Markizy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Markizy (franc. Îles Marquises) – grupa wulkanicznych wysp na Oceanie Spokojnym. Są najdalej na północ wysuniętą częścią Polinezji Francuskiej, leżącą w odległości ok. 1500 km na północ od Tahiti.

Motu Iti (także Hatu Iti) – niewielka, niezamieszkana wyspa pochodzenia wulkanicznego w archipelagu Markizów na obszarze Polinezji Francuskiej. Położona ok. 50 km na północ od wyspy Nuku Hiva. Miejsce gniazdowania licznych gatunków ptaków.Motu Oa (jęz. markiski Długa Skała) – wysepka w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Markizów. Leży 1 km na południowy wschód od Ua Pu, a jej powierzchnia wynosi ok. 0,3 km².

Geografia[ | edytuj kod]

Rozciągają się z pn.-zach. na pd.-wsch., na przestrzeni ok. 670 km. Ich powierzchnia wynosi 1128 km². Główną wyspę – Nuku Hiva 8°52′S 140°06′W/-8,866667 -140,100000 (ośrodek administracyjny Taiohae) o powierzchni 339 km² zamieszkiwało 2660 osób (2007), zaludnienie 7,85 os./1 km².

Wyspy Gambiera (fra. Archipel des Gambier) – archipelag składający się z 14 wysp na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej są południowo-wschodnim przedłużeniem Archipelagu Tuamotu. Tworzą go małe wysepki wulkaniczne opasane półatolem. Główna wyspa Mangareva jest skalista, ale urodzajna; laguna wokół niej obfituje w muszle perłowe. Powierzchnia 31 km², ponad 1300 mieszkańców (2007).Język markiski - język z grupy języków polinezyjskich z wielkiej rodziny austronezyjskiej, używany przez około 6 tys. rdzennych mieszkańców Wysp Markizów na Oceanie Spokojnym. Tworzy kontinuum dialektów, zwykle dzielone na dwie grupy: dialekty północnomarkiskie (używane na wyspach Ua Pu i Nuku Hiva) i południowomarkiskie (wyspy Hiva Oa, Tahuata i Fatu Hiva). Dialekt z wyspy Ua Huka ma charakter przejściowy (posiada cechy obu grup).

Pozostałe ważniejsze, zamieszkane wyspy wchodzące w skład Markizów:

  • Hiva Oa (Atuona – ośrodek administracyjny południowej grupy wysp) pow. 387 km²; 1986 mieszk.; zaludnienie 5,13 os./1 km²; 9°45′S 139°00′W/-9,750000 -139,000000
  • Ua Pou pow. 105,3 km²; dł. 28 km; szer. 25 km; Mont Oave 1230 m n.p.m.; 2157 mieszk.; zaludnienie 20,5 os./1 km²; 9°25′S 140°05′W/-9,416667 -140,083333
  • Fatu Hiva pow. 84,0 km²; dł. 16 km; szer. 9 km; Mont Touaouoho 1125 m n.p.m.; 587 mieszk.; zaludnienie 6,99 os./1 km²; 10°29′S 138°39′W/-10,483333 -138,650000
  • Ua Huka pow. 83,4 km²; dł. 14,5 km; szer. 9,5 km; Mont Hitikau 857 m n.p.m.; 571 mieszk.; zaludnienie 6,85 os./1 km²; 8°54′S 139°33′W/-8,900000 -139,550000
  • Tahuata pow. 61 km²; dł. 15 km; Mont Tumu Meae Ufa 1050 m n.p.m.; 671 mieszk.; zaludnienie 11,0 os./1 km²; 9°56′S 139°06′W/-9,933333 -139,100000
  • Pozostałe, niezamieszkane wyspy archipelagu

    Kolonia (z łac. colonia „osada rolnicza”) – posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Pierwsze kolonie zakładano już w starożytności w rejonie morza Śródziemnego, w okresie tak zwanej wielkiej kolonizacji greckiej. Najwięcej kolonii powstało w efekcie wielkich odkryć geograficznych. Do XIX wieku obie Ameryki, Azja, Afryka i Australia zostały spenetrowane przez europejskich osadników. Polityka promująca zajmowanie terytoriów zamorskich przez państwa wysoko rozwinięte określona została mianem kolonializmu. Motu Nao – najmniejsza wyspa archipelagu Markizów w Polinezji Francuskiej. Położona 80 km na północny wschód od wyspy Fatu Hiva. Jej powierzchnia wynosi 0,01 km². Najwyższym punktem wyspy jest Rocher Thomasset (4 m n.p.m.).
  • Eiao pow. 43,8 km²; dł. 13 km; szer. 3,5 km; 576 m n.p.m.; 8°00′S 140°42′W/-8,000000 -140,700000
  • Moho Tani pow. 15 km²; dł. 8 km; szer. 2 km; 520 m n.p.m.; 10°00′S 138°50′W/-10,000000 -138,833333
  • Hatutu pow. 6,5 km²; dł. 6,5 km; szer. 1,1 km; 428 m n.p.m.; 7°55′12″S 140°34′11″W/-7,920000 -140,569722
  • Fatu Huku pow. 1,3 km²; 361 m n.p.m.; 9°26′10″S 138°55′26″W/-9,436111 -138,923889
  • Motu Oa pow. 1 km²; 9°28′47″S 140°02′50″W/-9,479722 -140,047222
  • Motu Iti pow. 0,3 km²; dł. 670 m; szer. 565 m; 220 m n.p.m.; 8°40′48″S 140°37′00″W/-8,680000 -140,616667
  • Terihi pow. 0,15 km²; linia brzegowa 3400 m; 10°01′05″S 138°48′08″W/-10,018056 -138,802222
  • Motu One (2 wysepki) pow. 3 ha; dł. 310 m; szer. 110 m; 3 m n.p.m.; 7°51′00″S 140°22′48″W/-7,850000 -140,380000
  • Motu Nao pow. 1 ha; Rocher Thomasset 4 m n.p.m.; 10°22′12″S 138°24′00″W/-10,370000 -138,400000
  • Krajobraz wulkaniczny o wysokich postrzępionych szczytach; najwyższe wulkany – 1260 m n.p.m. na wyspie Nuku Hiva i 1195 m n.p.m. na wyspie Hiva Oa. Klimat podzwrotnikowy, średnie temperatury miesięczne wynoszą +27° do +28 °C; opady od 1000 mm do 2500 mm, wykazują dużą zmienność w poszczególnych latach. W ciągu roku długotrwałe posuchy. Roślinność na stokach nawietrznych bujna, tropikalne lasy, na stokach zawietrznych – krzewiaste sawanny.

    Nuku Hiva (Nuka Hiva, dawniej Île Marchand) – wyspa wulkaniczna w archipelagu Markizów na obszarze Polinezji Francuskiej, położona 1500 km na północny wschód od Tahiti. Jest największą wyspą archipelagu i głównym ośrodkiem gminy Nuku Hiva.Ua Pou (także Ua Pu) – wyspa w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Markizów. Leży około 59 km na południe od wyspy Nuku Hiva.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wyspa wulkaniczna - wyspa, która powstała przez wynurzenie się wzniesienia wulkanicznego ponad powierzchnię morza. Wyspy takie występują zwłaszcza w łukach wyspowych za strefą subdukcji lub w miejscach, gdzie pod skorupą ziemską znajdują się plamy gorąca. Są to wystające ponad powierzchnię wody fragmenty podwodnych wulkanów, np. Hawaje.
    Hatutu (znane również pod nazwą Hatutaʻa) – mała, bezludna wysepka położona wśród archipelagu Markizów na Oceanie Spokojnym w Polinezji Francuskiej, około 3 km na północny wschód od wyspy Eiao. Powierzchnia wyspy jest bardzo górzysta, a najwyższe wzniesienie sięga 428 m n.p.m.
    Terihi – mała, niezamieszkana, skalista wyspa, położona w archipelagu Markizów, należącym do Polinezji Francuskiej na Pacyfiku. Ma powierzchnię 0,15 km². Długość linii brzegowej wynosi 3,40 km. Wraz z pobliską wyspą Moho Tani tworzy rezerwat przyrody Motane.
    Ua Huka – wyspa w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Markizów. Stanowi wulkan tarczowy w wieku około 2,4-2,2 miliona lat.
    Moho Tani (także Mohotani i Motane) – niezamieszkana wyspa w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Markizów. Jej powierzchnia wynosi 15 km². W jej pobliżu leży wysepka Terihi, która wraz z Moho Tani są częścią rezerwat przyrody Motane.
    Wyspy Towarzystwa (fr. Îles de la Société, ang. Society Islands) – archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym, we wschodniej części Polinezji.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

    Reklama