• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Madagaskar



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Artykuł zawiera listę wysp świata uszeregowanych według rosnącej powierzchni. Wymienione są wszystkie pojedyncze wyspy o powierzchni powyżej 2500 km oraz część mniejszych; pole powierzchni archipelagów jako całości nie jest brane pod uwagę.
    Demografia[ | edytuj kod]
    Rozmieszczenie ludów Madagaskaru

    Liczba mieszkańców wynosi 23,8 mln, a stosunek kobiet do mężczyzn – 1:1, przyrost naturalny – ok. 2,6% (2015, w roku 2006 ok. 3%). Oczekiwana długość życia noworodków to 64 lata (mężczyźni) i 67 lat (kobiety) (2015). Madagaskar zamieszkują przede wszystkim Malgasze, wśród których wyróżnia się 18 grup etnicznych. Najliczniejsze z nich to:

    Rafia (Raphia P. Beauv.), czasami nazywana też palmą iglastą, igliszczą – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. Należy do niego 20 gatunków, które występują w Afryce, na Madagaskarze i jeden gatunek (R. taedigera) w Ameryce Południowej i Środkowej.Kukurydza (Zea) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Przedstawiciele występują naturalnie w Meksyku, Gwatemali i Nikaragui. Liczy 5 gatunków, wśród których najważniejsza pod względem ekonomicznym jest kukurydza zwyczajna (Zea mays), która jest zarazem gatunkiem typowym rodzaju.
  • Merina: 20,4%
  • Betsimisaraka: 15,6%
  • Betsileo: 10%
  • Sakalava: 7,6%
  • Tsimihety: 7,1%
  • Antaisaka: 5,9%
  • Tanala: 4,5%
  • Tandroy: 4,1%
  • Antemoro: 4,1%
  • Bara: 3,7%.
  • Pozostałe narodowości to głównie Chińczycy, Hindusi, Arabowie, Francuzi i Pakistańczycy. Obszary o największej gęstości zaludnienia obejmują centralny i wschodni Madagaskar. Największe miasta to Antananarywa, Toamasina, Fianarantsoa i Mahajanga.

    Suwerenność – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.

    Język[ | edytuj kod]

    Językami urzędowymi na Madagaskarze są malgaski (odmiana plateau) i francuski. Łącznie używanych jest 14 poszczególnych języków, z czego 12 to języki rdzenne, a 2 zewnętrzne. Piśmienność wynosi 65%. Z języków imigrantów najliczniejszymi są: arabski (20 000 użytkowników), chiński (16 000), odmiany języka komoryjskiego (łącznie ok. 20 000), kreolskie Mauritiusa (4000) i Reunionu.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Polinezyjczycy są rdzenną ludnością Polinezji, zamieszkują także niektóre wyspy Melanezji i Mikronezji. Posługują się językami polinezyjskimi. Podstawą gospodarki jest rybołówstwo i rolnictwo, w mniejszym zakresie także chów zwierząt. Struktura społeczna opiera się na podziale na warstwy (arystokracja, rolnicy, rybacy, rzemieślnicy, niewolnicy).

    Religia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Religia na Madagaskarze.

    Struktura religijna kraju (2015):

  • chrześcijaństwo – 53,8%:
  • protestantyzm – 27,8% (głównie luteranizm i kalwinizm),
  • katolicyzm – 21,7%,
  • zielonoświątkowcy – 1,9%,
  • anglikanizm – 1,1%,
  • Świadkowie Jehowy – 0,14% (2020),
  • prawosławie – 0,1%,
  • tradycyjne wierzenia afrykańskie – 39,1%,
  • islam – 2,1%,
  • nieznani, nieokreśleni – 4,3%,
  • niereligijni – 0,4%,
  • pozostałe religie – 0,3%.
  • Siły zbrojne[ | edytuj kod]

    Madagaskar dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi. Uzbrojenie sił morskich składa się m.in. z siedmiu okrętów obrony przybrzeża, a sił lądowych m.in. z: 12 czołgów, 103 opancerzonych pojazdów bojowych oraz 17 zestawów artylerii holowanej. Siły powietrzne z kolei są uzbrojone m.in. w 6 samolotów transportowych, 2 samolotów szkolno-bojowych oraz 4 śmigłowce. Wojska madagaskarskie liczą 13,5 tys. żołnierzy zawodowych oraz 8,1 tys. rezerwistów. Według rankingu Global Firepower z 2017 madagaskarskie siły zbrojne stanowią 119. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 56 mln dolarów (USD).

    Przewoźnik drogowy – przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.Manakara – miasto w południowo-wschodnim Madagaskarze, w prowincji Fianarantsoa. Według szacunków na 2008 rok liczy 36 413 mieszkańców.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Madagascar, CIA.
    2. Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2017: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2018 (ang.). [dostęp 2018-06-23].
    3. About LDCs – UN-OHRLLS, „UN-OHRLLS” [dostęp 2017-12-27] (ang.).
    4. HikersBay, Madagaskar – informacje turystyczne dla podróżnych, „Hikers Bay – Best time to travel” [dostęp 2018-03-14] (ang.).
    5. Madagaskar. Klimat, pogoda, temperatura. Odyssei.com.
    6. Gornung, Lipiec i Olejnikow 1977 ↓, s. 133.
    7. Davidson 1961 ↓, s. 138.
    8. Davidson 1961 ↓, s. 121–122.
    9. Davidson 1963 ↓, s. 154–155.
    10. Gornung, Lipiec i Olejnikow 1977 ↓, s. 134.
    11. B. Nowak, Historia Madagaskaru do końca XVI w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 703.
    12. B. Nowak, Wschodnie wybrzeże Afryki do końca XVI w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 707.
    13. B. Nowak, Dzieje Madagaskaru i Maskarenów w XVII–XVIII w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 1066.
    14. Carpanetto 2007 ↓, s. 514.
    15. J. Lewiński: Afryka Południowa. W: J. Loth: Afryka. s. 191.
    16. B. Nowak, Dzieje Madagaskaru i Maskarenów w XVII – XVIII w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 1070–1071.
    17. B. Nowak, Dzieje Madagaskaru i Maskarenów w XVII – XVIII w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 1073–1074.
    18. B. Nowak, Dzieje Madagaskaru i Maskarenów w XVII–XVIII w., [w:] M. Tymowski (red.), Historia Afryki do początku XIX wieku, s. 1074–1075.
    19. H.C. Metz, Precolonial Era, Prior to 1894.
    20. Prokopczuk 1964 ↓, s. 108.
    21. H.C. Metz, Colonial Era, 1894–1960.
    22. Madagaskar. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-06-03].
    23. Prokopczuk 1964 ↓, s. 181.
    24. H.C. Metz, Independence, the First Republic, and the Military Transition, 1960–75.
    25. Jędrzej Winiecki: Madagaskar: wanilia droższa od srebra. Polityka, 2018-06-26. [dostęp 2018-11-28].
    26. Madagascar, [w:] F. Monforti-Ferrario i inni, Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study [pdf], Luksemburg: Publications Office of the European Union, 2019, s. 151, DOI10.2760/687800, ISBN 978-92-76-11100-9 (ang.).
    27. Madagaskar. Ludność, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-09-22].
    28. Madagascar – People Groups, Jeshua Project.
    29. https://www.ethnologue.com/country/MG.
    30. Madagascar, Religion And Social Profile, thearda.com, 2015 [dostęp 2019-03-09].
    31. Madagaskar – Ilu tam jest Świadków Jehowy, jw.org [dostęp 2020-12-29].
    32. Madagascar, Global Firepower. [dostęp 2017-12-27] (ang.).
    Mango – soczyste owoce w typie pestkowca pochodzące z licznych gatunków tropikalnych drzew należących do rodzaju mango (Mangifera), uprawianych głównie dla swoich jadalnych owoców. Język kreolski Reunionu jest językiem powstałym na bazie francuskiego z wpływami języków afrykańskich, indyjskich i malgaskich, a którym posługują się głównie mieszkańcy Wyspy Réunion.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Banc du Geyser – rafa znajdująca się pomiędzy archipelagiem Komorów a Madagaskarem. Ma ona owalny kształt, tworzące ją skały są widoczne ponad powierzchnią oceanu podczas odpływu. Rafa stanowi zagrożenie dla żeglugi, gdyż podczas wysokiego przypływu jest ukryta pod wodą.
    Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
    Madagaskar podzielony jest na 6 autonomicznych prowincji (faritany mizakatena), które dzielą się z kolei na 22 regiony.
    Transatlantycki handel niewolnikami – element światowego handlu, prowadzonego w basenie Oceanu Atlantyckiego od XV do XIX wieku, tzw. handlu trójkątnego, którego istotą był transport:
    Merina – najliczniejsza spośród 18 grup etnicznych składających się na społeczeństwo Madagaskaru. Zamieszkują przede wszystkim historyczny region Imerina położony w centrum wyspy. W XVIII i XIX wieku władcy ludu Merina rozszerzyli granice swojego państwa i podporządkowali sobie niemal całe terytorium Madagaskaru. Dominacja ludu Merina skończyła się wraz z podbojem wyspy przez Francję w ostatnich latach XIX wieku.
    Samolot transportowy – samolot dostosowany do przewozu towarów i przesyłek pocztowych, także duży samolot, służący do przewozu sprzętu wojskowego, oddziałów desantowych, grup rannych itp.
    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.