Mamutaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mamutakirząd (Aepyornithiformes) oraz rodzina (Aepyornithidae) ptaków wymarłych w czasach historycznych z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Mamutaki były endemitami Madagaskaru. Zaliczany do tej rodziny gatunek Vorombe titan był największym znanym ptakiem, jaki kiedykolwiek żył na Ziemi; znane osobniki zaliczane do tego gatunku osiągały masę ciała szacowaną na 536–732 kg. Dochodziły do trzech metrów wysokości. Żyły ówcześnie z ludźmi. Nie wiadomo dokładnie kiedy wymarły. W czasach przybycia na Madagaskar pierwszych Europejczyków (XVI wiek), były już wymarłe, z kolei najmłodsze skorupy jaj tych ptaków datowane są na około 1000 rok. Na tej podstawie można stwierdzić, że mamutaki wyginęły między X a XVI wiekiem.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Systematyka[ | edytuj kod]

W XIX wieku wiele znajdowanych szkieletów było opisywanych jako oddzielne gatunki. W XX wieku zazwyczaj wyróżniano cztery gatunki w rodzaju Aepyornis. Współcześnie istnieje tendencja, aby wszystkie domniemane gatunki tego rodzaju klasyfikować jedynie jako przedstawicieli jednego gatunku, Aepyornis maximus. Podobne tendencje istnieją w stosunku do rodzaju Mullerornis, całkowita liczba gatunków mamutaków wynosiłaby więc od dwóch do ośmiu.

Endemit – takson (najczęściej gatunek) unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.Madagaskar (malg. Madagasikara, fr. Madagascar), oficjalnie Republika Madagaskaru (malg. Repoblikan’I Madagasikara, fr. République de Madagascar) – państwo wyspiarskie położone na Madagaskarze w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie i pierwszą w Afryce. Po rozpadzie superkontynentu Gondwana około 88 mln lat temu Madagaskar oddzielił się od subkontynentu indyjskiego, co pozwoliło rodzimej faunie i florze ewoluować we względnej izolacji. W związku z tym Madagaskar ma bardzo bogaty ekosystem; ponad 90% malgaskiej dzikiej przyrody nie występuje w żadnym innym miejscu na Ziemi. Lokalna przyroda jest jednak zagrożona przez dynamicznie wzrastającą populację ludzi, rozwijającą się infrastrukturę i przemysł oraz przez zmiany klimatu.
  • Rząd: mamutaki (Aepyornithiformes)
  • Rodzina: mamutaki (Aepyornithidae)
  • Rodzaj: Aepyornis
  • mamutak (Aepyornis maximus syn. A. medius, A. cursor)
  • Aepyornis hildebrandti syn. A. lentus, A. gracilis
  • Aepyornis grandidieri? (gatunek opisany na podstawie skorupek jaj)
  • Aepyornis mulleri? (nieuwzględniony w analizie Hansforda i Turveya (2018))
  • Rodzaj: Mullerornis
  • Mullerornis modestus, syn. Aepyornis modestus, M. agilis, M. betsilei, M. rudis, Flacourtia rudis
  • Mullerornis grandis? (znane kości zniszczone wskutek pożaru w 1995 roku)
  • Rodzaj: Vorombe
  • Vorombe titan syn. Aepyornis titan, Aepyornis ingens
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. James P. Hansford i Samuel T. Turvey. Unexpected diversity within the extinct elephant birds (Aves: Aepyornithidae) and a new identity for the world's largest bird. „Royal Society Open Science”. 5 (9): 181295, 2018. DOI: 10.1098/rsos.181295 (ang.). 
    2. Hawkins, A.F.A. and Goodman, S. M. (2003). P. 1019-1044 in Goodman, S.M. and Benstead, J.P. (eds). The Natural History of Madagascar. University of Chicago Press. (ang.)
    3. Pierce Brodkorb. Catalogue of Fossil Birds Part 1 (Archaeopterygiformes through Ardeiformes). „Bulletin of the Florida State Museum, Biological Sciences”. 7 (4), s. 179-293, 1963 (ang.). 
    4. Lista gatunków za: James P. Hansford i Samuel T. Turvey. Unexpected diversity within the extinct elephant birds (Aves: Aepyornithidae) and a new identity for the world's largest bird. „Royal Society Open Science”. 5 (9): 181295, 2018. DOI: 10.1098/rsos.181295 (ang.). 
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.

    Reklama