Marburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marburg (do 1977 Marburg an der Lahn) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Gießen, siedziba powiatu Marburg-Biedenkopf, leży nad rzeką Lahn. Najbliżej położone duże miasta to Frankfurt nad Menem (ok. 100 km na południe), Kassel (ok. 90 km na północny wschód) i Kolonia (ok. 150 km na zachód).

Powiat (niem. Kreis) – jednostka podziału administracyjnego i samorządu terytorialnego II stopnia w Niemczech. Wyróżnia się dwa rodzaje powiatów Landkreise, czyli powiaty ziemskie i Kreisfreie Städte (Stadtkreise w Badenii-Wirtembergii), czyli miasta na prawach powiatu. Obecnie istnieje 401 powiatów: 294 ziemskich i 107 miast na prawach powiatów. Na powiaty dzielą się wszystkie kraje związkowe Niemiec z wyjątkiem Berlina, Bremy i Hamburga. Większość powiatów ma od 100 000 do 200 000 mieszkańców. Najmniejszy powiat ziemski pod względem powierzchni, Main-Taunus ma 222,39 km², największy zaś, Mecklenburgische Seenplatte jest od niego 25-krotnie większy. Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.

Marburg to miasto o szczególnym statusie (Sonderstatusstadt), oznacza to, że przejęło niektóre zadania powiatu.

Prawa miejskie Marburg uzyskał w XIII wieku. Miasto jest siedzibą uniwersytetu (Philipps-Universität) powstałego w 1527 r. Najbardziej znane zabytki to gotycki zamek i kościół św. Elżbiety (Elisabethkirche) z 1235 r.

W Marburgu ma siedzibę Instytut im. Herdera, ponadregionalny, pozauniwersytecki ośrodek badań historycznych nad Europą Środkowo-Wschodnią.

Europa Środkowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia europejskich państw mających wspólne korzenie kulturowe i historyczne, a także wspólną przeszłość jako buforowe socjalistyczne republiki podlegające ZSRR, badź będące jego częścią składową jako republiki radzieckie. Jest to zbitek dwóch określeń tej części Europy – geograficznego (środkowa) i politycznego (Wschodnia).Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Historia[ | edytuj kod]

Początki wybudowanego tu zamku sięgają przełomu IX/X wieku. Miasto rozwinęło się, gdy Elżbieta z Turyngii wybrała je jako swoją siedzibę wdowią i założyła szpital dla ubogich. Zmarła w 1231, cztery lata później została ogłoszona świętą przez papieża Grzegorza IX. W tym samym roku zakon krzyżacki rozpoczął budowę świątyni nad jej grobem, co spowodowało, że miasto stało się celem pielgrzymek. W 1248 Zofia brabancka, córka landgrafa Turyngii Ludwika IV Świętego, zgłosiła roszczenia do ziem ówczesnej zachodniej Turyngii w imieniu swego syna Henryka, kładąc podwaliny pod późniejszą Hesję (Henryk został pierwszym landgrafem heskim).

Filip Melanchton (właściwie Philipp Schwartzerd ur. 16 lutego 1497 roku w Bretten w Palatynacie, zm. 19 kwietnia 1560 roku w Wittenberdze) – reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca reformacji, profesor uniwersytetu w Wittenberdze, zreorganizował szkolnictwo i wprowadził szkołę humanistyczną w Niemczech, która stała się wzorcem dla szkół na Śląsku i Pomorzu.Huldrych Zwingli (Ulrich Zwingli) (ur. 1 stycznia 1484 w Wildhaus w regionie Toggenburg, zm. 11 października 1531 w Kappel am Albis) – szwajcarski kaznodzieja i teolog, jeden z głównych twórców ewangelicyzmu reformowanego i przedstawicieli reformacji w Szwajcarii. Studiował teologię w Wiedniu i Bazylei.

W czasie reformacji landgraf Filip Wielkoduszny założył w Marburgu pierwszy uniwersytet protestancki. Uczelnia po czasy dzisiejsze jest najważniejszą instytucją miasta oraz największym pracodawcą. W zimowym semestrze 2005 uniwersytet liczył ok. 16 tys. studentów i ponad 7 tys. pracowników. W 1529 w marburskim zamku odbyła się dysputa religijna, w których brali udział m.in. Marcin Luter, Huldrych Zwingli oraz Filip Melanchton.

Carl Wilhelm Ernst Schäfer (ur. 18 stycznia 1844 w Kassel, zm. 5 maja 1908 w Carlsfeld w Brehna) - niemiecki architekt, konserwator zabytków i nauczyciel akademicki.Filip Wielkoduszny, niem. Philipp der Großmütige (ur. 13 listopada 1504 r. w Marburgu, zm. 31 marca 1567 r. w Kassel) – landgraf Hesji od 1509 r., jeden z głównych politycznych liderów reformacji w Niemczech w XVI w.

W 1945 r. w kościele św. Elżbiety (Elisabethkirche) zostały złożone szczątki Paula von Hindenburga, ewakuowane tutaj z Mauzoleum Hindenburga na Mazurach.

W 1967 r. stwierdzono tu pierwsze udokumentowane zachorowanie wywołane bardzo groźnym wirusem, któremu później nadano nazwę miasta. Miało to miejsce w laboratorium Behringa. Zakażeni zostali pracownicy mający kontakt z małpami (koczkodanami zielonymi) pochodzącymi z Ugandy.

Zabytki[ | edytuj kod]

  • Zamek landgrafów Hesji zbudowany na szczycie wzgórza, wokół którego założono miasto. Pierwsze fortyfikacje wzniesiono około roku 1000, następnie rozbudowano go w stylu gotyckim i renesansowym. Obecnie mieści muzeum historyczne i pałac ślubów.
  • kaplica zamkowa w stylu gotyckim z 1266 roku
  • sala rycerska z około 1300 r.
  • czworokątna wieża z 1496 r.
  • Kościół św. Elżbiety z lat 1235–1340 – jeden z najstarszych kościołów gotyckich na terenie Niemiec. Zbudowany przez Zakon krzyżacki jako miejsce, gdzie będzie można czcić relikwie św. Elżbiety Węgierskiej. Najstarsza część to prezbiterium i dwie nawy boczne z gotyckim grobem świętej i grobowcami landgrafów.
  • Kościół NMP w stylu gotyckim, luterański
  • Kościół św. Jana Ewangelisty (Kugelkirche) – z pocz. XVI wieku, jedyny kościół katolicki w mieście
  • Ratusz z XVI wieku
  • Kościół Uniwersytecki z początku XIV wieku
  • Stary Uniwersytet – założony w 1527 roku przez landgrafa Filipa. Obecnie w stylu neogotyckim po przebudowie w 1879 roku przez Carla Schafera.
  • Kilianskapelle z 1200 roku w stylu romańskim
  • Spiegelslustturm – wieża widokowa z XIX wieku
  • Pałacyk Elnhausen z 1717 roku
  • Tannenberg-Kaserne – koszary z 1 poł. XX wieku
  • Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.Hesja (niem. Landgrafschaft Hessen) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, istniejącym w latach 1264-1567.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Uganda – państwo we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.
    Instytut Herdera do Badań Historycznych nad Europą Środkowo-Wschodnią – Instytut Wspólnoty Leibniza (niem. Herder-Institut für historische Ostmitteleuropaforschung – Institut der Leibniz-Gemeinschaft) – ponadregionalny, pozauniwersytecki ośrodek badań historycznych nad Europą Środkowo-Wschodnią z siedzibą w Marburgu. Założony w roku 1950 przez Radę Naukową im. Johanna Gottfrieda Herdera Instytut należy do Wspólnoty im. Leibniza. Instytut zajmuje się Polską, Czechami, Słowacją, Estonią, Łotwą i Litwą.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Mauzoleum Hindenburga (niem. Tannenberg-Denkmal) – nieistniejące już mauzoleum marszałka Paula von Hindenburga, pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą, wybudowane w latach 1924–1927 dla upamiętnienia bitwy pod Tannenbergiem. Mauzoleum istniało do 1945 roku.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Rejencja Gießen (niem. Regierungsbezirk Gießen) - jedna z trzech rejencji niemieckiego kraju związkowego Hesja. Główny urząd rejencji, prezydium (Regierungspräsidium) ma siedzibę w mieście Gießen.

    Reklama