Marka niemiecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Banknot 100 bilionów marek, wyemitowany 15 stycznia 1924
Złota moneta jednomarkowa 2001

Marka niemiecka (niem. Deutsche Mark) – jednostka monetarna w Niemczech od 1873 roku. 1 marka dzieliła się na 100 fenigów. Zastąpiona przez euro 1 stycznia 2002 (po kursie 1,95583 marki za 1 euro).

Terytorium zależne – ogólne określenie obszarów znajdujących się pod różnymi formami zależności politycznej od jakiegoś państwa. Terytoriami zależnymi są lub były: kolonie, departamenty zamorskie i terytoria zamorskie, kondominia, protektoraty, terytoria mandatowe i powiernicze, terytoria stowarzyszone, terytoria zewnętrzne, dependencje, terytoria nieinkorporowane i inne.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Do zjednoczenia Niemiec (w 1871 r.), w poszczególnych księstwach i wolnych miastach, w obiegu były różne waluty, najczęściej oparte na systemie talarowym. Pierwsza marka, tzw. złota marka została wprowadzona w 1873 r., w związku ze zjednoczeniem państwa niemieckiego. Wprowadzono jednolite dla całej Rzeszy monety:

Johann Balthasar Neumann (ur. przed 30 stycznia 1687 (data chrztu) w Chebie, zm. 19 sierpnia 1753 w Würzburgu) – niemiecki budowniczy i inżynier wojskowy, jeden z głównych architektów baroku i rokoko w Niemczech.Maria Sibylla Merian lub Anna Maria Sibylla Merian (ur. 2 kwietnia 1647 we Frankfurcie nad Menem, zm. 13 stycznia 1717 w Amsterdamie) – niemiecka przyrodniczka i artystka-malarka. Uznawana za jednego z pierwszych entomologów.
  • 1 fenig (miedź 1873-1916; aluminium 1916-1918),
  • 2 fenigi (miedź 1873-1877 i 1904-1916),
  • 5 fenigów (miedzionikiel 1874-1915; żelazo 1915-1922),
  • 10 fenigów (miedzionikiel 1873-1916; żelazo 1916-1922; cynk 1917-1922),
  • 20 fenigów (srebro 1873-1877; miedzionikiel 1887-1892),
  • 25 fenigów (miedzionikiel 1909-1912),
  • 50 fenigów (srebro 1875-1919 [od 1905 nominał jako „1/2 Mark”]),
  • 1 marka (srebro 1873-1916).
  • W poszczególnych regionach emitowano monety wyższych nominałów przedstawiające lokalnych władców (lub herby w przypadku wolnych miast). Były to srebrne 2, 3, 5 marki, oraz złote 5, 10 i 20 marek. Dawne monety o nominale 1 talara i 2 talarów były w obiegu aż do 1908 r. jako odpowiedniki 3 i 6 marek. Emitowano także banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 1000 marek.

    Marka niemiecka – jednostka monetarna w Niemczech od 1873 roku. 1 marka dzieliła się na 100 fenigów. Zastąpiona przez euro 1 stycznia 2002 (po kursie 1,95583 marki za 1 euro).Paul Ehrlich (ur. 14 marca 1854 w Strzelinie, zm. 20 sierpnia 1915 w Bad Homburg) – niemiecki chemik i bakteriolog. Wynalazca salwarsanu – pierwszego w miarę skutecznego lekarstwa przeciwko kile stosowanego przed wynalezieniem antybiotyków. Uważany jest za twórcę podstaw chemioterapii.

    Po ustanowieniu republiki w 1918 wydano następujące monety (o nowych wzorach) w walucie markowej:

  • 50 fenigów (aluminium 1919-1922),
  • 3 marki (aluminium 1922-1923),
  • 200 marek (aluminium 1923),
  • 500 marek (aluminium 1923).
  • W związku z rosnącą inflacją, w latach 1922–1924 wydawano głównie banknoty, tzw. papierowe marki. Emitowano nowe wzory nawet kilka razy w miesiącu, o coraz to wyższych nominałach. Druk banknotów inflacyjnych prowadziła drukarnia państwowa (Reichsdruckerei) oraz prywatne firmy – stwierdzić można to po różnych oznaczeniach serii banknotów. W 1922 wydano jeszcze papierowe 1 i 2 marki, a na początku 1924 bardzo rzadki dziś banknot 100 bilionów marek.

    Bettina von Arnim, wcześniej Bettina Brentano (ur. 4 kwietnia 1785 we Frankfurcie nad Menem, zm. 20 stycznia 1859 w Berlinie) – niemiecka pisarka. Tworzyła parapamiętniki. Występowała na rzecz zniesienia ucisku Polaków, emancypacji kobiet i szerzenia oświaty wśród ludu. Była siostrą Clemensa Brentano i żoną Ludwiga Achima von Arnima, poetów niemieckich. Debiutowała tomem Korespondencja Goethego z dzieckiem (1835), zestawiając autentyczne listy poety i listy wymyślone przez siebie. Marka NRD – jednostka płatnicza w radzieckiej strefie okupacyjnej Niemiec a następnie Niemieckiej Republice Demokratycznej w latach 1948–1990. Od 1948 roku wydawana przez bank emisyjny Deutsche Notenbank a od roku 1968 przez Bank Państwowy NRD (Staatsbank der DDR). Jedna marka liczyła 100 fenigów (pfennig).

    W 1924 przeprowadzono reformę walutową – dawną markę zastąpiono rentenmarką. W tym samym roku rentenmarka została przemianowana na reichsmarkę. Mimo to, już po wymianie, wydane zostały monety opiewające na marki (a nie rentenmarki):

  • 1 marka (srebro 1924-1925),
  • 3 marki (srebro 1924-1925).
  • Reichsmarki przestano emitować w 1948 r. W Niemczech Zachodnich ponownie wprowadzono markę niemiecką (Deutsche Mark, DM) jako walutę w tym samym roku. Emitowano obiegowe monety o nominałach:

  • 1 fenig („BDL” 1948-1949, „BRD” od 1950),
  • 2 fenigi (od 1950),
  • 5 fenigów („BDL” 1949, „BRD” od 1950),
  • 10 fenigów („BDL” 1949, „BRD” od 1950),
  • 50 fenigów („BDL” 1949-1950, „BRD” od 1950),
  • 1 DM (od 1950),
  • 2 DM (1951 i od 1957),
  • 5 DM (srebro 1951-1974, miedzionikiel od 1975).
  • Początkowo na monetach 1, 5, 10 i 50 fenigów widniał napis „Bank Deutscher Laender” („BDL”), który następnie zmieniono na „Bundesrepublik Deutschland” („BRD”).

    Bracia Grimm – dwaj rodzeni bracia, pisarze i uczeni niemieccy Wilhelm Karl Grimm (1786-1859) i Jacob Ludwig Karl Grimm (1785-1863), którzy dużą część swoich dzieł publikowali wspólnie. Autorzy Baśni braci Grimm.Reichsmark – niemiecka jednostka monetarna, wprowadzona w wyniku wymiany walutowej w 1924 r. (kurs wymiany: 1 bilion marek inflacyjnych = 1 nowa marka). Emitowana przez Reichsbank (Bank Rzeszy). Dzieliła się na 100 reichspfennigów.

    Emitowano także okolicznościowe monety 5 i 10 DM.

    W Niemczech Wschodnich przyjęto także walutę markową. Wydawano obiegowe monety następujących nominałach:

  • 1 fenig (aluminium 1948-1990),
  • 5 fenigów (aluminium 1948-1990),
  • 10 fenigów (aluminium 1948-1989),
  • 20 fenigów (mosiądz 1969-1989),
  • 50 fenigów (aluminium-brąz 1949-1950, aluminium 1958-1989),
  • 1 marka (aluminium 1956-1989 [w latach 1956–1963 nominał jako „Deutsche Mark”]),
  • 2 marki (aluminium 1957-1989 [w roku 1957 nominał jako „Deutsche Mark”]).
  • Jeszcze przed zjednoczeniem Niemiec, 1 lipca 1990 r. na terenie NRD markę wschodnioniemiecką zastąpiła „zachodnia” marka.

    Fenig – potoczna nazwa denara używana w krajach germańskich od VIII do X wieku. Późniejsza nazwa drobnej monety bitej w miedzi.Zjednoczenie Niemiec (1866-1871) – kilkuletni proces jednoczenia państw niemieckich, zakończony proklamacją II Rzeszy.

    Od 1989 roku w Niemczech występowały banknoty: 5 DM (Bettina von Arnim), 10 DM (Carl Friedrich Gauss), 20 DM (Annette von Droste-Hülshoff), 50 DM (Balthasar Neumann), 100 DM (Clara Schumann), 200 DM (Paul Ehrlich), 500 DM (Maria Sibylla Merian) i 1000 DM (bracia Grimm); przy czym rzadko występowały w normalnym obiegu 5 DM i 1000 DM.

    Clara Josephine Schumann z domu Wieck (ur. 13 września 1819 w Lipsku, zm. 20 maja 1896 we Frankfurcie nad Menem) - niemiecka pianistka i kompozytorka romantyczna. Żona Roberta Schumanna.Waluta (jednostka monetarna) – nazwa pieniądza obowiązującego w danym państwie. Nazwę tę stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych. Skrótowe oznaczenie waluty (np. GBP), to ustandaryzowany, trzyliterowy kod przyjęty przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). Dwie pierwsze litery oznaczają kraj w którym dana waluta obowiązuje (np. GB - Great Britain), a trzecia to zazwyczaj inicjał danej waluty (P - Pound)
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Niemcy Zachodnie (właściwie Republika Federalna Niemiec) – określenie państwa niemieckiego leżącego w obecnej zachodniej części Niemiec w okresie 1949-1990.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Annette von Droste-Hülshoff (pełne nazwisko: Anna Elisabeth Franzisca Adolphine Wilhelmine Louise Maria von Droste-Hülshoff), (ur.12 stycznia 1797 r. w Burg Hülshoff w Westfalii; zm. 24 maja 1848 r. w Meersburgu nad jeziorem Bodeńskim) – niemiecka pisarka. Uważana jest za jedną z najwybitniejszych pisarek niemieckich. Jej podobizna widniała na dwudziestomarkowym banknocie.

    Reklama