Malcolm IV

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Młody Malcolm IV (Rycina w gaelickich kronikach Irlandii)

Malcolm IV Dziewica (w języku gaelickim Máel Coluim mac Eanric) (ur. 20 marca 1142, zm. 9 grudnia 1165 w Jedburgh) – król Szkocji od 1153. Malcolm IV był ostatnim królem Szkocji, który posiadał szkockie imię (wszyscy późniejsi nosili imiona angielskie lub łacińskie).

Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na południe od Rzymu nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.Małgorzata z Nawarry, zwana również jako Małgorzata z Angoulême (ur. 11 kwietnia 1492, zm. 21 grudnia 1549) – małżonka króla Henryka II z Nawarry i królowa tego państwa. Jako patronka humanistów i reformatorów oraz autorka literacka, była wybitną postacią francuskiego renesansu. Samuel Putnan nazwał ją pierwszą nowoczesną kobietą.

Biogram[ | edytuj kod]

Malcolm urodził się 20 marca 1142 r. Pochodził z dynastii Dunkeld(ang.); Był najstarszym synem Henryka Szkockiego, earla Northumberland oraz Ady de Warenne, córki Williama de Warenne, 2 earla Surrey. Wychowywany był w przesadnej pobożności, co odbiło się na jego charakterze. Był zniewieściały, słaby i brzydził się wojny. Czas spędzał na modlitwie. Z tych powodów w latach późniejszych nadano mu przydomek Malcolm Dziewica.

Hołd lenny (łac. homagium) – ceremonia uroczystego zawarcia kontraktu lennego. Podczas niej następowało homagium: wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. consilium) i ofiarując pomoc zbrojną (łac. auxilium). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi.Hebrydy (ang. Hebrides, wym. [ˈhɛbrɨdiːz], lub Western Isles; gael. Innse Gall) – archipelag ok. 500 wysp na Oceanie Atlantyckim, wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji. Hebrydy należą do Wielkiej Brytanii. Główną miejscowością jest Stornoway. Wyspy zajmują powierzchnię 7555 km², a zamieszkuje je 43,4 tys. osób (2001).

Po wczesnej śmierci ojca (1152), Malcolm został wyznaczony na następcę swego dziadka, króla Dawida I Szkockiego (Świętego) i przejął po nim tron w roku 1153. Koronacja odbyła się w Pałacu Scone [1].

W roku 1157 Malcolm zmuszony został przez króla Anglii, Henryka II, do zawarcia traktatu w Chester. Na jego mocy król Szkocji przekazał Anglii uzyskane wcześniej przez Dawida I hrabstwa: Cumberland z Carlisle, Westmorland i Northumberland oraz złożył Henrykowi hołd lenny. W zamian uzyskał potwierdzenie swych praw do hrabstwa Huntingdon. Był to praktycznie nowy podział granic między Anglią a Szkocją.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Stefan Zabieglik (ur. 20 lipca 1945 w Radzicach Dużych, zm. 4 maja 2010 w Gdańsku) – filozof polski, autor szeregu publikacji na temat historii i kultury Szkocji.
Pałac Scone

Przez całe panowanie Malcolm zmagał się z niepokojami wywoływanymi przez naczelników klanowych i możnowładztwo, niechętne wpływom anglo-normańskim. Kontynuował osiedlanie angielskich i francuskich rycerzy jako lenników, rozbudował kancelarię królewską, wspierał rozwój Kościoła. W roku 1159 uczestniczył w wyprawie Henryka II na Tuluzę. Pod koniec życia pokonał Celtów z Galloway i lorda Hebrydów Somerelda (1164).

Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Zmarł w młodym wieku z niewyjaśnionych przyczyn 9 grudnia 1165 w Jedburgh. Nie miał żony ani dzieci. Po nim na tron Szkocji wstąpił jego brat Wilhelm I Lew. Istnieje jednak legenda mówiąca, że Malcolm miał jednak nieznaną z imienia córkę, która zaręczyła się z Henrykiem, księciem Capui, synem Williama I sycylijskiego i Małgorzaty z Nawarry.

Legenda (łac. legenda – to co powinno być przeczytane) – gatunek literacki będący opowieścią posługującą się elementami niezwykłości oraz cudowności, w szczególności o życiu świętych i męczenników. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana. Przykładem jest Legenda o świętym Aleksym czy legendy arturiańskie.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Genealogia[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza, Kamil Stepan, Słownik władców świata, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2005, ISBN 83-7435-077-6, OCLC 749692036.
  • G. Macaulay Trevelyan, Historia Anglii, Warszawa 1963.
  • Stefan Zabieglik, Historia Szkocji, Gdańsk: Wydaw. DJ, 2000, ISBN 83-87227-07-2, OCLC 68648857.
  • Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).




    Warto wiedzieć że... beta

    Huntingdon - miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie Cambridgeshire, w dystrykcie Huntingdonshire, położone na północnym brzegu rzeki Great Ouse i sąsiadujące z miastem St Ives. Między miastem a wsią Brampton znajduje się największa łąka w Anglii Portholme Water Meadow o powierzchni 104 ha. Miasto zamieszkuje 19 830 osób.
    Westmorland (dawniej Westmoreland) – hrabstwo historyczne i kraina w północno-zachodniej Anglii. Westmorland pełniło funkcję hrabstwa administracyjnego w latach 1889-1974, kiedy to zostało włączone, wraz z sąsiądującym hrabstwem Cumberland oraz fragmentami hrabstw Lancashire i Yorkshire, do nowo utworzonego hrabstwa Kumbria. Powierzchnia hrabstwa w 1971 roku wynosiła 2043 km², a liczba ludności – 72 041. Historyczną stolicą hrabstwa było Appleby (obecnie Appleby-in-Westmorland), a w latach 1889-1974 miasto Kendal.
    Henryk Szkocki (gaelicki Eanric mac Dabíd; ur. 1114 - zm. 12 czerwca 1152) - książę Szkocji, 3. earl Huntingdon-Northampton w latach 1130-1138 i 1138-1141 oraz 3. earl Northumberland od 1139 do śmierci.
    Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 roku w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.
    Wilhelm I Lew (William Leo, William Dunkeld lub William Canmore), (1142 / 1143 – 4 grudnia 1214), król Szkocji 1165–1214. W ciągu długiego panowania podporządkował sobie całą Szkocję.
    Cumberland – jedno z angielskich hrabstw historycznych, w latach 1889–1974 hrabstwo administracyjne z ośrodkiem w Carlisle.
    Dawid I Szkocki, w języku gaelickim Dabíd mac Maíl Choluim, znany również jako Święty Dawid I lub Dawid I Święty (1084 – 1153), król Szkocji od 1124.

    Reklama