• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Margaret Thatcher



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Minister ds. Walii (en. Secretary of State for Wales, wal. Ysgrifennydd Gwladol Cymru) jest brytyjskim urzędem rządowym odpowiedzialnym za sprawy Walii. Utworzenie tego urzędu było często postulowane w pierwszej połowie XX w. W 1951 r. utworzono ministerstwo walijskie, które jednak było częścią Home Office. W 1954 r. kierownika ministerstwa podniesiono do rangi ministra stanu. Podczas kampanii wyborczej 1959 r. opozycyjna Partia Pracy umieściła w swoim programie postulat utworzenia odrębnego ministerstwa ds. Walii. Obietnicę swoją spełniła po dojściu do władzy w 1964 r. Nowe ministerstwo powstało 18 października.Norman Beresford Tebbit, baron Tebbit of Chingford CH (ur. 29 marca 1931 w Southgate) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher.
    tbody>tr>th.navbox-title>.tytuł{font-size:110%;padding-left:0;padding-right:0}.mw-parser-output .navbox-collapse{float:right;width:6em;height:1.6em}.mw-parser-output .navbox-tnavbar{float:left;width:6em;height:1.6em;text-align:left}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-group{text-align:right;padding-left:1em;padding-right:1em}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-list{width:100%;padding:0px}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-grafika-lewa{padding:0 2px 0 0}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-grafika{padding:0 0 0 2px}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-list.hlist{padding:0em 0.25em}.mw-parser-output table.navbox.v2 th.navbox-group+td.navbox-list{text-align:left}.mw-parser-output table.navbox.v2 th.navbox-group td.navbox-list{text-align:left}.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2 .navbox-column{width:100%;padding:0px}.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2{table-layout:fixed}.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2>tbody>tr>td{vertical-align:top}.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2>tbody>.nagłówek>.navbox-abovebelow{vertical-align:bottom}.mw-parser-output .navbox-column>ul{column-width:24em;text-align:left;list-style:none}.mw-parser-output .navbox-column>ul>li{white-space:nowrap;padding:0;margin:0}.mw-parser-output .navbox-tnavbar{color:#002bb8}.mw-parser-output .navbox-tnavbar a{color:#002bb8}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-group{background:#ddddff}.mw-parser-output table.navbox.v2 tr+tr>td,.mw-parser-output table.navbox.v2 tr+tr>th{border-top:2px solid #fdfdfd}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-subgroup .navbox-group{background:#e6e6ff}.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-inner>tbody>tr>th+td,.mw-parser-output table.navbox.v2 .navbox-subgroup>tbody>tr>th+td,.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2>tbody>tr>th+th,.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2>tbody>tr>th+td,.mw-parser-output table.navbox-columns-table.v2>tbody>tr>td+td{border-left:2px solid #fdfdfd}.mw-parser-output .navbox span.rok{display:inline-block;width:4em;padding-right:0.5em;text-align:right}.mw-parser-output .navbox.v2.medaliści .opis1{background:gold}.mw-parser-output .navbox.v2.medaliści .opis2{background:silver}.mw-parser-output .navbox.v2.medaliści .opis3{background:#c96}.mw-parser-output .navbox{padding:3px}.mw-parser-output .navbox.pionowy .before,.mw-parser-output .navbox.pionowy .after{padding:0.5em 0;text-align:center}.mw-parser-output .navbox>.caption{background:#ccf;text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output .navbox .tnavbar{font-weight:normal;font-size:xx-small;white-space:nowrap;padding:0}.mw-parser-output .navbox>.tnavbar{margin-left:1em;float:left}.mw-parser-output .navbox .below>hr+.tnavbar{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output .navbox .below>.tnavbar:before{content:"Ten szablon: "}.mw-parser-output .navbox .tnavbar li:after{content:" · "}.mw-parser-output .navbox .tnavbar li:last-child:after{content:none}.mw-parser-output .navbox hr{margin:0.2em 1em}.mw-parser-output .navbox .title{background:#ddf;text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output .navbox>.mw-collapsible-content{margin-top:2px;padding:0;font-size:smaller}.mw-parser-output .navbox .above+div,.mw-parser-output .navbox .above+.navbox-main-content,.mw-parser-output .navbox .below,.mw-parser-output .navbox .title+.grid{margin-top:2px}.mw-parser-output .navbox>.mw-collapsible-content>.above,.mw-parser-output .navbox>.mw-collapsible-content>.below{background:#ddf;text-align:center;margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output .navbox:not(.pionowy) .flex{display:flex;flex-direction:row}.mw-parser-output .navbox .flex>.before,.mw-parser-output .navbox .flex>.after{align-self:center;text-align:center}.mw-parser-output .navbox .flex>.navbox-main-content{flex-grow:1}.mw-parser-output .navbox:not(.pionowy) .before+.navbox-main-content{margin-left:0.5em}.mw-parser-output .navbox:not(.pionowy) .navbox-main-content+.after{margin-left:0.5em}.mw-parser-output .navbox .inner-columns,.mw-parser-output .navbox .inner-group,.mw-parser-output .navbox .inner-standard{border-spacing:0;border-collapse:collapse;width:100%}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>.opis{text-align:right;vertical-align:middle}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>.opis+.spis{border-left:2px solid white;text-align:left}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>td{padding:0;width:100%}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>td:first-child{text-align:center}.mw-parser-output .navbox .inner-standard .inner-standard>tbody>tr>td{text-align:left}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>.navbox-odd,.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>.navbox-even{padding:0 0.3em}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr+tr>th,.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr+tr>td{border-top:2px solid white}.mw-parser-output .navbox .inner-standard>tbody>tr>th+td{border-left:2px solid white}.mw-parser-output .navbox .inner-columns{table-layout:fixed}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>th,.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td{padding:0;border-left:2px solid white;border-right:2px solid white}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td{vertical-align:top}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr+tr>td{border-top:2px solid white}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>th:first-child,.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td:first-child{border-left:0}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>th:last-child,.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td:last-child{border-right:0}.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td>ul,.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td>ol,.mw-parser-output .navbox .inner-columns>tbody>tr>td>dl{text-align:left}.mw-parser-output .navbox .inner-group>div+div,.mw-parser-output .navbox .inner-group>div>div+div,.mw-parser-output .navbox .inner-group>div>div+table{margin-top:2px}.mw-parser-output .navbox .inner-group>div>.opis,.mw-parser-output .navbox .inner-group>div>.spis{padding:0.1em 1em;text-align:center}.mw-parser-output .navbox>.mw-collapsible-toggle,.mw-parser-output .navbox .inner-group>div.mw-collapsible>.mw-collapsible-toggle{width:4em;text-align:right}.mw-parser-output .navbox>.fakebar,.mw-parser-output .navbox .inner-group>div.mw-collapsible>.fakebar{float:left;width:4em;height:1em}.mw-parser-output .navbox .opis{background:#ddf;padding:0 1em;white-space:nowrap;font-weight:bold}.mw-parser-output .navbox .navbox-odd{}.mw-parser-output .navbox .navbox-even{background:#f7f7f7}.mw-parser-output .navbox .inner-group>div>div+div{background:transparent}.mw-parser-output .navbox p{margin:0;padding:0.3em 0}.mw-parser-output .navbox .spis>ul,.mw-parser-output .navbox .spis>dl,.mw-parser-output .navbox .spis>ol{}.mw-parser-output .navbox.medaliści .opis.a1,.mw-parser-output .navbox.medaliści .a1 .opis{background:gold}.mw-parser-output .navbox.medaliści .opis.a2,.mw-parser-output .navbox.medaliści .a2 .opis{background:silver}.mw-parser-output .navbox.medaliści .opis.a3,.mw-parser-output .navbox.medaliści .a3 .opis{background:#c96}.mw-parser-output .navbox .navbox-main-content>ul,.mw-parser-output .navbox .navbox-main-content>dl,.mw-parser-output .navbox .navbox-main-content>ol{column-width:24em;text-align:left}.mw-parser-output .navbox ul{list-style:none}.mw-parser-output .navbox .references{background:transparent}.mw-parser-output .navbox .hwrap .hlist dd,.mw-parser-output .navbox .hwrap .hlist dt,.mw-parser-output .navbox .hwrap .hlist li{white-space:normal}.mw-parser-output .navbox .rok{display:inline-block;width:4em;padding-right:0.5em;text-align:right}.mw-parser-output .navbox .navbox-statistics{margin-top:2px;border-top:1px solid gray;text-align:center;font-size:small}.mw-parser-output .navbox:not(.grupa-szablonów) .navbox{margin:0;border:0;padding:0} Konserwatyzm

    Margaret Hilda Thatcher, baronessa Thatcher LG (z domu Roberts, ur. 13 października 1925 w Grantham, zm. 8 kwietnia 2013 w Londynie) – brytyjska chemiczka, prawniczka i polityczka, premier Wielkiej Brytanii w latach 1979–1990. Stanowczość w stosunku do strajkujących górników oraz do państw bloku wschodniego spowodowała nadanie jej przydomku „Żelaznej Damy” (Iron Lady). Liberalną politykę gospodarczą jej gabinetu ochrzczono mianem „taczeryzmu”. Jeden z czołowych eurosceptyków, zwolenniczka ograniczonej integracji europejskiej.

    Falklandy (ang. Falkland Islands) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna, z tego powodu są czasem również nazywane Malwinami, od ich hiszpańskiej nazwy Islas Malvinas.Mieczysław Franciszek Rakowski (ur. 1 grudnia 1926 w Kowalewku-Folwarku, zm. 8 listopada 2008 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, premier PRL w latach 1988–1989, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, ostatni I sekretarz KC PZPR.

    Była najdłużej urzędującym brytyjskim premierem w XX wieku, piastowała ten urząd przez najdłuższy nieprzerwany czas od kadencji Roberta Jenkinsona (1812–1827). Jest także pierwszą kobietą, która w Wielkiej Brytanii została wybrana na szefa partii rządzącej. Wraz z Margaret Beckett (minister spraw zagranicznych) i Theresą May (minister spraw wewnętrznych oraz premier), jako jedyne pełniły funkcję ministra z najważniejszej grupy resortów, tzw. Great Offices of State.

    Baronet – najwyższy stopień wśród niższej szlachty angielskiej. Sporadycznie nadawany już w XIV w., ale w obecnej, dziedzicznej formie został ustanowiony przez Jakuba I w 1611 r. jako zachęta dla kolonizacji Ulsteru. Baronet otrzymywał dziedziczny tytuł rycerski, zaszczytny dodatek do herbu (małą tarczę z herbem Ulsteru - tzw. "Krwawa dłoń Ulsteru", umieszczany w kantonie lub w tarczy sercowej), order i nadanie ziemi. W zamian zobowiązany był do wystawienia oddziału wojska dla kolonizacji Irlandii. W 1625 r. ustanowiono tytuł baroneta Szkocji dla wsparcia kolonizacji Nowej Szkocji. Baronet nowej Szkocji otrzymywał podobnie dziedziczny tytuł rycerski, dodatek do herbu w postaci kantonu z krzyżem św. Andrzeja i nadanie 18 mil kwadratowych ziemi na wybrzeżach Nowej Szkocji. Po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w 1707 r. zaprzestano nadawania obu tytułów wprowadzając jednolity tytuł baroneta Wielkiej Brytanii. Od 1801 r. nadawany jest konsekwentnie tytuł baroneta Zjednoczonego Królestwa. Tytuł baroneta dziedziczony jest według prawa primogenitury przez najstarszego syna, z wyłączeniem kobiet. W przypadku braku spadkobiercy przechodzi na kolejnego spadkobiercę z młodszej linii rodu.Robert Banks Jenkinson, 2. hrabia Liverpool KG (ur. 7 czerwca 1770 w Londynie, zm. 4 grudnia 1828 w Kingston upon Thames w hrabstwie Surrey) – premier Wielkiej Brytanii w latach 1812-1827. Najstarszy syn Charlesa Jenkinsona, 1. hrabiego Liverpool, i Amelii Watts, córki Williama Wattsa.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Nauka i dom rodzinny[ | edytuj kod]

    Margaret Thatcher urodziła się w Grantham (hrabstwo Lincoln we wschodniej Anglii). Jej ojcem był Alfred Roberts, który prowadził sklep wielobranżowy i aktywnie uczestniczył w lokalnej działalności politycznej, pełnił m.in. funkcję radnego, był pastorem kościoła metodystów. Jego sympatie polityczne kierowały się ku miejscowym konserwatystom. W 1946 roku musiał ustąpić z urzędu radnego po tym, jak Partia Pracy wygrała wybory do rady miejskiej Grantham. Matką była Beatrice, z domu Stephenson. Margaret była wychowywana w oparciu o nauczanie kościoła metodystów i pozostała mu wierna przez resztę życia.

    Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbia. Nazwa ta została nadana budynkowi 14 września 1901 r. przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu – państwowa szkoła wyższa z siedzibą w Poznaniu przy alei Niepodległości 10. Rektorat uczelni mieści się w monumentalnym gmachu, wzniesionym dla potrzeb szkoły w l. 1929-1932 według projektu Adama Ballenstaedta.

    Była stypendystką Kesteven and Grantham Girls’ School. W 1944 rozpoczęła naukę w Somerville College na Uniwersytecie Oksfordzkim na wydziale chemii. W 1946 została prezesem uczelnianego koła konserwatystów. Później rozpoczęła pracę w firmie British Xylonite jako chemik doświadczalny, stąd przeszła do przedsiębiorstwa J. Lyons and Co., gdzie zajmowała się m.in. opracowywaniem metod konserwacji żywności.

    Urząd zastępcy premiera nie jest urzędem konstytucyjnym i jego powołanie zależy wyłącznie od woli premiera. Stanowisko zastępcy nie niesie ze sobą szczególnych uprawnień, zwykle jest więc łączone z innymi resortami.Pentagon (z ang. Pięciokąt) – siedziba Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, stąd też "Pentagonem" jest często określany sam Departament Obrony.

    Kariera polityczna w latach 1950–1970[ | edytuj kod]

    W 1950 i 1951 roku brała udział w wyborach do parlamentu z okręgu Dartford. Była wówczas najmłodszą kandydatką z Partii Konserwatywnej. Jej aktywność polityczna spowodowała, że zwrócił na nią uwagę Denis Thatcher – bogaty przedsiębiorca, którego poślubiła w 1951. On nakłonił żonę do ubiegania się o miejsce w angielskiej palestrze, tzw. Bar Association. W 1952 roku rozpoczęła naukę na wydziale prawa (ówcześna nazwa – Inns of Court School of Law) w londyńskim City University. W 1953 zdała egzaminy adwokackie i otrzymała uprawnienia do wykonywania zawodu. W tym samym roku urodziła bliźniaki: Marka i Carol. Po powrocie do pracy specjalizowała się głównie w sprawach podatkowych.

    Lord Kanclerz (en. Lord Chancellor), pełna nazwa: Lord Wielki Kanclerz Wielkiej Brytanii (en. Lord High Chancellor of Great Britain) – jeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych urzędów w Wielkiej Brytanii. Jest członkiem gabinetu. Powołuje go monarcha na wniosek premiera. Lord Kanclerz jest opiekunem Wielkiej Pieczęci Królestwa. Odpowiada również za funkcjonowanie i niezależność sądownictwa. Do reformy z 2005 r. przewodniczył obradom Izby Lordów i stał na czele brytyjskiej judykatury (obecnie te kompetencje przeszły na odpowiednio Lorda Speakera i Lorda Najwyższego Sędziego).Chronologiczna lista premierów Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Britain, UK):

    W 1954 roku zaczęła się ubiegać ponownie o miejsce na liście wyborczej w okręgu Orpington. Wystartowała w nich, znowu bez powodzenia. Później bezowocnie kandydowała kilkakrotnie. Dopiero w kwietniu 1958 została wybrana na kandydatkę z okręgu Finchley. Zdobyła łatwo fotel w Izbie Gmin w wyborach 1959. Jej pierwsze wystąpienie w Parlamencie dotyczyło rad miejskich i gminnych, a dokładniej zmuszenia tych organów do odbywania jawnych posiedzeń. W mowie tej wykazała się dużymi umiejętnościami oratorskimi, a jej postulaty zostały zrealizowane. W 1961 głosowała niezgodnie z zaleceniami macierzystej partii, opowiadając się za przywróceniem kary chłosty.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

    Szybko awansowała w partii. Otrzymała miejsce w przedniej ławie poselskiej (front bench) jako sekretarz parlamentarny do spraw prawa pracy i wynagrodzeń (wrzesień 1961). Stanowisko to utrzymywała do 1964 roku, gdy konserwatyści stracili władzę. Gdy ze stanowiska szefa partii ustąpił Alec Douglas-Home, Thatcher poparła na jego następcę Edwarda Heatha, który pokonał Reginalda Maudlinga. W zamian otrzymała stanowisko rzecznika do spraw budownictwa mieszkaniowego. W 1966 znalazła się w grupie osób w gabinecie cieni, zajmującej się sprawami należącymi do resortu skarbu.

    John William Frederic Nott (ur. 1 lutego 1932 w Bideford w hrabstwie Devon), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w pierwszym rządzie Margaret Thatcher, minister obrony w okresie wojny o Falklandy.John Julian Ganzoni, 2. baron Belstead (ur. 30 września 1932 w Ipswich, zm. 3 grudnia 2005), brytyjski arystokrata i polityk, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora, członek Partii Konserwatywnej, syn Francisa Ganzoniego, 1. barona Belstead, i Gwendolen Turner, córki Arthura Turnera.

    Była jednym z nielicznych członków parlamentu, którzy głosowali za dekryminalizacją kontaktów homoseksualnych. Opowiadała się także za legalizacją aborcji. Sprzeciwiała się natomiast zniesieniu kary śmierci oraz ułatwieniom w procedurze rozwodowej. Głośna stała się także jej wypowiedź z 1966 roku, kiedy wystąpiła z silnym atakiem na nowe rządowe propozycje podatkowe Partii Pracy, które nazwała nie tylko krokiem ku socjalizmowi, ale wręcz ku komunizmowi. W gabinecie cieni zajmowała się kolejno sprawami energetycznymi (1967), transportem i ostatecznie edukacją (przed wyborami 1970/1971).

    Camp David, (nazwa oficjalna Naval Support Facility Thurmont, 39°38′54″N 77°27′54″W/39,648333 -77,465000) – rustykalny ośrodek wypoczynkowy rządu USA, gdzie znajduje się znana rezydencja Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Camp David zlokalizowany jest na terenie parku góry Catoctin, w hrabstwie Frederick, w stanie Maryland, około 100 km na północ od Waszyngtonu.Liberalizm klasyczny to doktryna polityczna, podkreslająca wolność jednostek, biorąca za podstawę zasadę, iż funkcjonowanie aparatu państwa powinno być ograniczone jedynie do minimum. Wymieniane są tu takie funkcje jak:

    W rządzie premiera Heatha[ | edytuj kod]

    Margaret Thatcher i Ronald Reagan w Białym Domu (1988)

    Kiedy konserwatyści wygrali wybory w 1970 roku, Thatcher została ministrem edukacji w rządzie Edwarda Heatha. W pierwszych miesiącach urzędowania zmniejszyła budżet resortu szkolnictwa, zdecydowała się także na niedofinansowywanie bezpłatnego mleka w szkołach, co wywołało falę protestów. Doczekała się wtedy niesławnego przydomku „Mrs Thatcher the milk snatcher” (Thatcher – złodziejka mleka). Jednak otworzyła więcej szkół niż jakikolwiek wcześniejszy minister.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Kuwejt, Państwo Kuwejt (Daulat al Kuwajt دولة الكويت) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.

    Jej kadencja stała się znana głównie ze względu na wywieranie nacisku na władze lokalne w celu przekształcenia szkół gimnazjalnych (tzw. grammar schools) w licea ogólnokształcące (tzw. comprehensive schools). Thatcher obroniła także The Open University (tzw. Wolny Uniwersytet) przed planowanymi cięciami budżetowymi.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Filip, książę Edynburga, Filip Mountbatten (ur. jako książę Filip z Grecji i Danii 10 czerwca 1921) – mąż królowej brytyjskiej Elżbiety II. Jest on najdłużej panującym małżonkiem władcy w historii imperium brytyjskiego, a także najstarszym współmałżonkiem kiedykolwiek panującego monarchy brytyjskiego.

    W opozycji[ | edytuj kod]

    Po przegranej konserwatystów w 1974 objęła tekę ministra środowiska w gabinecie cieni. Pełniąc tę funkcję popierała propozycję zniesienia podatku od nieruchomości opartego na stopach procentowych (rating system) płaconego od wartości nominalnej nieruchomości za niektóre usługi świadczone przez władze samorządowe. Postulat ten spotkał się z uznaniem wewnątrz partii.

    Meryl Streep, właściwie Mary Louise Streep (ur. 22 czerwca 1949 w Summit) – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna. Jest powszechnie uważana za jedną z najbardziej utalentowanych i szanowanych aktorek naszych czasów.William Jefferson Hague (ur. 26 marca 1961 w Rotherham), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, lider Opozycji w latach 1997-2001. Pierwszy lider konserwatystów, który nie został premierem od czasów Austena Chamberlaina (początek lat 20. XX w.).

    Zgodziła się także z Keithem Josephem co do tego, że rząd Heatha stracił kontrolę nad polityką budżetową. To właśnie Joseph zdecydował się objąć przywództwo po Heathcie, ale później wycofał swoją kandydaturę. Wtedy Thatcher postanowiła ubiegać się o fotel szefa partii. Niespodziewanie w lutym 1975 pokonała w pierwszym głosowaniu Heatha, a w drugim zwyciężyła. William Whitelaw objął stanowisko jej zastępcy.

    Zima niezadowolenia (ang. Winter of Discontent) – potoczne określenie kryzysu społecznego i politycznego podczas zimy roku 1978/1979 w Wielkiej Brytanii (najzimniejszej od tej z lat 1962/1963), podczas której trwał powszechny strajk związków zawodowych sektora publicznego, domagających się podwyżek wynagrodzeń i kontroli inflacji. Donacja, majorat donacyjny – dobra ziemskie nadane przez monarchę jako forma nagrody i uposażenia wyższych urzędników państwowych lub wysokich rangą wojskowych, a także niezbywalny majątek w ten sposób uzyskany.

    19 stycznia 1976 wygłosiła w ratuszu w Kensington (dzielnica Londynu) ciętą mowę przeciwko Związkowi Radzieckiemu, najsłynniejsza jej część brzmiała następująco: „Rosjanie dążą do osiągnięcia światowej dominacji i szybko zdobywają kolejne środki do tego, aby stać się najpotężniejszym narodem, jakiego świat nie widział. Ludzie z sowieckiego Politbiura nie muszą się martwić o takie rzeczy, jak brak społecznego zaufania. Oni stawiają na hasło «armaty zamiast masła», podczas gdy my stawiamy wszystko przed armatami.”

    W odpowiedzi na to sowiecka gazeta rządowa „Krasnaja Zwiezda” nadała jej przydomek „Żelazna Dama”, który został szybko rozpowszechniony przez audycję Radia Moskwa. Ona sama była zadowolona z tego imienia.

    Gaston Egmond Thorn (ur. 3 września 1928 Luksemburgu, zm. 26 sierpnia 2007 tamże) – polityk luksemburski, przewodniczący Komisji Europejskiej w latach 1981-1985.City University - uniwersytet w Londynie w Wielkiej Brytanii Jedna z czołowych uczelni wyższych w kraju, założona w 1894 roku. Na jego terenie leży większość budynków akademickich, administracyjnych oraz akademiki mieszczące kilka tysięcy studentów, ponadto biblioteki, nowoczesne centrum sportu i centrum konferencyjne.

    Na początku mianowała na wiele stanowisk w gabinecie cieni zwolenników Heatha. Poprzez ten krok chciała mieć szerokie spektrum opinii, tak, aby wszystkie skrzydła partii były reprezentowane. Musiała działać jednak ostrożnie, aby nie zrazić członków partii do swoich monetarystycznych przekonań. Sprzeciwiła się także forsowanej poprzednio przez konserwatystów polityce utworzenia autonomicznego rządu Szkocji. W wywiadzie dla telewizji Granada w 1978 wyraziła obawy odnośnie imigrantów, którzy według niej zalewali Anglię. Słowa te wywołały w tym czasie wiele kontrowersji. Niektórzy uznali także tę wypowiedź za chęć przyciągnięcia zwolenników Brytyjskiego Frontu Narodowego do Partii Konserwatywnej.

    Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek. Lord Przewodniczący Rady (ang. Lord President of the Council) - stanowisko istniejące w systemie politycznym Wielkiej Brytanii. Zajmująca je osoba zaliczana jest do tzw. angielskich Wielkich Urzędników Państwowych i zajmuje wśród nich czwartą pozycję, przy czym obecnie ma to znaczenie wyłącznie honorowe.

    W czasie wyborów 1979 spośród potencjalnych kandydatów większą popularnością od Thatcher cieszył się James Callaghan, którego wyborcy preferowali jako premiera. Mimo to Partia Konserwatywna utrzymała prowadzenie i zdobyła większość głosów. Poprzedni rząd Partii Pracy napotkał wiele problemów, w szczególności na tle sporów z pracownikami przedsiębiorstw państwowych. Doszło także do licznych strajków, przy wysokim bezrobociu i spadku jakości świadczeń państwa (zwłaszcza w okresie zimy 1978/1979, którą nazwano zimą niezadowolenia). Słynnym hasłem konserwatystów w czasie kampanii stało się: „Labour doesn’t work” (gra słów: dwa możliwe tłumaczenia to „Partia Pracy nie pracuje” oraz „Partia pracy nie działa”).

    The Crown (dosł. Korona) – brytyjsko-amerykański serial biograficzny, wyprodukowany na zlecenie platformy internetowej Netflix i opowiadający o życiu królowej Elżbiety II. Pierwsza seria, licząca 10 odcinków, została udostępniona abonentom Netfliksa (także w Polsce) 4 listopada 2016. Premiera serii drugiej miała miejsce 8 grudnia 2017. Minister energii (ang. Secretary of State for Energy), brytyjski urząd ministerialny odpowiedzialny za sektor energetyczny. Zlikwidowany po prywatyzacji sektora w 1992 r., jego pozostałe kompetencje rozdzielono pomiędzy ministerstwo handlu i przemysłu oraz ministerstwo środowiska.

    Rząd Callaghana upadł na wiosnę 1979 po początkowych sukcesach tzw. ruchu niepewności, a konserwatyści uzyskali po wyborach przewagę w Izbie Gmin, która pozwalała na sformowanie rządu. Margaret Thatcher została pierwszą w brytyjskiej historii kobietą na stanowisku premiera.

    Na czele rządu[ | edytuj kod]

    1979–1983[ | edytuj kod]

    Margaret Thatcher na szczycie G7 w Williamsburgu w 1983; kolejno od lewej: Pierre Trudeau, Gaston Thorn, Helmut Kohl, François Mitterrand, Ronald Reagan, Yasuhiro Nakasone, Margaret Thatcher, Amintore Fanfani

    Utworzyła rząd 4 maja 1979. Dysponowała przy tym silnym poparciem własnej partii, które pozwalało jej na całkowitą zmianę polityki gospodarczej. Środkiem do poprawy sytuacji ekonomicznej kraju miało być ograniczenie roli państwa w gospodarce. Zapewniła, że będzie dążyć do osiągnięcia większego wpływu na sytuację na świecie i wzmocnienia znaczenia kraju na arenie międzynarodowej. Mentalnie była pokrewną duszą nowego prezydenta USA – Ronalda Reagana i Briana Mulroneya, premiera Kanady (od 1984). Wydawało się wtedy, że konserwatyzm zapanował w całym anglosaskim świecie na dłuższy czas.

    Humphrey Edward Atkins, baron Colnbrook (ur. 12 sierpnia 1922, zm. 4 października 1996), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w pierwszym rządzie Margaret Thatcher.Krasnaja Zwiezda (ros. Красная звезда, pol. Czerwona Gwiazda) – radziecka i rosyjska gazeta codzienna założona 1 stycznia 1924 roku, oficjalny organ Ministerstwa Obrony ZSRR, a od 1992 roku Ministerstwa Obrony Rosji.

    W maju 1980, na dzień przed spotkaniem z taoiseachem (premierem) Irlandii Charlesem Haugheyem, powiedziała w Izbie Gmin, że „przyszłość ustroju konstytucyjnego Irlandii Północnej zależy wyłącznie od jej mieszkańców i jest to sprawa tylko tego rządu, tego parlamentu i nikogo innego”.

    W 1981 r. grupa więźniów z IRA i Irlandzkiej Armii Wyzwolenia Narodowego przebywająca w więzieniu w Maze ogłosiła strajk głodowy w celu uzyskania praw więźniów politycznych, które zostały im cofnięte 5 lat wcześniej. Bobby Sands – jeden ze strajkujących – został wybrany do parlamentu z okręgu Fermanagh i South Tyrone, ale kontynuował głodówkę i zmarł kilka tygodni później.

    Christopher Francis Patten, baron Patten of Barnes CH (ur. 12 maja 1944 w Cleveleys w hrabstwie Lancashire), polityk brytyjski, członek Partii Konserwatywnej, ostatni brytyjski gubernator Hongkongu, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora, komisarz Unii Europejskiej w gabinecie Romano Prodiego. Obecnie pełni funkcję kanclerza Uniwersytetu w Oksfordzie.Denis Thatcher (ur. 10 maja 1915 w Londynie-Lewisham, zm. 26 czerwca 2003 w Londynie) – brytyjski przedsiębiorca, baronet, mąż brytyjskiej premier Margaret Thatcher.

    Na początku odmawiała spełnienia żądań strajkujących, twierdząc, że „przestępstwo jest przestępstwem, i nie jest to kwestia polityki”. Jednak po tym, jak dalszych dziewięciu mężczyzn zagłodziło się na śmierć, a strajk się skończył i w obliczu wzrastającej nienawiści po obu stronach granicy oraz przy rozszerzającym się niepokoju, zdecydowano się na przywrócenie pewnych uprawnień więźniom z grup paramilitarnych, jak IRA, jednak nie otrzymali statusu więźniów politycznych.

    Gabinet cieni "rząd oczekujący" – skład rządu formułowany przez partie opozycyjne, gotowy przejąć władzę w razie zwycięstwa wyborczego danej partii. Polega na tym, że każdy członek rządu ma odpowiadający mu "cień" w opozycji.Peter Leonard Brooke, baron Brooke of Sutton Mandeville (ur. 3 marca 1934), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora.

    Kontynuowała także politykę tzw. ulsteryzacji, rozpoczętą przez poprzedni laburzystowski rząd i jego ministra do spraw Irlandii Północnej – Roya Masona, uważając, że unioniści z Irlandii Płn. powinni być na czele walczących z irlandzkimi republikanami. Oznaczało to zwiększenie obecności wojska w rejonie oraz wzmocnienie roli takich jednostek policyjnych jak: Ulster Defence Regiment i Royal Ulster Constabulary.

    Hyde Park – jeden z kilku królewskich parków w Londynie, położony na obszarze 390 akrów (ok. 159 ha). Podzielony na dwie części przez jezioro Serpentine.Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

    W zakresie polityki ekonomicznej ogłosiła podwyższenie stóp procentowych, aby zmniejszyć podaż pieniądza. Widoczne było także, że zechce zwiększyć obciążenia w zakresie podatków pośrednich, zaś mniejszy na podatki od dochodów osobistych. Podatek VAT został gwałtownie podniesiony do 15%, co natychmiast odbiło się na zwiększeniu inflacji. Wpłynęło to także niekorzystnie na działalność przedsiębiorców (w szczególności w przemyśle wytwórczym) i przyczyniło się do wzrostu bezrobocia do ponad 2 mln.

    John Wakeham, baron Wakeham (ur. 22 czerwca 1932), brytyjski polityk i przedsiębiorca, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora.William John Biffen, baron Biffen (ur. 3 listopada 1930 w Combwich, zm. 14 sierpnia 2007 w Londynie), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher.

    Polityczni komentatorzy twierdzili, że nowy rząd nawiązuje do poczynań rządu Heatha (tzw. u-turn – zawracanie z obranej wcześniej drogi – niedotrzymywanie obietnic wyborczych), jednak „Żelazna Dama” odżegnała się od tego na konferencji Partii Konserwatywnej w 1980 r., mówiąc, że: „dla czekających z zapartym tchem na ulubione przez media słowo u-turn chcę powiedzieć tylko jedną rzecz: zmieniajcie kierunek jeśli chcecie, ale dama (przyp. premier) nie jest od zawracania” („To those waiting with bated breath for that favourite media catch-phrase-the U-turn- I have only one thing to say: you turn if you want to; the Lady’s not for turning”). Słowa te zostały potwierdzone w budżecie 1981 r., w którym podatki zostały podwyższone w środku recesji gospodarczej. Decyzja rządu Thatcher została podjęta pomimo wystosowanego przez 364 czołowych ekonomistów listu otwartego, w którym stwierdzali: „przekonanie Rządu o tym, że poprzez zmniejszenie popytu inflacja zostanie powstrzymana, nie ma żadnego oparcia w teorii ekonomicznej”, dodając, że „obecna polityka pogłębi kryzys, wyniszczy bazę przemysłową naszej gospodarki i zagrozi jej społeczno-politycznej stabilności”. W styczniu 1982 r. inflacja spadła do jednocyfrowej, wtedy też obniżono stopy procentowe. Bezrobocie w dalszym ciągu rosło, osiągając według oficjalnych danych rządowych 3,6 mln (ale kryteria kwalifikowania osoby jako bezrobotnej zostały wcześniej zmienione i według niektórych bezrobocie osiągnęło wysokość 5 mln). Według Alana Budda(ang.), który w latach 1979–1981 pełnił funkcję doradcy w brytyjskim Skarbie Państwa, niewykluczone, że fala bezrobocia wywołana przez antyinflacyjną politykę rządu Thatcher była prawdziwym celem podejmowanych działań, a nie ich niechcianym skutkiem. Poprzez zwiększenie bezrobocia, Thatcher osłabiała bowiem polityczną pozycję brytyjskiej klasy robotniczej.

    Westland Helicopters – brytyjska wytwórnia lotnicza specjalizująca się w budowie śmigłowców. Firma powstała w 1961 roku w wyniku połączenia się Westland Aircraft z innymi brytyjskimi przedsiębiorstwami branży lotniczej: Saunders-Roe, Fairey oraz działem spółki Bristol Aeroplane Company, zajmującym się śmigłowcami. W 2001 roku do spółki z włoską Agustą brytyjski producent utworzył nową firmę AgustaWestland.Francis Leslie Pym, baron Pym (ur. 13 lutego 1922 w Abergavenny, zm. 7 marca 2008 w Sandy) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Edwarda Heatha i Margaret Thatcher.

    Szukanie oszczędności spowodowało cięcia budżetu brytyjskiego ministerstwa obrony. W Argentynie niestabilna junta wojskowa szukała możliwości poprawy wizerunku w oczach narodu, który znosił pogarszającą się z roku na rok sytuację ekonomiczną. 2 kwietnia 1982 r. wojska argentyńskie wylądowały na Falklandach. Była to pierwsza inwazja na brytyjskie terytorium od czasów II wojny światowej. Argentyna od 1830 r. pozostawała w sporze z Wlk. Brytanią o te niewielkie wyspy. Margaret Thatcher musiała podjąć jedną z najtrudniejszych decyzji w czasie swojej kadencji. Reakcja „Żelaznej Damy” była natychmiastowa – w ciągu kilku dni w rejon konfliktu została wysłana flota wojenna z zadaniem odbicia Falklandów. Dzięki sukcesowi tej operacji wzmogły się w Anglii nastroje patriotyczne, a prestiż premier, do tej pory bijącej w sondażach rekordy niepopularności, wzrósł niepomiernie.

    Hrabstwo metropolitalne (metropolitan county) – jeden z dwóch rodzajów hrabstwa administracyjnego, angielskiej jednostki podziału administracyjnego. Obecnie w Anglii istnieje sześć hrabstw tego rodzaju i obejmują one największe aglomeracje. Warto pamiętać, że Wielki Londyn, będący pierwowzorem tej instytucji, formalnie nie jest hrabstwem metropolitalnym, jednak w praktyce funkcjonuje na podobnych zasadach.Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur. 25 listopada 1915 w Valparaíso, zm. 10 grudnia 2006 w Santiago) – chilijski dyktator i generał, przywódca junty wojskowej w Chile od 1973. W latach 1974 do 1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego puczu, odsuwając od władzy Salvadora Allende i zawieszając konstytucję. Po przegranym plebiscycie w 1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach, przekazał w 1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z 1989.

    Czynnik falklandzki przy rozpadzie opozycji był przyczyną wygranej konserwatystów w wyborach w 1983 roku. Był to jeden z największych sukcesów rządu Thatcher, pomimo niepopularnych decyzji.

    Pomimo rozbicia laburzystów zwycięstwo nie było pewne, bowiem na drodze torysów stanęła koalicja, którą tworzyły Partia Socjaldemokratyczna i Partia Liberalna. Jednak ta nowa siła nie była w stanie powstrzymać Partii Konserwatywnej, która zdobyła 42,4% głosów (niedużo gorszy wynik niż w wyborach 1979 r.). Obowiązująca w Wielkiej Brytanii ordynację większościową sprawiła, że torysi mimo niedużych różnic procentowych zdobyli znaczną przewagę nad innymi partiami w parlamencie (była to różnica 144 miejsc).

    Ian Hedworth John Little Gilmour, baron Gilmour of Craigmillar (ur. 8 lipca 1927 w Londynie, zm. 21 września 2007 w hrabstwie Middlesex), najstarszy syn sir Johna Little Gilmoura, 2. baroneta i Victorii Cadogan, córki wicehrabiego Chelsea, polityk Partii Konserwatywnej i dziennikarz.Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

    1983–1987[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Drugi rząd Margaret Thatcher.

    Margaret Thatcher zdeterminowana do ograniczenia wpływów związków zawodowych. Jednak obrała inną strategię niż rząd Heatha – zamiast jednej ustawy postanowiła to zrobić stopniowo. Kilka związków natychmiast ogłosiło strajk, którego celem było zniszczenie polityczne „Żelaznej Damy”. Strajk górniczy z 1984 r. ogłoszony przez Krajowy Związek Górniczy (NUM, National Union of Mineworkers), którego przewodniczącym był Arthur Scargill, był najgroźniejszy. Jednak Thatcher przygotowała się do jego stłumienia, gromadząc zapasy węgla, dzięki czemu nie było przerw w dostawach prądu (w przeciwieństwie do 1972 r.). Prowadzono przy tym przemyślaną kampanię medialną, policja wstrzymywała się z akcjami, które mogłyby doprowadzić do pogwałcenia praw obywatelskich. Równocześnie w prasie i telewizji ukazywano zdjęcia grup uzbrojonych górników, którzy przemocą zmuszali swoich kolegów do powstrzymywania się od pracy. Spowodowało to, że opinia publiczna odwróciła się od strajkujących. Strajk górników trwał ok. roku, po czym strajkujący ustąpili, nie uzyskując nic w zamian. Torysowski rząd zadecydował także o zamknięciu wszystkich oprócz 15 kopalń, które zostały sprywatyzowane w 1984 r.

    James Peter Hymers Mackay, baron Mackay of Clashfern, KT (ur. 2 lipca 1927 w Edynburgu) – szkocki prawnik i polityk, Lord Kanclerz w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora.Roelof Frederik "Pik" Botha (ur. 27 kwietnia 1932 w Rustenburgu w Transwalu) – południowoafrykański polityk i dyplomata, w latach 1977–1994 minister spraw zagranicznych RPA.
    Grand Hotel Brighton, w którym dokonano próby zamachu na Margaret Thatcher 12 października 1984

    W czerwcu 1984 r. Thatcher zaprosiła prezydenta RPA – P. W. Bothę i ministra spraw zagranicznych tego kraju – Pika Bothę w celu przedyskutowania kwestii związanych z apartheidem i związanych z nim sankcji gospodarczych nałożonych na ten kraj. Było to dotkliwe dla Wielkiej Brytanii, która zainwestowała tam duże środki. Wizyta ta miała miejsce po upływie 3 miesięcy od incydentu, w którym południowoafrykańscy przemytnicy broni zostali aresztowani w Coventry i oskarżeni o złamanie embarga ONZ-u na dostawy broni do RPA.

    Peter Edward Walker, baron Walker of Worcester, MBE (ur. 25 marca 1932, zm. 23 czerwca 2010 w Worcester), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Edwarda Heatha i Margaret Thatcher, założyciel Tory Reform Group.Peter Norman Fowler, baron Fowler (ur. 2 lutego 1938 w Chelmsford), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher.

    Rankiem 12 października 1984, na dzień przed swoimi 59. urodzinami, ledwo uszła z życiem z zamachu bombowego na hotel w Brighton, do którego przyznała się Tymczasowa Irlandzka Armia Republikańska. Zamach miał miejsce podczas konferencji konserwatystów. Pięć osób zginęło (w tym Roberta Wakeham, żona Johna Wakehama, szefa klubu politycznego torysów w parlamencie, oraz poseł Izby Gmin – Anthony Berry), a ważny członek rządu – Norman Tebbit – został ranny (wraz z żoną Margaret, która została sparaliżowana). Thatcher zginęłaby, gdyby w momencie wybuchu nie korzystała właśnie z toalety. Nalegała, żeby jej wystąpienie planowane na następny dzień odbyło się, miało to być wyzwanie rzucone terrorystom. Gest ten zyskał jej poparcie wszystkich partii politycznych.

    Cecil Edward Parkinson, baron Parkinson (ur. 1 września 1931 w Carnforth w hrabstwie Lancashire) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher, dwukrotnie przewodniczący swojej partii.Henry John Temple, 3. wicehrabia Palmerston KG (ur. 20 października 1784 w Broadlands, Hampshire, zm. 18 października 1865 w Brocket, Hertfordshire) – wicehrabia Palmerston, angielski polityk, premier oraz wielokrotny minister.

    15 listopada 1985 podpisała angielsko-irlandzkie porozumienie (nazywane porozumieniem z Hillborough), w którym po raz pierwszy Republice Irlandii dawano pewną możliwość udziału w decydowaniu o sprawach Ulsteru. Umowa ta spotkała się z potępieniem irlandzkich unionistów. Ulsterska Partia Unionistyczna oraz Demokratyczna Partia Unionistyczna zawarły 23 stycznia 1986 r. pakt wyborczy, w ramach którego zorganizowały doraźne referendum i zrezygnowały ze swoich miejsc w parlamencie, jednocześnie współzawodnicząc w nowo rozpisanych wyborach uzupełniających – straciły w nich tylko jedno miejsce na rzecz SDLP – laburzystów połączonych z Partią Socjaldemokratyczną. Jednak w przeciwieństwie do roku 1974, unioniści nie zdołali storpedować porozumienia poprzez strajk generalny. Był to skutek zmiany układu sił w stosunkach między związkami zawodowymi a rządem.

    Alexander Patrick Greysteil Ruthven, 2. hrabia Gowrie (ur. 26 listopada 1939), brytyjski arystokrata i polityk, najstarszy syn majora Patricka Hore-Ruthvena (syna 1. hrabiego Gowrie) i Pameli Fletcher, córki Arthura Fletchera. Popularnie nazywany "Grey Ruthven".Reginald Maudling (ur. 7 marca 1917 w North Finchley, zm. 14 lutego 1979 w Londynie) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Anthony’ego Edena, Harolda Macmillana, Aleca Douglasa-Home’a i Edwarda Heatha.

    W polityce gospodarczej kładła nacisk na działanie sił wolnorynkowych oraz na przedsiębiorczość. Od czasu objęcia funkcji premiera eksperymentowała ze sprzedażą małych przedsiębiorstw państwowych ich własnym pracownikom. Akcja ta spotkała się z pozytywnym odzewem. Po wyborach 1983 r. rząd zachęcony tymi sukcesami wyprzedał większość udziałów w publicznych firmach, które w większości znacjonalizowano w okresie lat 40. Duża część społeczeństwa włączyła się w tę akcję i nabyła udziały wielu przedsiębiorstw; niektórzy sprzedali je, zarabiając na różnicy kursowej, wielu jednak pozostało ich współwłaścicielami. Polityka prywatyzacji była krytykowana przez lewicę i stała się synonimem taczeryzmu. Wbrew niepochlebnym opiniom sprawiła ona, że budżet państwa stanął na nogi, a firmy w rękach prywatnych stały się rentowne.

    The Open University (powszechnie znany jako Open University lub OU, oficjalnie jednak rodzajnik „the” stanowi część nazwy) – uniwersytet oparty na nauczaniu na odległość, utworzony i finansowany przez rząd Wielkiej Brytanii. Uniwersytet znany jest z polityki „otwartych drzwi”, która oznacza, że kwalifikacja i poprzednia edukacja nie są brane pod uwagę przy rekrutacji studentów. Zdecydowana większość studentów mieszka w Wielkiej Brytanii, jednakże studia na Open University dostępne są dla mieszkających niemal w każdym zakątku świata.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Wspierała Ronalda Reagana w jego polityce odstraszania ZSRR (polityka ta była realizowana głównie poprzez duże nakłady na zbrojenia). Była to zasadnicza różnica wobec poprzedniej strategii Zachodu, polegającej na powstrzymywaniu (czyli nie dopuszczeniu do rozprzestrzeniania się komunizmu). Armia USA dostała pozwolenie rządu brytyjskiego na umieszczenie na wyspach wyrzutni rakiet atomowych (reakcją na to były protesty na rzecz likwidacji arsenałów nuklearnych). „Żelazna Dama” była pierwszym przywódcą państwa zachodniego, który ciepło odniósł się do zabiegów reformatorskich Michaiła Gorbaczowa. Po spotkaniu w 1985 r. określiła go jako człowieka, z którym można ubić dobry interes (było to na 3 miesiące przed jego dojściem do władzy). Ocieplenie stosunków pomiędzy Wschodem a Zachodem od tej pory nabrało tempa. ZSRR pod wodzą Gorbaczowa modyfikował swoją politykę zagraniczną, a w roku 1991 doszło do jego rozpadu. Thatcher przetrwała na urzędzie zimną wojnę, która zakończyła się w 1989 r. Są głosy, które uznają jej duży wkład w zwycięstwo orientacji demokratycznej nad autorytaryzmem, zarówno poprzez politykę odstraszania, jak i powstrzymywania.

    David Charles Waddington, baron Waddington, GCVO (ur. 2 sierpnia 1929), brytyjski polityk i prawnik, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora.Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

    Sympatyzowała również z chilijskim dyktatorem generałem Augusto Pinochetem, który – podobnie jak ona – wdrażał reformy gospodarcze inspirowane poglądami tzw. szkoły chicagowskiej. Podczas wojny falklandzkiej rząd Chile, jako jedyny w Ameryce Łacińskiej, aktywnie poparł Wielką Brytanię. Pinochet pozwalał na awaryjne lądowania brytyjskich samolotów i helikopterów oraz organizował akcję ratowania zestrzelonych pilotów, którzy dzięki temu uniknęli argentyńskiej niewoli. Thatcher wspierała Pinocheta nawet wówczas, gdy został on aresztowany w Londynie 10 października 1998 roku w związku z zarzutami zabójstwa, zaginięcia i stosowania tortur wobec 91 obywateli hiszpańskich, argentyńskich i chilijskich.

    Nicholas Ridley, baron Ridley of Liddesdale (ur. 17 lutego 1929 w hrabstwie Northumberland, zm. 4 marca 1993 w Carlisle) – brytyjski arystokrata i polityk, członek Partii Konserwatywnej), minister w rządach Margaret Thatcher. Peter Wynford Innes Rees, baron Rees (ur. 9 grudnia 1926, zm. 30 listopada 2008), brytyjski prawnik i polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w drugim rządzie Margaret Thatcher.

    W 1985 r. Uniwersytet Oksfordzki odmówił jej przyznania tytułu doktora honoris causa w proteście wobec obcięcia środków na edukację. Było to tym bardziej znaczące, że do tej pory uczelnia przyznawała to wyróżnienie każdemu premierowi, który się kształcił w jej murach.

    W 1986 r., w przeciwieństwie do innych członków NATO, wsparła operację „Kanion El Dorado” bombardowania Libii przez lotnictwo amerykańskie, w której wykorzystano bazy brytyjskie. Jej upodobanie do zacieśniania współpracy wojskowej z USA przejawiło się także w tzw. aferze Westland, gdzie ważny dostawca uzbrojenia – firma Westland Helicopters (producent helikopterów) był powstrzymywany przez Thatcher i jej kilku współpracowników od połączenia się z włoską Agustą, faworyzowano natomiast amerykańską firmę Sikorsky Aircraft. Minister obrony Michael Heseltine, który optował za Agustą, zrezygnował w proteście przeciwko stylowi prowadzenia rady ministrów i naciskom wywieranym na niego przez Thatcher (stał się później jej poważnym krytykiem i konkurentem w walce o władzę w partii).

    Goražde – miasto w południowo-wschodniej Bośni i Hercegowinie (kanton Bośnia Podrinje), nad Driną. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 17 690 mieszkańców.Żelazna dziewica (zwana też dziewicą norymberską) – stosowane głównie w średniowieczu urządzenie do wykonywania kary na honorze, należące do kategorii płaszcza hańby. Było to pudło o kształcie i rozmiarze dopasowanym do ciała ludzkiego, zaopatrzone w żelazne, dwuskrzydłowe drzwi.

    W 1986 r. jej rząd w kontrowersyjnych okolicznościach zlikwidował Radę Wielkiego Londynu, wówczas zarządzaną przez radykalnego Kena Livingstone’a oraz rady wszystkich sześciu hrabstw metropolitalnych. Posunięcie to uzasadniano względami efektywności. Przeciwnicy twierdzili zaś, że była to akcja czysto polityczna, bo większość radnych pochodziła z Partii Pracy, a jednostki samorządu miejskiego stały się centrum opozycji przeciwko rządowi. Ponadto radni żądali przeznaczenia wyższych funduszy na rozwój miasta, co nie zgadzało się z polityką oszczędności budżetowych realizowanych przez torysów.

    Apartheid (z języka afrikaans od apart = osobno i sufiksu -heid) – teoria głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras, a także bazujący na tej teorii system polityczny panujący w Republice Południowej Afryki do połowy lat 90. XX wieku, oparty na segregacji rasowej.Holocaust („całopalenie”, spolszczenie: Holokaust) – pierwotnie termin religijny oznaczający ofiarę całopalną (w tym znaczeniu może być stosowane również dziś), obecnie najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa są prześladowania i zagłada prawie 6 milionów Żydów przez władze niemieckiej III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą).

    W czasie drugiej kadencji odnotowała na swym koncie dwa poważne sukcesy w polityce zagranicznej. W 1984 r. odwiedziła Chiny, 19 grudnia doszło tam do podpisania międzypaństwowej umowy chińsko-brytyjskiej. W akcie tym Chiny zgodziły się przyznać Hongkongowi po wygaśnięciu brytyjskiej dzierżawy w roku 1997 roku status Specjalnego Regionu Administracyjnego, zgodnie z zasadą „Jeden kraj, dwa systemy”. Chiny zobowiązały się nie zmieniać ustroju społeczno-gospodarczego Hongkongu aż do 2047 r.

    Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – akademicki tytuł honorowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.Ministerstwo handlu i przemysłu (ang. Secretary of State for Trade and Industry), brytyjski urząd ministerialny powstały w 1963 r. jego poprzednikiem był przewodniczący Zarządu Handlu (President of the Board of Trade), powstały w 1672 r.

    W czasie spotkania Rady Europejskiej w listopadzie 1979 w Dublinie Thatcher stwierdziła, że Wielka Brytania otrzymuje ze Wspólnoty o wiele mniej środków, niż wpłaca. Złożyła wówczas sławne oświadczenie: „my nie prosimy Wspólnoty czy kogoś innego o pieniądze, my po prostu chcemy nasze pieniądze z powrotem”. Jej twarde stanowisko sprawiło, że na szczycie w Fontainebleau w czerwcu 1984 r. zgodzono się na rabat w składce brytyjskiej, który wyniósł 66% pomiędzy tym, co Brytyjczycy wnosili a tym, co otrzymywali.

    Mark Carlisle, baron Carlisle of Bucklow (ur. 7 lipca 1929 w Montevideo, zm. 14 lipca 2005 w Cheadle w hrabstwie Cheshire), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w pierwszym rządzie Margaret Thatcher.Tabloid (z ang. tabloid), bulwarówka – typ gazety, przeważnie dziennika. Także specjalny format edycyjny (37-40 cm x 27-30 cm).

    1987–1990[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Trzeci rząd Margaret Thatcher.
    Margaret Thatcher z Ronaldem Reaganem w Camp David

    Poprzez wygraną w wyborach 1987 r. na fali boomu gospodarczego pomimo ostrej opozycji laburzystowskiej atakującej konserwatystów za udostępnienie Amerykanom możliwości instalacji rakiet nuklearnych, ze 102-osobową przewagą w parlamencie Margaret Thatcher została najdłużej nieprzerwanie sprawującym urząd premierem od czasu Roberta Banksa – lorda Liverpool i pierwszą osobą, która trzykrotnie z rzędu wygrała wybory od czasów Henry’ego Temple’a – lorda Palmerston (1865). Większość gazet brytyjskich była jej przychylna, z wyjątkiem Daily Mirror i The Guardian. Thatcher doceniła to, organizując dla mediów krótkie konferencje prasowe prowadzone przez jej sekretarza prasowego – Bernarda Ingrama. W gazetach brukowych i tabloidach była znana jako „Maggie” – to zdrobniałe określenie stało się wkrótce znanym sloganem protestacyjnym – „Maggie precz!” („Maggie out”) wykrzykiwanym przez jej przeciwników. „Żelazna Dama” była szczególnie niepopularna wśród środowisk lewicowych, dowodem tego były teksty takich piosenek jak: „Stand Down Margaret” („Margaret ustąp”, The Beat), „Tramp The Dirt Down” (Elvis Costello), „Margaret On The Guillotine” („Margaret na gilotynę”, Morrissey) czy „Mother Knows Best” („Matka wie najlepiej”, Richard Thompson).

    Rabat brytyjski - opust w wysokości składki wpłacanej przez Wielką Brytanię do kasy Unii Europejskiej. Wywalczyła go w latach 80. ówczesna premier Margaret Thatcher, argumentując, że Wielka Brytania znacznie więcej wpłaca do budżetu UE niż z niego otrzymuje, a mając niewielki sektor rolniczy w małym stopniu korzysta z dotacji unijnych dla rolnictwa.Naczelny sekretarz skarbu (ang. Chief Secretary to the Treasury), brytyjski urząd ministerialny powstały w 1961 r. Zajmuje się negocjacjami budżetowymi, sektorem świadczeń publicznych oraz polityką walutową rządu. Choć nie ma własnego ministerstwa - jest drugą po kanclerzu skarbu osobą w resorcie finansów - jest członkiem gabinetu i uczestniczy w jego pracach na prawach równych ministrom.

    Była zwolennikiem dekryminalizacji kontaktów homoseksualnych, ale w 1986 r. na konferencji konserwatystów powiedziała: „dzieci, którym powinno się wpajać tradycyjne wartości są zamiast tego nauczane, że posiadają niezbywalne prawo do bycia gejem”. W tym okresie mniej znani konserwatywni posłowie oraz parowie rozpoczęli kampanię pod hasłem „zaprzestania promowania homoseksualizmu”. W grudniu 1987 r. została przyjęta specjalna poprawka do Ustawy o samorządzie (Local Government Act), która nakazywała władzom samorządowym aby: „ani pośrednio ani bezpośrednio nie promowały homoseksualizmu, ani też nie publikowały materiałów, które są nakierowane na powyższy cel” (zakaz ten dotyczył również szkół finansowanych z budżetów lokalnych). Poprawka ta została usunięta w 2000 roku.

    Philip Morris International - firma posiadająca 15,5% udziałów w światowym rynku tytoniowym (dane z roku 2005). Siedziba firmy znajduje się w Lozannie (Szwajcaria). Jej podstawowe marki papierosów, Marlboro i L&M, są sprzedawane w ponad 160 krajach na całym świecie. Firma Philip Morris International do 31 marca 2008 należała do holdingu Altria Group, Inc. Od 31 marca 2008 PMI jest samodzielną spółką notowaną na nowojorskiej giełdzie papierów wartościowych.Bermudy – terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Oceanie Atlantyckim położone na wyspach Bermudach. Składa się z około 100 nizinnych wysp koralowych. Na całkowitej powierzchni wynoszącej 53,3 km² mieszkają 65 773 osoby z czego 2000 żyje w stolicy terytorium Hamilton. Temperatura waha się od 17 °C w styczniu do 26 °C w lipcu, a roczna ilość opadów wynosi 1500 mm. Na Bermudach na niewielką skalę rozwinął się przemysł i rolnictwo. Głównym źródłem dochodów jest turystyka.

    W czasie trzeciej kadencji reformowano także system państwowej opieki społecznej i pomocy bezrobotnym. Stworzono program aktywizacji i szkolenia osób pozostających bez pracy, na który składała się także praca w pełnym wymiarze za zasiłek z dodatkiem 10-funtowym. System ten był oparty na modelu amerykańskim tzw. workfare – nakierowanym na pobudzenie aktywności i przedsiębiorczości według hasła „aby coś otrzymać, trzeba coś dać (zrobić)”, w przeciwieństwie do modelu kontynentalnego, w którym istnieją głównie proste transfery socjalne mające na celu jedynie doraźne ulżenie w trudnym położeniu materialnym, ale nie pomagające w zmianie istniejącego stanu rzeczy.

    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.William Stephen Ian Whitelaw, 1. wicehrabia Whitelaw, KT, CH, MC (ur. 28 czerwca 1918 w Nairn, zm. 1 lipca 1999 w Penrith) – brytyjski arystokrata i polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Edwarda Heatha i Margaret Thatcher.

    W późnych latach 80. Thatcher – były chemik – zaczęła wykazywać zainteresowanie problemami ochrony środowiska, które poprzednio nie leżały w głównym kręgu działania rządu. W przemówieniu z 1988 r. przyznała, że globalne ocieplenie, dziura ozonowa i kwaśne deszcze są poważnym problemem. W 1990 r. otworzyła Hadley Centre, które miało się zajmować badaniem zmian klimatycznych i ich przewidywaniem. W swojej książce Statecraft (Sztuka rządzenia, 2002) wyznała, że żałowała swojego poparcia dla koncepcji przyczynienia się człowieka do procesu globalnego ocieplenia, ponieważ miało to negatywny efekt na proces produkcji dóbr – „cokolwiek społeczność międzynarodowa uzgodni w kwestii problemów ochrony środowiska, musi mieć na względzie, że nasze gospodarki potrzebują możliwości wzrostu i rozwoju, ponieważ bez tego brakować będzie środków, które są potrzebne na zapobieganie degradacji środowiska naturalnego”.

    Renaud (właśc. Renaud Séchan; ur. 11 maja 1952 w Paryżu) – francuski artysta piosenki autorskiej, twórca piosenek zaangażowanych społecznie i politycznie, aktor.Torysi - angielskie ugrupowanie polityczne powstałe w końcu XVII wieku. Wyraziciele interesów ziemiaństwa, dworu, Kościoła. W opozycji do wigów.

    W Brugii w 1988 r. nakreśliła sprzeciw wobec propozycji sfederalizowania i centralizacji wspólnot europejskich. W dalszym ciągu jednak popierała członkostwo Wielkiej Brytanii w jej strukturach, przy czym widziała jej rolę tylko przy zapewnianiu swobodnego przepływu towarów (wolnego handlu) i zapewnieniu konkurencyjności gospodarek krajów europejskich. Obawiała się, że zmiany, które zostały wprowadzone w Anglii, mogą zostać zniweczone przez nowe regulacje unijne, twierdziła m.in., że „nie po to ograniczaliśmy rolę państwa w gospodarce brytyjskiej, żeby teraz widzieć powrót poprzedniego stanu na poziomie wspólnotowym, z europejskim superpaństwem i dominacją Brukseli”. Szczególnie ostro zwalczała pomysł Wspólnej Strefy Monetarnej i zniesienia walut narodowych. Jednak w łonie Partii Konserwatywnej doszło w tych kwestiach do głębokiego podziału i wielu członków tej partii nie podzielało opinii swej szefowej.

    Lord Tajnej Pieczęci (ang. Lord Privy Seal) – brytyjski urzędnik państwowy zajmujący piąte miejsce w hierarchii tak zwanych wielkich urzędników państwowych. Historycznie zajmował się opieką nad królewską tajną pieczęcią (Privy Seal). Leonard James Callaghan KG (ur. 27 marca 1912 w Portsmouth, Hampshire, zm. 26 marca 2005 w Ringmer, East Sussex) – polityk brytyjski, członek Partii Pracy.

    21 grudnia 1988 r. samolot linii lotniczych Pan Am rozbił się w katastrofie lotniczej w pobliżu miasta Lockerbie. Straciła w niej życie największa liczba obywateli brytyjskich od czasu zakończenia II wojny światowej. Wczesne doniesienia mówiły, że zamach był odwetem za zestrzelenie irańskiego Airbusa w lipcu 1988 r. przez amerykański niszczyciel Vincennes. Późniejsze śledztwo prowadziło jednak w stronę Libii. W późniejszych wspomnieniach Thatcher nie można jednak natrafić na żadne wzmianki o tej katastrofie, ani o procesie dwóch Libijczyków.

    Dublin (angielska wymowa: [dʌblɪn] lub [dʊblɪn]; irl. Baile Átha Cliath, wym. [bˠaʲlə a:hə klʲiəh]) – stolica i największe miasto Irlandii, położone w prowincji Leinster. Kwaśne deszcze – opady atmosferyczne o odczynie pH mniejszym niż 5,6 czyli kwaśnym. Zawierają kwasy wytworzone w reakcji wody z pochłoniętymi z powietrza gazami, takimi jak: dwutlenek siarki, trójtlenek siarki, tlenki azotu, siarkowodór, dwutlenek węgla, chlorowodór, wyemitowanymi do atmosfery w procesach spalania paliw, produkcji przemysłowej, wybuchów wulkanów, wyładowań atmosferycznych i innych czynników naturalnych. Zjawisko po raz pierwszy opisał w roku 1692 Robert Boyle w książce „A general history of the air” („Historia powietrza”), nazywając je „nitrous or salino-sulfurous spirits” („istoty azotowe lub solno-siarkowe”). Określenie „kwaśny deszcz” pojawiło się w roku 1872 w książce szkockiego chemika, Roberta Angusa Smitha (1817–1884), „Air and Rain: The Beginnings of Chemical Climatology” („Powietrze i deszcz: podstawy klimatologii chemicznej”).

    W 1989 r. jej popularność spadła. Było to związane ze zwiększeniem poziomu stóp procentowych (krok ten motywowano chęcią schłodzenia zbyt szybkiego, zdaniem niektórych, wzrostu gospodarczego), co wywarło niekorzystny wpływ na gospodarkę. Ona sama winiła za to swojego kanclerza Nigela Lawsona, który wdrażał politykę mającą przygotować Wielką Brytanię do wejścia do Wspólnej Europejskiej Strefy Monetarnej. Thatcher twierdziła, że nie informował jej o tym i że robił to bez jej zgody. Na szczycie w Madrycie Lawson oraz minister spraw zagranicznych Geoffrey Howe zmusili ją do zaakceptowania warunków, na jakich Wielka Brytania miałaby przystąpić do Mechanizmu Kursów Walutowych (Exchange Rate Mechanism – ERM), który miał być przygotowaniem do pełnej unii monetarnej. W październiku 1989 r. Lawson zrezygnował ze stanowiska.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. "Women in Uniform" (ang. kobiety w mundurze) – singel australijskiej glamrockowej grupy Skyhooks. Utwór pierwotnie znalazł się na albumie Guilty Until Proven Insane. Autorem muzyki i tekstu jest Greg Macainsh.

    Także w październiku musiała ona stoczyć walkę o przywództwo w partii. Jej przeciwnikiem był mało znany i zasiadający w tylnych ławach poselskich Anthony Meyer. Dla niektórych wpływowych działaczy ta cecha Meyera miała być jego zaletą i miał się on stać czarnym koniem w wyścigu do fotela szefa partii. Thatcher z łatwością pokonała Meyera, ale w urnie do głosowania znalazło się aż 60 kart wstrzymujących się od głosu bądź popierających Meyera – był to zaskakująco słaby wynik jak na urzędującego premiera.

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Pałac Westminsterski (ang. Palace of Westminster, znany także w tym języku jako Houses of Parliament) – miejsce posiedzeń obu izb Parlamentu Zjednoczonego Królestwa (Izby Lordów i Izby Gmin). Pałac znajduje się w Londynie, w dzielnicy City of Westminster, na lewym brzegu rzeki Tamizy.
    Margaret Thatcher podczas przeglądu wojsk na Bermudach

    W 1989 r. zniesiono możliwość ustalania przez samorządy lokalne stawek podatkowych od nieruchomości w Szkocji, a w 1990 r. w Anglii i w Walii. Stawki zostały zamienione na podatek gminny (community charge, znany szerzej jako poll tax – odpowiadający znanemu w dawnej Polsce podatkowi pogłównemu), który był stałą sumą przypadającą na każdego rezydenta z pewnymi ulgami dla mało zarabiających. Decyzja ta okazała się być najbardziej niepopularną podczas pełnienia przez Margaret Thatcher urzędu premiera. Dodatkowe problemy powstały, kiedy niektóre samorządy odpowiedzialne za pobór podatku niewłaściwie go naliczały. Spowodowało to protesty, m.in. 31 marca 1990 r. w Londynie miała miejsce demonstracja licząca 70–200 tys. uczestników, która przekształciła się w gwałtowne zamieszki (113 osób zostało rannych, 340 aresztowano). Miliony ludzi odmawiały płacenia podatku. Przeciwnicy pogłównego opasywali się razem, aby stawić opór komornikom, przeszkadzali także w posiedzeniach sądowych rozpatrujących sprawy dłużników podatkowych. „Żelazna Dama” jednak uparcie trwała przy swoim.

    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.Order Podwiązki (pełna nazwa ang. The Most Noble Order of the Garter) – najwyższe cywilne i wojskowe odznaczenie Wielkiej Brytanii oraz jeden z orderów domowych panującej w tym kraju dynastii. W hierarchii starszeństwa orderów świata zajmuje drugie miejsce po papieskim Orderze Chrystusa.

    Jednym z jej ostatnich posunięć było wywieranie presji na George’a H.W. Busha w celu nakłonienia go do wysłania wojsk do Kuwejtu i wyparcie stamtąd armii irackiej. Bush był pełen obaw o plan inwazji. Premier Thatcher wypowiedziała wtedy słynne zdanie: „to nie czas dla trzęsących się!”. („no time to go wobbly!”).

    Prywatyzacja – akt przekazania prywatnemu właścicielowi państwowego mienia. Prywatyzacja może się odbywać poprzez uwłaszczenie lub sprzedaż.Wojna iracko-irańska – zwana również Narzuconą wojną i Świętą obroną (w Iranie), Al-Kadisijją Saddama (w Iraku) oraz Pierwszą wojną w zatoce, wojna między Irakiem i Iranem w okresie od 22 września 1980 do 20 sierpnia 1988.

    W piątek przed konferencją Partii Konserwatywnej w październiku 1990 r. Thatcher poleciła nowemu ministrowi finansów Johnowi Majorowi, aby ten obniżył stopy procentowe o jeden punkt procentowy. Major przekonał ją jednak, że jedynym sposobem na utrzymanie stabilności walutowej jest dołączenie do europejskiego systemu ERM, pomimo że Wlk. Brytania nie spełniała wymogów madryckich.

    Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.

    Utrata władzy[ | edytuj kod]

    W 1990 r. sprzeciw wobec polityki rządu ogniskował się głównie w kwestiach gospodarczych, a w szczególności dotyczył nowego podatku gminnego i wysokich podstawowych stóp procentowych sięgających 15%. Kwestie te dotykały tradycyjnych grup wyborców konserwatystów – takich jak przedsiębiorcy, sektor wielkiego przemysłu i duzi posiadacze nieruchomości. W samej partii coraz wyraźniej objawiał się podział odnośnie integracji w ramach Unii Europejskiej, w obliczu zbliżających się wyborów.

    Joan Henrietta Collins (ur. 23 maja 1933 w Londynie) – angielska aktorka i producentka filmowa, telewizyjna i teatralna, pisarka, przedsiębiorca i modelka, laureatka nagrody Złotego Globu i autorka bestsellerów. W 1997 roku królowa brytyjska Elżbieta II uhonorowała ją Orderem Imperium Brytyjskiego, przyznawanym obywatelom brytyjskim, którzy przyczynili się do rozsławienia Wielkiej Brytanii na całym świecie.David James Fletcher Hunt, baron Hunt of Wirral MBE (ur. 21 maja 1942 w Liverpoolu) – brytyjski polityk i członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher i Johna Majora.

    Dalsze problemy pojawiły się wraz z rezygnacją ze stanowiska w dniu 1 listopada 1990 r. Geoffreya Howe’a (wcześniej ministra spraw zagranicznych) – zastępcy premiera i jednego z najważniejszych współpracowników Thatcher. Po długich rozmowach z innymi członkami gabinetu i po niepewnym wyniku pierwszej rundy głosowania na szefa partii, zaczęła być na nią wywierana coraz większa presja w celu zmuszenia jej do ustąpienia.

    Peter Alexander Rupert Carington, 6. baron Carrington KG, GCMG, CH (ur. 6 czerwca 1919 w Londynie) – konserwatywny polityk brytyjski. W latach 1963-1970 i 1974-1979 przewodził konserwatystom w Izbie Lordów. Od 20 czerwca 1970 r. do 8 stycznia 1974 r. był ministrem obrony w rządzie Edwarda Heatha. Od 5 maja 1979 r. do 5 kwietnia 1982 r. był ministrem spraw zagranicznych w rządzie Margaret Thatcher. Następnie – do 1988 r. – był sekretarzem generalnym NATO.Dziura ozonowa – zjawisko spadku stężenia ozonu (O3) w stratosferze atmosfery ziemskiej. Występuje głównie w obszarach podbiegunowych. Tworzenie się i rozpad O3 zachodzi pod wpływem światła, którego natężenie różni się dla danego obszaru w poszczególnych porach roku. Naturalna zawartość ozonu zmienia się z szerokością geograficzną, dlatego trudno jest podać uniwersalną wartość stężenia granicznego, które określa pojawienie się dziury ozonowej. W przypadku Antarktyki graniczna wartość stężenia O3 określająca naturalny stan ozonosfery i dziurę ozonową wynosi 220 DU. Do 1979 r. nie notowano w tym rejonie niższych stężeń O3, a późniejsze spadki zawartości ozonu miały charakter antropogeniczny. Powstawanie dziury wiązane jest zazwyczaj z antropogeniczną emisją freonów.

    22 listopada, o godz. 9:30 ogłosiła, że nie zamierza być kandydatem w drugim głosowaniu na przywódcę Partii Konserwatywnej (co tradycyjnie łączyło się z rezygnacją z urzędu premiera), tym samym jej kadencja dobiegła końca. Powiedziała wtedy: „po obszernych konsultacjach z moimi współpracownikami doszłam do wniosku, że lepiej przysłużę się jedności partii i dam jej większe szanse na zwycięstwo w nadchodzących wyborach, jeżeli pozwolę moim ministrom na uczestniczenie w wyborach o przywództwo w partii. Chciałabym jeszcze podziękować tym wszystkim z mojego rządu i spoza niego, którzy ofiarowali mi swoje poparcie”.

    John Major KG (ur. 29 marca 1943 w Carshalton w hrabstwie Surrey) – brytyjski polityk, minister w trzecim rządzie Margaret Thatcher, lider Partii Konserwatywnej i premier Wielkiej Brytanii w latach 1990-1997. Na czas jego urzędowania przypada koniec zimnej wojny oraz dyskusje dotyczące stopnia integracji Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, które doprowadziły do podziałów wewnątrz konserwatystów. Stanowisko premiera utracił po największej od 1832 r. wyborczej porażce Partii Konserwatywnej.Richard Edward Geoffrey Howe, baron Howe of Aberavon CH (ur. 20 grudnia 1926 w Port Talbot w Walii) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej. Jeden z najbliższych współpracowników Margaret Thatcher i osoba najdłużej zasiadająca w jej kolejnych gabinetach, w tym w latach 1989-1990 jako wicepremier Wielkiej Brytanii. Obecnie członek Izby Lordów jako par dożywotni.

    Ustępująca Thatcher w ostatniej debacie, w której występowała w roli premiera wygłosiła jeszcze pamiętną mowę odnośnie polityki zagranicznej: „Wspólna waluta to teraz polityka Europy, to dojście tylnymi drzwiami do Federacji Europejskiej. Czy więc powinnam rozważyć propozycję szanownego posła z Bolsover (przyp. Dennisa Skinnera)? Tak więc, gdzie teraz jesteśmy? Cieszę się z całej tej sytuacji.”

    Martin Brian Mulroney (ur. 20 marca 1939 w Baie-Comeau) – premier Kanady z ramienia Partii Konserwatywnej od 17 września 1984 do 25 czerwca 1993.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Później udzieliła poparcia swojemu następcy Johnowi Majorowi, który wygrał wybory na szefa partii. Po jej rezygnacji przeprowadzony został sondaż opinii publicznej, w którym 52% respondentów uznało, że generalnie jej rządy były dobre dla kraju, wobec 44% przeciwnego zdania. Na corocznej konferencji Partii Konserwatywnej zgotowano jej bezprecedensową owację na stojąco, mimo że wcześniej uprzejmie odmówiła wygłoszenia mowy, pomimo wezwań licznych delegatów. Po wyborach w 1992 r. przestała być posłem do Izby Gmin i przeszła na emeryturę.

    Roger Nicholas Edwards, baron Crickhowell (ur. 25 lutego 1934), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Margaret Thatcher.Udar mózgu, incydent mózgowo-naczyniowy (ang. cerebro-vascular accident, CVA), dawniej także apopleksja (gr. stgr. ἀποπληξία - paraliż; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

    Późniejsza działalność polityczna[ | edytuj kod]

    Margaret Thatcher na przylądku Canaveral
    Herb Baronessy Margaret Thatcher

    W 1992 r. została uhonorowana godnością para poprzez przyznanie jej dożywotniego tytułu baronowej Thatcher of Kesteven w hrabstwie Lincolnshire. Nie przyjęła tytułu dziedzicznego, mimo że miała taką możliwość. Później tłumaczyła się, że nie miałaby wystarczających środków dla uzyskania wsparcia takiegoż tytułu. Dzięki tej godności uzyskała możliwość zasiadania w Izbie Lordów. Wygłosiła tam szereg mów krytykujących Traktat z Maastricht i po raz pierwszy od 1961 r. zagłosowała w tej sprawie niezgodnie z zaleceniami własnej partii. Traktat opisywała jak idący zbyt daleko i w czerwcu 1993 r. stwierdziła, że nigdy by go nie podpisała. Thatcher była także zwolenniczką zorganizowania referendum, w którym zadecydowano by czy należy go przyjąć, motywowała to tym, że gdy wszystkie trzy partie są za jego aprobowaniem, należy umożliwić narodowi zabranie głosu.

    Paymaster-General (Skarbnik Generalny), brytyjski urząd w Skarbie Jej Królewskiej Mości (Her Majesty’s Treasury), powstał w 1836 r. Sikorsky Aero Engineering Company – amerykańska firma produkująca śmigłowce i samoloty (obecnie tylko śmigłowce), główny konkurent w tej branży dla firmy Bell. Założona w 1923 (pierwsza firma produkująca helikoptery na świecie) przez rosyjskiego inżyniera polskiego pochodzenia Igora Sikorskiego w Stanach Zjednoczonych. Zaprojektował on w 1942 pierwszy w pełni funkcjonalny śmigłowiec jednorotorowy. Firma w 1943 stała się częścią "United Aircraft", obecnie "United Technologies Corporation". Zaopatruje ona przede wszystkim marynarkę wojenną, armię, oraz Prezydenta Stanów Zjednoczonych w Marine One – helikopter będący odpowiednikiem Air Force One. Oferta uwzględnia również odbiorców prywatnych, ale stanowi ona mniejszy procent produkcji, niż dostawy dla rządu USA i innych krajów. 18 grudnia 2006 roku SAC wykupił 100% udziałów w PZL Mielec od Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.

    W sierpniu 1992 r. wystąpiła do NATO z apelem o powstrzymanie serbskiego ataku na Goražde i Sarajewo, położenie tamy trwającym tam czystkom etnicznym oraz utrzymanie niezależności państwa bośniackiego. Twierdziła przy tym, że wydarzenia w Bośni przypominają jej wyczyny nazistów. W grudniu 1992 r. ostrzegała przed nowym holocaustem, a po pierwszej masakrze w Srebrenicy w kwietniu 1993 r. miała wrażenie, że w byłej Jugosławii dochodzi do tragedii, o jakiej myślała, że Europa już nigdy nie doświadczy po doświadczeniach II wojny światowej. Podobno miała powiedzieć wtedy do Douglasa Hurda, ministra spraw zagranicznych, krytykując go za bezczynność, że „Neville Chamberlain wygląda przy tobie jak podżegacz wojenny”.

    Już wcześniej królowa odznaczyła Thatcher w 1990 r. krótko po jej rezygnacji odznaczeniem Order of Merit – jednym z najwyższych brytyjskich orderów. Dodatkowo jej mąż – Denis Thatcher otrzymał dziedziczny tytuł baroneta w 1991 r. (Był to pierwszy baronet od 1965) W 1995 r. Thatcher otrzymała nowe odznaczenie – Order Podwiązki – najwyższe odznaczenie rycerskie w Wielkiej Brytanii.

    Dalsze życie[ | edytuj kod]

    W lipcu 1992 r. międzynarodowy koncern tytoniowy – Philip Morris zatrudnił ją w charakterze konsultanta do spraw geopolitycznych z pensją w wysokości 250 tys. dolarów rocznie oraz z roczną donacją na rzecz jej fundacji w tej samej wysokości.

    W latach od 1993 do 2000 r. była kanclerzem uczelni – College of William & Mary, została także mianowana kanclerzem University of Buckingham – jedynego prywatnego brytyjskiego uniwersytetu z Przywilejem Królewskim (Royal Charter). Z tej drugiej posady zrezygnowała w 1998 r.

    Napisała swoje pamiętniki w dwóch tomach Droga do władzy (Path to Power) i Lata spędzone na Downing Street (The Downing Street Years). Później spod jej ręki wyszło jeszcze kilka książek, głównie o tematyce politycznej i sprawach międzynarodowych. Mimo że publicznie wyrażała poparcie dla polityki Johna Majora, prywatnie nie wszystkie sprawy spotykały się z jej zadowoleniem, natomiast jej opinie były szeroko komentowane w prasie.

    W 1998 r. odbyła wizytę w Surrey, gdzie gościła u Augusta Pinocheta, który przebywał wówczas w areszcie domowym; głównym celem tych odwiedzin było wyrażenie przyjaźni i poparcia dla niego. Pinochet był dla jej rządu kluczowym sojusznikiem w czasie wojny falklandzkiej. W tym samym roku ofiarowała 2 miliony funtów dla Uniwersytetu w Cambridge w celu wyposażenia specjalnego instytutu Margaret Thatcher Chair in Entrepreneurial Studies (Katedra Badań nad Przedsiębiorczością im. Margaret Thatcher). Wsparła również archiwum tego uniwersytetu (Churchill College), przechowujące jej osobiste dokumenty.

    Wielokrotnie zabierała głos na świecie w aktualnych sprawach politycznych i aktywnie wsparła konserwatystów podczas wyborów w 2001 r. Jednak w 2002 r. lekarze zalecili jej, aby więcej nie wypowiadała się publicznie ze względu na stan zdrowia, po tym, jak wcześniej po kilku drobnych chorobach jej odporność została nadwerężona.

    Margaret Thatcher uczestniczyła w różnych grupach i organizacjach, takich jak m.in. Conservative Way Forward, Bruges Group i Fundacja Europejska.

    26 czerwca 2003 r. na raka trzustki umarł jej mąż Denis Thatcher.

    11 czerwca 2004 r. złożyła hołd byłemu amerykańskiemu prezydentowi Ronaldowi Reaganowi na jego pogrzebie w Waszyngtonie.

    13 października 2005 r. uczciła swoje 80. urodziny wydając pamiątkowe przyjęcie w Mandarin Oriental Hotel w Hyde Parku, gdzie gośćmi byli m.in. królowa Elżbieta II oraz jej mąż Filip, książę Edynburga, Joan Collins i Tony Blair. Geoffrey Howe skomentował jej karierę polityczną: „jej prawdziwym osiągnięciem było nie tylko przekształcenie i odmiana jednej partii, ale dwóch, tak więc kiedy laburzyści wrócili do władzy nie mogło być mowy o odwrocie od thatcheryzmu, który został przez nich zaakceptowany”.

    11 września 2006 r. wzięła udział w obchodach piątej rocznicy zamachu na World Trade Center. 22 lutego 2007 r. osobiście odsłoniła swój pomnik ustawiony w gmachu parlamentu.

    Była zwolenniczką deklaracji praskiej w sprawie sumienia europejskiego i komunizmu. Pod koniec listopada 2009 r. na 10 Downing Street odbyła się uroczystość odsłonięcia jej portretu autorstwa Richarda Stone’a.

    W 2010 r. nowy premier David Cameron zapowiedział przyjęcie na jej 85. urodziny z udziałem ministrów byłych i obecnych. Nie uczestniczyła na obchodach z powodu ciężkiej grypy. Została zaproszona na ślub księcia Wilhelma i Catherine Middleton 29 kwietnia 2011 r., ale również nie uczestniczyła z powodu złego stanu zdrowia. Stan zdrowia nie pozwolił jej także wziąć udziału w ceremonii odsłonięcia pomnika Ronalda Reagana, która odbyła się 4 lipca 2011 r.

    21 grudnia 2012 r. przeszła operację pęcherza moczowego.

    Pogrzeb Margaret Thatcher
    Grób Margaret Thatcher i jej męża Denisa

    Zmarła 8 kwietnia 2013 roku na udar mózgu. Jej pogrzeb odbył się 17 kwietnia 2013 roku. Skremowane prochy pochowano na terenie domu opieki dla weteranów Royal Hospital Chelsea, gdzie od 2003 spoczywa również jej małżonek.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.145 sek.