Carrara – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Massa-Carrara. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 65 560 osób, 923,4 os./km².

    Reklama