Artykuł na Medal

Manuel Pinto da Costa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Manuel Pinto da Costa (ur. 5 sierpnia 1937 w Água Grande) – polityk Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, pierwszy prezydent tego kraju od 12 lipca 1975 do 4 marca 1991. Działacz niepodległościowy i założyciel Ruchu Wyzwolenia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (MLSTP), lider partii w latach 1972–1990 oraz 1998–2005. Kandydat w wyborach prezydenckich w 1996, 2001, 2011 i 2016. Prezydent Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ponownie od 3 września 2011 do 3 września 2016.

Wspólnota Europejska, WE (fr. Communauté Européenne, CE; ang. European Community, EC) – powołana do życia 1 stycznia 1958 na mocy traktatów rzymskich jako Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG), a istniejąca do 30 listopada 2009 historyczna organizacja ponadnarodowa. Pierwszy filar Unii Europejskiej wraz z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej (Euratom), a do 2002 również z Europejską Wspólnotą Węgla i Stali. W 1992 na podstawie traktatu z Maastricht zmieniono nazwę EWG na Wspólnota Europejska, miał to być wyraz pragnienia państw narodowych rozszerzenia współpracy na obszary inne niż tylko gospodarka.Wyspa Świętego Tomasza (port. Ilha de São Tomé) – wyspa na Oceanie Atlantyckim, w Zatoce Gwinejskiej, największa wyspa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, zajmuje powierzchnię 859 km². Zamieszkuje ją 133,6 tys. osób (2004), czyli około 96% ludności całego kraju.

Z wykształcenia doktor ekonomii, w latach 60. XX wieku zaangażował się w działalność ruchu narodowowyzwoleńczego, dążącego do uniezależnienia kraju od Portugalii. Uczestniczył w negocjacjach z władzami kolonialnymi, a po ogłoszeniu niepodległości przez Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą został wybrany przez parlament ich pierwszym prezydentem. Jako prezydent najmniejszego państwa w Afryce, posiadał pełnię władzy, będąc jednocześnie szefem państwa, naczelnym dowódcą sił zbrojnych i szefem rządzącego MLSTP, jedynej działającej partii politycznej. W 1979 przejął dodatkowo uprawnienia szefa rządu.

São Tomé – stolica i największe miasto Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, nad Zatoką Gwinejską, na Wyspie Świętego Tomasza; ośrodek administracyjny prowincji Wyspa Świętego Tomasza. Ludność: 65 468 osób (2010). Port handlowy i rybacki; przemysł spożywczy (głównie olejarski, rybny), drzewny; port lotniczy (otwarty 1992).Rewolucja goździków (port. Revolução dos Cravos) – wojskowy zamach stanu w Portugalii, który doprowadził do obalenia dyktatury następcy António Salazara – Marcelo Caetano. Nazwa pochodzi stąd, że żołnierzom w lufy karabinów wkładano goździki. Rewolucja oprócz obalenia Caetano przyniosła dekolonizację portugalskich posiadłości w Afryce i Azji. Wydarzenia te zapoczątkowały burzliwy proces demokratyzacji systemu politycznego w tym kraju.

Rządy Pinto da Costy charakteryzowały się brakiem swobód obywatelskich, zwalczaniem opozycji politycznej na zewnątrz i wewnątrz partii oraz budową aparatu bezpieczeństwa. Państwo przyjęło socjalistyczny model rozwoju, upaństwawiając własność prywatną i wprowadzając system gospodarki planowej. Prezydent utrzymywał ścisłe stosunki z dawnymi afrykańskimi koloniami portugalskimi oraz państwami bloku komunistycznego. Dopiero w połowie lat 80. XX wieku, w obliczu narastającego kryzysu gospodarczego, zdecydował się na zmianę kierunku politycznego, nawiązując współpracę z państwami zachodnimi i organizacjami międzynarodowymi.

Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.Kakao (nah. cacahuatl – ziarno kakaowe) – nasiona z owoców kakaowca, z których proszek stosowany jest jako składnik wielu wyrobów cukierniczych: tabliczek czekolady, napojów, polew, wiórków czekoladowych, mas czekoladowych, cukierków.

Stopniowa transformacja gospodarcza i polityczna miała charakter pokojowy i zakończyła się w 1990, kiedy przyjęta została nowa konstytucja, wprowadzająca system wielopartyjny, kadencyjność głowy państwa oraz swobody demokratyczne. W 1991, po przegranej MLSTP-PSD w wyborach parlamentarnych, Pinto da Costa zrezygnował z planowanego startu w wyborach prezydenckich. Bezskutecznie starał się o urząd w dwóch kolejnych wyborach, w 1996 oraz w 2001. Udało się mu to za trzecim razem, w wyborach prezydenckich w 2011, w których wystartował jako kandydat niezależny.

Uniwersytet Humboldta w Berlinie (niem. Humboldt-Universität zu Berlin, HU Berlin) – najstarszy, założony przez Wilhelma von Humboldta w 1809, uniwersytet w Berlinie, w latach 1828-1946 funkcjonował pod nazwą Friedrich-Wilhelms-Universität, od 1949 pod imieniem braci von Humboldt: Wilhelma i Aleksandra.Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

Edukacja[ | edytuj kod]

Manuel Pinto da Costa urodził się w 1937 w dystrykcie Água Grande na Wyspie Świętego Tomasza, terytorium wchodzącym wówczas w skład kolonii portugalskich. Jego ojciec był urzędnikiem zarządzającym plantacjami rolniczymi. Edukację rozpoczynał na wyspie, po czym ukończył seminarium w Angoli oraz kolegium w Lizbonie. Pod koniec lat 50. XX wieku został absolwentem University of London. Wyjechał do Francji oraz na Kubę, a następnie do NRD. W 1961 w Rabacie został wybrany sekretarzem ds. informacji i propagandy Powszechnego Związku Studentów Czarnej Afryki (União Geral dos Estudantes da África Negra, UGEAN). W Berlinie zdobył doktorat z ekonomii na Uniwersytecie Humboldta.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Bank Światowy (ang. World Bank) rozpoczął działalność jako efekt postanowień konferencji w Bretton Woods z lipca 1944. Główną przesłanką dla jego stworzenia była przede wszystkim chęć odbudowy zniszczonych II wojną światową krajów Europy i Japonii. Istotnym celem statutowym było również wsparcie dla rozwijających się krajów Azji, Ameryki Łacińskiej i Afryki. Obecnie zrzesza on 188 krajów członkowskich. Siedzibą Banku Światowego jest Waszyngton.

Działalność narodowa[ | edytuj kod]

Kolonie portugalskie w Afryce (kolor pomarańczowy)

W latach 60. XX wieku zaangażował się w działalność ruchu narodowowyzwoleńczego, którego celem było uniezależnienie się Wysp Świętego Tomasza i Książęcej od Portugalii. W 1960 był jednym z założycieli Komitetu na rzecz Wyzwolenia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (Comitê pela Libertação de São Tomé e Príncipe, CLSTP), który jako pierwszy podjął się zorganizowanej walki z kolonizatorem. W roku następnym CLSTP wszedł w skład Konferencji Organizacji Nacjonalistycznych Kolonii Portugalskich (Conferência das Organizações Nacionalistas das Colónias Portuguesas, CONCP), zrzeszającej ugrupowania walczące o niepodległość w Gwinei Bissau i Republice Zielonego Przylądka (PAIGC), Angoli (MPLA) oraz w Mozambiku (FRELIMO). Walki zbrojne, w przeciwieństwie do pozostałych krajów, ominęły Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą. Pinto da Casto w tym czasie, wspólnie z pozostałymi działaczami, przebywał na emigracji w Libreville w Gabonie.

Burundi (buˈɾundi), oficjalnie Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi; fr. République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Kongo od zachodu. Ekonomia – nauka społeczna analizująca oraz opisująca produkcję, dystrybucję oraz konsumpcję dóbr. Słowo „ekonomia” wywodzi się z języka greckiego i tłumaczy się jako oikos, co znaczy dom i nomos, czyli prawo, reguła. Starożytni Grecy stosowali tę definicję do określania efektywnych zasad funkcjonowania gospodarstwa domowego.

Wewnętrzne spory w CLSTP doprowadziły do wielu rozłamów w ruchu, który po 1966 coraz bardziej tracił na znaczeniu. W celu jego ożywienia, w lipcu 1972 spotkał się razem z 8 innymi działaczami w Santa Isabel (dzisiejsze Malabo w Gwinei Równikowej) i założył Ruch Wyzwolenia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (Movimento de Libertação de São Tomé e Príncipe, MLSTP). Został wybrany sekretarzem generalnym ugrupowania, a pozostali działacze (m.in. Miguel Trovoada jako zastępca sekretarza generalnego) weszli w skład biura politycznego z siedzibą w Santa Isabel. Program nowej partii zakładał „pełną niepodległość”. „ustanowienie republikańskich, demokratycznych, świeckich, antykolonialnych i antyimperialnych rządów”. reformę rolną z redystrybucją ziemi oraz stopniowe wprowadzenie gospodarki planowej. W 1973 MLSTP została uznana przez Organizację Jedności Afrykańskiej.

José Eduardo dos Santos (ur. 28 sierpnia 1942 w Luandzie) – polityk angolski, od 1979 sprawuje urząd prezydenta Angoli i Przewodniczącego Rady Rewolucyjnej.Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.

MLSTP podjął działalność narodowowyzwoleńczą na większą skalę dopiero po zamachu stanu i rewolucji goździków w Portugalii 24 kwietnia 1974. Pinto da Costa, w obawie przed represjami w kraju, w dalszym ciągu pozostawał jednak zagranicą, przenosząc biuro polityczne partii do Libreville. Antykolonialne protesty w kraju podjęły natomiast radykalne grupy studentów, którzy w czerwcu 1974 przy pomocy kierownictwa MLSTP, zostali sprowadzeni w tym celu ze studiów w Lizbonie. Do września zdołali oni zmobilizować do wystąpień ludność kreolską oraz robotników z plantacji, domagając się przy tym uznania MLSTP przez władze kolonialne za jedynego prawowitego przedstawiciela ludność santomańskiej. Pod koniec września Portugalia rozpoczęła negocjacje z kierownictwem MLSTP w Libreville. 26 listopada 1974 w Algierze podpisane zostało ostateczne porozumienie, zakładające 6-miesięczny okres przejściowy z rządem złożonym z 5 ministrów (z czego 4 z MLSTP) pod nadzorem portugalskiego Wysokiego Komisarza. Okres zakończyć miały wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego i powołanie nowych władz suwerennego już państwa. Rząd przejściowy powołany został 21 grudnia 1974. Pinto da Costa osobiście nie wszedł w jego skład. W wyborach z 7 lipca 1975 MLSTP, jako jedyna startująca siła polityczna, zdobył wszystkie 16 mandatów. 12 lipca 1975 Wyspy Świętego Tomasza i Książęca oficjalnie ogłosiły niepodległość.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych. Międzynarodowy Fundusz Walutowy, MFW (ang. International Monetary Fund, IMF) – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomocy finansowej zadłużonym krajom członkowskim, które w zamian są zobowiązane do dokonywania reform ekonomicznych i innych działań stabilizujących.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




Warto wiedzieć że... beta

Mozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi, Zimbabwe i Zambią.
Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z pięciu gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:
Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.
Gospodarka planowa, gospodarka nakazowo-rozdzielcza — gospodarka, opierająca się na założeniach planów kilkuletnich, określających najważniejsze cele rozwoju państwa.
Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
Wojna domowa w Angoli – konflikt trwający od 1975 do 2002 w Angoli, zakończony zwycięstwem rządu MPLA. Z wojskami rządowymi starły grupy partyzanckie - UNITA i Narodowy Front Wyzwolenia Angoli a także regularna armia RPA i Zairu. Rebeliantów wsparły też Chiny oraz Stany Zjednoczone Ameryki.

Reklama