• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mainland - Orkady

    Przeczytaj także...
    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.Kirkwall (scots Kirkwaa, gael. Baile na h-Eaglaise) – stolica i największe miasto Orkadów, archipelagu u północnych wybrzeży Szkocji. Przemysł spożywczy, budowa łodzi i port morski. Miasto liczy ok. 9 tys. mieszkańców. Posiada połączenia promowe z Aberdeen i Lerwick.
    Mgła – krople wody (lub kryształy lodu) zawieszone w powietrzu. Mgły różnią się od chmur (stratus) tym, że ich dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi, podczas gdy podstawa chmur jest ponad powierzchnią ziemi. Mgła powoduje ograniczenie widzialności poniżej 1 km.

    Mainland (gael. Mòr-thìr) – największa wyspa archipelagu Orkadów w Szkocji, o powierzchni 523 km². Główne miasta to: Kirkwall, Stromness i Finstown.

    Mainland.

    Wyspa zbudowana jest z paleozoicznych piaskowców, a na powierzchni występują formy polodowcowe. Klimat łagodny, morski. Śrenia roczna temperatura wynosi 8 °C, z czego zimą 4 °C, a latem 12 °C. Roczne opady wahają się od 850 do 940 mm. Latem i wczesną jesienią występują mgły. Na wyspie praktycznie nie ma lasów, jednak środowisko zamieszkują rozmaite gatunki, m.in. endemiczne morskie ptaki.

    Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego. Endemit – takson (najczęściej gatunek) unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.

    Zachowało się tu wiele pozostałości po epoce neolitu, m.in. krąg kamienny Ring of Brodgar, kurhan Maes Howe oraz dość dobrze zachowane osiedle Skara Brae. Wszystkie te obiekty zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Orkady (ang. Orkney Islands, wym. [ˌɔːknɪˈaɪləndz]; gael. Àrcaibh) – archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego. W jego skład wchodzi 67 wysp o łącznej powierzchni 990 km². Ok. 20 z nich jest zamieszkanych. Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.
    Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).
    Maes Howe – neolityczny kurhan z komorą grobową, do której prowadzi kilkumetrowe wąskie przejście, znajdujący się na Orkadach w Szkocji. Jego średnica wynosi 35 m, a wysokość 7 m. Został zbudowany ok. 5000 lat temu, zatem jeszcze przed powstaniem piramid egipskich. Jest najwspanialszym przykładem grobowca komorowego w północno-zachodniej Europie, jednocześnie zachowując unikatowy, nigdzie indziej niespotykany typ budowy. W 1999 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
    Szkocja (gael. Alba, wym. [ˈalˠ̪apə]; sco. i ang. Scotland) – kraj stanowiący część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości był niezależnym królestwem. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz archipelagi: Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Na południu graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Stolicą Szkocji jest Edynburg, a największym miastem Glasgow.
    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    Ring of Brodgar (także Ring of Brogar) - neolityczny krąg kamienny znajdujący się na wyspach Orkady, w Szkocji. Znajduje się na światowej liście dziedzictwa UNESCO.
    Skara Brae to najlepiej zachowane osiedle neolityczne, znajdujące się na głównej wyspie archipelagu Orkadów (u wybrzeży Szkocji). Ze względu na wyjątkowe znaczenie historyczne tego miejsca Skara Brae zostało wpisane w roku 1999 na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.692 sek.