Maria Kelles-Krauz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maria Helena Kelles-Krauz, z domu Nynkowska (ur. 11 czerwca 1882 w Radomiu, zm. 4 września 1969 w Warszawie) – polska polityk socjalistyczna, radna i przewodnicząca Rady Miasta Radomia, działaczka społeczna, niepodległościowa i oświatowa, tłumaczka.

Martin Andersen Nexø (właśc. Martin Andersen, ur. 26 czerwca 1869 w Kopenhadze, zm. 1 czerwca 1954 w Dreźnie) – pisarz duński.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Życiorys[ | edytuj kod]

Córka Antoniego i Eleonory Nynkowskich. Rodzinny dom jej matki znajdował się przy ul. Spacerowej 12/14 (ob. ulica Mikołaja Reja) w Radomiu. Posiadała tytuł baronowej jako żona Stanisława barona Kelles-Krauza. Uczyła się na Prywatnych Wyższych Kursach Handlowych dla Kobiet Józefy Siemiradzkiej w Warszawie. Studiowała przyrodę na Uniwersytecie Jagiellońskim jako nadzwyczajna słuchaczka, gdyż nie miała wymaganej matury z egzaminem z greki i łaciny, pozwalającej na podjęcie studiów w normalnym trybie.

Prawo wyborcze dla kobiet oznacza, że pełnoletnie obywatelki danego kraju mają co najmniej możliwość oddawania głosu w wyborach, w szerszym znaczeniu, że mają te same prawa wyborcze, co mężczyźni.Jørgen-Frantz Jacobsen (ur. 29 listopada 1908, zm. 24 marca 1938) – duński (farerski) pisarz i poeta, dziennikarz prasy w Kopenhadze. Autor napisanej w języku duńskim niedokończonej, historyczno-obyczajowej powieści romantycznej Barbara (1939), opowiadającej o życiu na Wyspach Owczych w XVIII wieku. Książka została przetłumaczona na wiele języków i doczekała się dwóch ekranizacji.

1 października 1904 jej mężem został Stanisław Kelles-Krauz (1883-1965). W związku ze studiami i pracą męża, od 1904 przebywali w Wiedniu, od 1905 zamieszkiwali w Krakowie, od 1909 w Kosowie, gdzie Maria prowadziła bibliotekę i księgowość w Zakładzie Przyrodolecznictwa Apolinarego Tarnawskiego, od 1910 do 1911 w Paryżu, po czym powrócili do Radomia. Podczas I wojny światowej pod nieobecność męża (który znalazł się w niewoli węgierskiej, w Esztergom), pracowała w Komitecie Obywatelskim. Od 1915 do 1919 była przewodniczącą Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego w Radomiu.

Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 w miejscowości Sachsenhausen (obecnie dzielnica Oranienburga) około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.Radom – miasto na prawach powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, położone nad rzeką Mleczną.

W pierwszych wyborach samorządowych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 9 marca 1919 r., Maria i Stanisław Kelles-Krauzowie uzyskali mandat radnych Rady Miasta Radomia. Wśród 155 kandydatów na radnych było 11 kobiet, spośród których 3 uzyskały mandat radnej (Maria Kelles-Krauz, Jadwiga Rudnicka i Stanisława Wroncka). 1 kwietnia 1919 r. Maria Kelles-Krauz jako pierwsza kobieta w Polsce została wybrana, spośród radnych, na Prezesa Rady Miejskiej w Radomiu. Wybór ten miał miejsce zaledwie kilka miesięcy po uzyskaniu przez kobiety praw wyborczych (listopad 1918). Łącznie wybierano ją dwukrotnie, w 1919 i w 1923, a funkcję przewodniczącej rady miejskiej pełniła do 1926. Później była ławnikiem (członkiem zarządu miasta) odpowiedzialnym za oświatę. Z jej inicjatywy wprowadzono przymus szkolny (rodziców karano aresztem za nieposyłanie dzieci do szkoły), opiekę dentystyczną w szkole, rozdawano bezpłatne podręczniki, obuwie i odzież. Była także inicjatorką utworzenia Miejskiej Biblioteki Publicznej w Radomiu w 1922. Należała do Polskiej Partii Socjalistycznej. 3 maja 1927 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Kosów (ukr. Косiв), w latach 1937-1945 Kosów Huculski – miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, siedziba rejonu kosowskiego, do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, siedziba powiatu kosowskiego.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

Po wybuchu II wojny światowej i aresztowaniu jej męża (został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen), trudniła się wyrobem mydła w domowych warunkach. W jej mieszkaniu odbywały się tajne komplety, prowadzone m.in. przez jej przyjaciółkę Elżbietę Jackiewiczową (historia ich przyjaźni została opisana w książce Pokolenie Teresy). Po zakończeniu wojny ponownie krótko pracowała jako ławnik w radomskim wydziale oświatowym. W marcu 1946 wyjechała do Danii, gdzie jej mąż objął funkcje dyplomatyczne. Tam nauczyła się języka duńskiego i tłumaczyła tamtejszą literaturę, m.in. książki Martina Andersena Nexø. Ponadto była tłumaczką z języka rosyjskiego. W 1954 wraz z mężem powrócili do Polski i osiedli w Warszawie. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 308-2-4).

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Aleksandr Borisowicz Czakowski (ros. Алекса́ндр Бори́сович Чако́вский, ur. 26 sierpnia 1913 w Petersburgu, zm. 17 lutego 1994 w Moskwie) – radziecki pisarz i dziennikarz, Bohater Pracy Socjalistycznej (1973).

Maria i Stanisław Kelles-Krauzowie mieli dwie córki: Zofię (1905-1962) i Hannę (1914-1968). Kazimierz Kelles-Krauz był starszym bratem jej męża Stanisława Kelles-Krauza.

Maria Kelles-Krauz znała się z Marią Dąbrowską, która kilkakrotnie odwiedziła ją w Radomiu.

Elżbieta Jackiewiczowa (ur. 22 lutego 1902 w Nowinkach k. Nieświeża, zm. 31 grudnia 1976 w Podkowie Leśnej k. Warszawy) – polska powieściopisarka, publicystka, pedagog.Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Kazimierz Kelles-Krauz pseud. Kazimierczyk, Stach Kazimierczyk, S.K. (ur. 24 lutego 1883 w Radomiu, zm. 24 stycznia 1965 w Warszawie) - lekarz, działacz socjalistyczny, senator RP II kadencji (1928-1930).
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Narodowe Święto Niepodległości – polskie święto, obchodzone co roku 11 listopada, dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego w 1918 roku po 123 latach od rozbiorów dokonanych przez Rosję, Prusy i Austrię. Obchodzone w II RP, formalnie świętem państwowym ustanowione w 1937, od 1939 nieobchodzone, przywrócone w roku 1989. Jest dniem wolnym od pracy.
Antonina Dmitriewna Koptiajewa (ros. Антони́на Дми́триевна Коптя́ева) (ur. 7 listopada 1909, zm. 12 listopada 1991 w Moskwie) – radziecka pisarka, przedstawicielka stylu socrealistycznego, laureatka Nagrody Stalinowskiej III stopnia (1950).
Eugeniusz Morski (ur. 27 sierpnia 1909 w Petersburgu, zm. 19 lutego 1975 w Poznaniu) – polski poeta i tłumacz poezji z języka rosyjskiego (Puszkin, Lermontow, Jesienin, Błok, Majakowski, Wozniesienski).
Danuta Waniek (ur. 26 października 1946 we Włocławku) – polska polityk, posłanka na Sejm I, II i III kadencji, przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w latach 2003–2005.

Reklama