To jest dobry artykuł

Manned Orbiting Laboratory

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Manned Orbiting Laboratory (MOL) – pierwotnie określane jako Manned Orbital Laboratory – niezrealizowany projekt amerykańskiej wojskowej stacji kosmicznej, część programu załogowych lotów kosmicznych USAF, sukcesor niezrealizowanego wojskowego samolotu zwiadowczego Boeing X-20 Dyna-Soar.

Pentagon (z ang. Pięciokąt) – siedziba Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, stąd też "Pentagonem" jest często określany sam Departament Obrony.Ałmaz (ros. Алмаз, Diament) – tajny radziecki program kosmiczny budowy wojskowych załogowych stacji orbitalnych. Ze względu na militarny charakter programu, którego głównym celem był zwiad wojskowy, oficjalnie był on włączony w cywilny program kosmiczny Salut. Z siedmiu stacji Salut umieszczonych na orbicie w latach 1971-1982, trzy należały do programu Ałmaz, jednak nosiły one nazwę i kolejne numery stacji Salut – były to stacje Salut 2, 3 i 5.

Program MOL został przygotowany na bazie kilku wcześniejszych projektów USAF i NASA dotyczących załogowych stacji orbitalnych do celów zwiadowczych. Ostateczny projekt zakładał laboratorium do jednorazowego użytku, obsługujące 40-dniowe misje, na które załogi wynoszone byłyby statkami typu Gemini B, opracowanymi na podstawie doświadczeń programu Gemini.

NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Historia[ | edytuj kod]

Makieta kapsuły Gemini B

Program MOL został formalnie ogłoszony 10 grudnia 1963 roku jako platforma doświadczalna dla wykorzystania załogowych misji kosmicznych do celów wojskowych. Cały zamysł spodobał się CIA ze względu na perspektywy stacji. CIA pomagała więc w konstruowaniu MOL. Stałoby się ono konkurentem radzieckich wojskowych Ałmazów, które trafiły na orbitę w kolejnej dekadzie. Podobnie jak Ałmazy, MOL miało być wyposażone w aparat fotograficzny i duży teleskop. Dostawcą sprzętu miał zostać Douglas Aircraft Company. Stacja miała mieć formę cylindra o długości 12,5 m i średnicy 3 m, a do wynoszenia jej zamierzano użyć Titana III. Mimo zewnętrznego podobieństwa do swojego poprzednika, przygotowany na potrzeby projektu sprzęt Gemini B został przeprojektowany w kilku punktach, m.in. dodano właz umożliwiający przechodzenie z pojazdu do laboratorium na orbicie.

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).Lot suborbitalny to lot kosmiczny, w którym statek kosmiczny osiąga przestrzeń kosmiczną, ale jego trajektoria lotu przecina atmosferę lub powierzchnię grawitującego ciała, z którego pojazd został wystrzelony, przez co nie jest w stanie dokonać pełnego obrotu orbitalnego.

Losy tego programu układały się różnie, lecz pod naciskiem kół wojskowych, uzyskał wysoką rangę. 25 lipca 1965 roku sam prezydent Lyndon B. Johnson oficjalnie potwierdził szybkie rozwijanie programu MOL. Zgodnie z jego wypowiedzią, wojskowe laboratorium satelitarne miało zostać umieszczone w przestrzeni już w roku 1968. W ramach programu odbył się jeden lot testowy (z zaplanowanych ośmiu; z tego pięć załogowych planowanych na lata 1972-75). 3 listopada 1966 roku kapsuła Gemini 2 (z dodatkowym malowaniem US Air Force) wraz z makietą stacji MOL o nazwie OPS0855 została wyniesiona w kosmos z bazy USAF na Przylądku Canaveral. Po 33 minutach kapsuła oddzieliła się w locie suborbitalnym i wróciła z sukcesem na Ziemię, natomiast OPS 0855, wyposażona w sprzęt doświadczalny orbitowała dalej przez 30 dni (misja pierwotnie zakładała 75 dni na orbicie).

Skylab (skrót od Sky Laboratory: kosmiczne laboratorium) – amerykańska stacja orbitalna działająca w okresie: 14 maja 1973 – 11 lipca 1979 r.Gemini 2, również Gemini-Titan II – drugi lot programu Gemini. Misja miała za zadanie przetestować systemy podtrzymywania życia i łączności

Program Manned Orbiting Laboratory został skasowany w roku 1969, w okresie największych osiągnięć programu Apollo. Pentagon bardzo popierał program MOL, lecz Siły Powietrze nigdy wcześniej nie zbudowały załogowego statku kosmicznego, nie wiedziały więc, jak zapanować nad kosztami takiego przedsięwzięcia. Do 1969 roku przewidywany koszt wzrósł z początkowych 1,5 do 3 miliardów dolarów. Brakowało pieniędzy ze względu na wydatki, jakie pochłaniała wojna w Wietnamie, i w maju odwołano program MOL. Było już wtedy jasne, że system satelitów wywiadowczych pozwala na osiągnięcie założonych celów przy dużo niższym koszcie. Po kilku latach ujawniono jeszcze jeden powód odwołania projektu. CIA i Siły Powietrzne współpracowały ściśle przy MOL, jednak dyrektor CIA za kadencji Nixona, Richard Helms odmówił swego poparcia programowi. Chodziło o to, że służby wywiadowcze Stanów Zjednoczonych obawiały się ryzykować życie ludzi. Jak twierdzi analityk Jeffrey Richelson, doradca Helmsa, „bali się, że wypadek, który kosztowałby życie choćby jednego astronauty, mógłby przerwać program na dłuższy czas i obezwładnić cały program zwiadu kosmicznego”. Jednak trzy lata później, kiedy NASA pracowała już nad konstrukcją promu kosmicznego, nikomu nie przychodziły do głowy takie myśli. Prace badawcze nad rozwojem amerykańskich stacji załogowych zaowocowały potem cywilnym projektem Skylab, który wyniesiony został na orbitę w 1973 roku.

Hel (He, łac. helium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4×10% w górnych warstwach atmosfery).Satelita rozpoznawczy – sztuczny satelita, którego zadaniem jest obserwowanie obiektów na Ziemi oraz przechwytywanie sygnałów z Ziemi, w celach wojskowych lub wywiadowczych. Często obserwacja ta polega na wykonywaniu fotografii o dużej rozdzielczości (do poniżej 1 m), która pozwala na przykład śledzić przemieszczenia wojsk przeciwnika lub uzyskiwać informacje o potencjalnych celach na jego terytorium. Są też satelity zdolne zdobywać informacje przez chmury lub w nocy, wykonując zdjęcia w podczerwieni lub używając radaru.

Do programu MOL zakwalifikowano ostatecznie 14 astronautów w trzech rzutach. Po jego likwidacji NASA przejęła siedmiu astronautów i zaproponowała im przejście do programu lotów wahadłowców.

Pod względem założeń i funkcjonalności MOL przypominał radziecki program wojskowych stacji Ałmaz, wynoszonych na orbitę w ramach programu Salut. Rosjanie zakończyli te próby w 1977 roku z tych samych powodów, które doprowadziły do zamknięcia programu amerykańskiego.

Boeing X-20 – pierwszy projektowany samolot kosmiczny, przeznaczony do celów militarnych. Projekt odbywał się w latach 1957-1963 i został zakończony krótko po rozpoczęciu budowy pojazdu.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Orbita okołobiegunowa (lub biegunowa) – orbita satelity przebiegająca nad biegunami lub w ich pobliżu. Orbita taka, w zależności od jej promienia (zatem i okresu obiegu), przecina płaszczyznę równika przy każdym obrocie w innym miejscu (Ziemia, przy każdym obrocie satelity, obraca się o stały kąt). Umożliwia to obserwację całej powierzchni planety, dlatego na orbicie polarnej umieszcza się m.in. satelity meteorologiczne, szpiegowskie.
Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych przygotowywanych od roku 1961 zrealizowanych w latach 1966-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca. Całkowity koszt programu wyniósł 25,4 miliarda dolarów. Ilość pozyskanego i dostarczonego na Ziemię materiału to 381,7 kg.
Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957–1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (Wietnam Północny, wspierany przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży, a z drugiej strony Republika Wietnamu wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. Wbrew ich woli stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.
Douglas Aircraft Company – amerykańska wytwórnia lotnicza założona w 1921 przez Donalda Willsa Douglasa w Santa Monica w Kalifornii po rozpadzie poprzedniej jego firmy Davis-Douglas Company.
United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej). Utworzone zostały jako odrębny rodzaj sił zbrojnych na bazie lotnictwa armii amerykańskiej, 18 września 1947, poprzednikiem USAF były:
Polus – radziecka bojowa stacja kosmiczna, której prototyp (wypełniony instrumentami naukowymi) zbudowany ok. 1985 roku został wystrzelony 15 maja 1987 przy pomocy rakiety Energia. Prototyp nie osiągnął orbity wskutek błędu w oprogramowaniu inicjującym pracę stacji i spłonął w atmosferze niedługo później.
Stacja orbitalna, stacja kosmiczna – sztuczny satelita Ziemi zaprojektowany w taki sposób, aby ludzie mogli w nim mieszkać przez wiele tygodni czy miesięcy. Po raz pierwszy koncepcja "stacji międzyplanetarnej" została zaproponowana przez rosyjskiego uczonego Konstantego Ciołkowskiego.

Reklama