Madhwa Anandatirtha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Madhwa)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Madhwa

Madhwa Anandatirtha (dewanagari मध्वाचार्य, transliteracja madhvācārya, transkrypcja Madhwaćarja; ur. 1238 w Padźaka k. Udupi, zm. 1318) – średniowieczny wisznuicki (hinduizm) święty i kaznodzieja słynący jako nieprzejednany przeciwnik monistycznej filozofii Śankary.

Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Bhakti (sanskr. bhakti – przywiązanie, miłość; termin zwykle oddawany jako pobożność) – forma religijności w hinduizmie przejawiająca się głębokim emocjonalnym i intelektualnym oddaniem Bogu, której metaforą może być miłosny związek z bóstwem, a zarazem niezwykle silny, żywiołowy ruch religijno-społeczny. Osoba praktykująca bhakti nazywana jest bhaktą.

Urodził się jako Wasudewa, w wieku 8 lat przeszedł ceremonię otrzymania świętej nici (upanajana) i rozpoczął studia nad wedantą i innymi pismami literatury wedyjskiej. W wieku 16 lat przyjął śluby sannjasy (od guru Aćjutaprekszy) oraz imię Purnapragja Tirtha i poświęcił się głoszeniu filozofii dwajta (dualizm) na całym subkontynencie indyjskim. W tym czasie dał się poznać jako mówca, niemający sobie równych w teologii i filozofii. Za swoją życiową misję przyjął wyparcie nauk Śankary z Indii i to zadanie powierzył także swoim licznym uczniom.

Adi Śankara (dewanagari आदि शङ्कर, czyli Pierwszy z Śankarów oraz आदि शंकराचार्य (Adi Śankaraćarja); także Śankara Bhagawatpadaćarja , czyli Nauczyciel u Stóp Boga; malajalam ആദി ശങ്കരന്; ang. Adi Shankara) (daty urodzenia i śmierci niepewne, jednak większość naukowców jest zgodna co do tego, że żył prawdopodobnie w VIII wieku) – indyjski mędrzec, myśliciel i reformator tradycji wedyjskiej oraz bramińskiej, założyciel największej i najbardziej wpływowej szkoły filozofii indyjskiej – adwajtawedanty. Esencją nauczania Adi Śankary była jedność atmana i bezpostaciowego Brahmana. Śankarę uważano w smartyzmie za częściowego awatara Śiwy. Słowo śankara w sanskrycie oznacza pokój czyniący.Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

Doktryna[ | edytuj kod]

Madhwa bardzo silnie rozróżniał:

  • Boga i pojedynczą duszę
  • Boga i materię
  • pojedynczą duszę i materię
  • same pojedyncze dusze
  • poszczególne elementy materii
  • 9 dogmatów[ | edytuj kod]

    Bardzo rozbudowaną filozofię Madhwy, Wjasatirtha przedstawił w 9 syntetycznych punktach:

    1. Kryszna jest osobą i najwyższym Bogiem
    2. cały wszechświat jest realny
    3. istnieje pięć związków z Bogiem
    4. dusze są osobami i są zależne od Kryszny
    5. występują znaczące różnice pomiędzy duszami wiecznie wyzwolonymi (nitja siddha) i wiecznie uwarunkowanymi (nitja baddha)
    6. wyzwolenie jest szczęściem związanym z przyjęciem swej rzeczywistej formy duchowej
    7. wyzwolenie to osiągnięcie Kryszny, które objawia się rozwinięciem oddania i miłości do niego (bhakti)
    8. prawdziwą wiedzę można osiągnąć poprzez: postrzeganie, konkluzję i przekaz słowny
    9. Boga można poznać poprzez pisma objawione

    Dorobek literacki[ | edytuj kod]

    Pozostawił po sobie 37 wysoce skomplikowanych dzieł, których większość nie może być właściwie zrozumiana bez stosownego komentarza. Niektóre z nich to:

    Wisznuizm (nazywany czasami niepoprawnie spolszczoną nazwą wajsznawizm) – gałąź hinduizmu, w której Wisznu lub jeden z jego awatarów wielbiony jest jako Bóg. Najpopularniejszą religią wisznuicką jest krysznaizm.Monizm (gr. mónos jedyny) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytualizm, monizm spirytualistyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.
  • Wisznutattwanirnaja – dotycząca kultu osobowego Boga – Wisznu
  • Gitabhasja – komentarz do Bhagawadgity
  • Brahmasutrabhasja – komentarz do Wedantasutry
  • Daśaprakarana – 10 tekstów poruszających tematy logiki, filozofii dwejta, ontologii i epistemologii
  • Tantrasarasangraha – dotycząca praktycznych aspektów wisznuizmu
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Ćajtanja Mahaprabhu
  • Nimbarka
  • Ramanudźa
  • Wallabha
  • Guru (dewanagari गुरु) – w religiach dharmicznych przywódca wspólnoty, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa.Upawita( trl. Upavītam ) – święta nić bramińska, otrzymywana przez młodego hindusa z warny braminów podczas hinduistycznej ceremonii upanajana. Upawita potwierdza jego drugie narodziny, i prawo do określenia jako dwidźa (Dwukrotnie urodzony ). Upawita spleciona jest z trzech pasm przypominających ją noszącemu o trzech obowiązkach wobec trzech grup  :




    Warto wiedzieć że... beta

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Upanajana – ceremonia hinduistyczna, jedna z najważniejszych w życiu hindusa, podczas której chłopcu z warny braminów (dawniej też kszatrijów i wajśjów) po raz pierwszy zakłada się świętą nić bramińską upawita. Tradycyjnie daje ona prawa do uczestniczenia w obrzędach hinduistycznych, przysłuchiwania się recytacjom świętych pism hinduizmu (szczególnie Wed) i rozpoczęcia nauki w gurukuli . Chłopiec nie posiadający upawity, tradycyjnie jest uważany za śudrę i może spotkać się z odmową przyjęcia przez guru do gurukuli. Ceremonia ma miejsce w wieku 7-10 lat i przysługuje jedynie męskim potomkom z warny bramińskiej. Ceremonia upanajana kończy okres, gdy młodzieniec spożywał posiłki wraz z matką i odtąd powinien jeść wyłącznie w towarzystwie mężczyzn.
    Nimbarka Bhaskara ( dewanagari श्री निम्बार्काचार्य , trl. Śrī Nimbārkācārya ) – żyjący w XI lub XII wieku filozof i święty wisznuizmu zaliczany do kumara sampradai.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Materia ((łac.) materia) to byt rozciągający się w przestrzeni i w czasie, chociaż położenie obiektów materialnych nie musi być jednoznacznie określone. Materia jest jednym z podstawowych pojęć, jednak od początków filozofii była rozpatrywana i rozumiana w różny sposób.

    Reklama