Ludwik Cohn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwik Cohn na ławie oskarżonych w procesie PPS-WRN 1948 – obok Kazimierza Pużaka

Ludwik Cohn (ur. 23 czerwca 1902 w Warszawie, zm. 14 grudnia 1981 w Warszawie) – polski adwokat, radca prawny i działacz socjalistyczny, obrońca w wielu procesach politycznych, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”.

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Bolesław Drobner (ur. 28 czerwca 1883 w Krakowie, zm. 31 marca 1968 w Krakowie) – polski działacz socjalistyczny, chemik, pierwszy powojenny prezydent Wrocławia.

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się w Warszawie w rodzinie pochodzenia żydowskiego, jako syn notariusza Filipa Cohna i Zofii z domu Starkman. Jego bratem był prawnik i muzyk Juliusz Cohn (1899–1975).

Od 1917 członek nielegalnego Związku Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej (od 1918 Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej). Od 1919 do 192 wiceprzewodniczący KC ZPMS. Po otrzymaniu 7 czerwca 1920 świadectwa maturalnego w Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców w Warszawie, zgłosił się 12 lipca 1920 ochotniczo do wojska. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej na froncie w stopniu kanoniera w 9 pułku artylerii polowej do listopada 1920. Od listopada 1920 do października 1924 studiował prawo uzyskując stopień magistra praw. Studiował również nauki historyczne. W tym czasie członek Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (w okresie 1925–1927 członek Komitetu Wykonawczego).

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Zygmunt Żuławski (ur. 31 lipca 1880 w Młynnem, zm. 4 września 1949 w Krakowie) – polski polityk. Działacz socjalistyczny i związkowy. Poseł na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji), poseł do Krajowej Rady Narodowej, a także poseł na Sejm Ustawodawczy po II wojnie światowej.

Od 1918 r. należał do Polskiej Partii Socjalistycznej. W latach 1923 – 1932 był sekretarzem Centralnego Wydziału Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, a następnie sekretarzem Komitetu Centralnego OM TUR. Od 1932 do 1936 przewodniczący Komitetu Centralnego OM TUR. Wraz z Adamem Ciołkoszem reprezentował polską młodzież socjalistyczną w Socjalistycznej Międzynarodówce Młodzieży. Od 1931 do 1934 był członkiem Centralnego Sądu Partyjnego PPS, a do 1934 do 1937 członkiem jej Rady Naczelnej. Od 1933 do 1936 wiceprzewodniczący Centralnego Wydziału Młodzieży PPS.

Szkoła Handlowa Zgromadzenia Kupców m. Warszawy („Handlówka”) – nieistniejąca średnia szkoła zawodowa w Warszawie. II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

Po ukończeniu studiów pracował Związku Obrony Kresów Wschodnich, a następnie w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej. Od 1931 do 1939 pracował jako adwokat. Był obrońcą w procesach politycznych w II RP (bronił m.in. Bolesława Drobnera). W latach 1936 – 1939 jako obrońca był objęty śledztwem, pod zarzutem ujawnienia rodzinie klienta oskarżonego o szpiegostwo na rzecz ZSRR tajemnicy, dotyczącej bezpieczeństwa państwa. W związku ze śledztwem w lipcu 1936 przebywał kilkanaście dni w więzieniu mokotowskim. Ostatecznie został uniewinniony przez Sąd Najwyższy w 1939. Uznany był jednak przez władze za osobę podejrzaną jako „jednolitofrontowiec”, „członek opozycji w PPS i antymilitarysta”. Z tego powodu nie otrzymał karty mobilizacyjnej w 1939.

Polskie Stronnictwo Ludowe (Mikołajczykowskie) – polska prawicowa ludowa partia polityczna działająca w latach 90., nawiązująca swoją nazwą do Stanisława Mikołajczyka.Anna Rudzińska, z d. Wojciechowska (ur. 27 października 1919 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 11 lutego 1992 w Warszawie) – polska socjolog, sekretarz Klubu Krzywego Koła, w latach 60. więziona za kontakty z Jerzym Giedroyciem,

Zgłosił się we wrześniu 1939 ochotniczo do wojska. Brał udział w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej podporucznik w szeregach 36 pułku piechoty Legii Akademickiej. Odznaczony 29 września 1939 Krzyżem Walecznych. Przebywał w niewoli niemieckiej w obozach jenieckich: Colditz, Prenzlau Hammerstein, a od września 1940 w Oflagu II C Woldenberg.

Colditz – miasto w środkowowschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym i powiecie Lipsk, nad Muldą Ćwikowską. W skali ponadregionalnej znane przede wszystkim dzięki renesansowemu zamkowi, w murach którego w czasie II wojny światowej powstał obóz jeniecki.Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego (TUR) – socjalistyczna organizacja oświatowo-kulturalna, działająca od 1923 do 1948 roku.

Po powrocie do Polski w lutym 1945 włączył się w działalność pozostającej w konspiracji PPS-WRN, współpracował m.in. z Kazimierzem Pużakiem. Jesienią 1945 r. uczestniczył w podjętej przez Zygmunta Żuławskiego i innych próbie utworzenia Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej, do czego nie dopuściły władze komunistyczne. Odmówił przyjęcia mandatu członka Rady Naczelnej „lubelskiej” PPS w 1946. Przed wyborami 1947 r. współdziałał z Żuławskim, próbującym wystawić kandydatów PPS na listach Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów (zwany też więzieniem na Rakowieckiej lub więzieniem mokotowskim) – znajduje się w Warszawie przy ul. Rakowieckiej 37.Polska Partia Socjalistyczna (określenia: koncesjonowana, lubelska, powojenna) – partia polityczna utworzona we wrześniu 1944 na terenach będących pod kontrolą PKWN przez część działaczy Robotniczej Partii Polskich Socjalistów, m.in. Edwarda Osóbkę-Morawskiego, Bolesława Drobnera i Stefana Matuszewskiego. Do niej przyłączyła się część działaczy PPS-WRN (Józef Cyrankiewicz, Stanisław Szwalbe), a także inni, powracający do Polski po wojnie z zagranicy (np. Oskar Lange krypt. Friend).

20 maja 1947 został aresztowany pod zarzutem działalności w konspiracyjnej PPS-WRN. W procesie przywódców WRN został w listopadzie 1948 skazany na 5 lat więzienia, utratę praw obywatelskich na dwa lata i przepadek całego mienia. Objęty amnestią i wypuszczony na wolność. W jego sprawie interweniował m.in. jeden z przywódców komunistycznej centrali związków zawodowych CGT z Francji Luis Saillant.

Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inną cechą wolnomularstwa są legendy i teorie spiskowe na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

W końcu 1948 inspektor w zakładach prefabrykacji. Od 1949 pracował dorywczo w kancelarii prawniczej Maurycego Karniola. Odmówił złożenia wniosku o rehabilitację podobnie jak inni represjonowani w poprzednich latach socjaliści. W 1956 wpisany na listę adwokacką. Był obrońcą m.in. w procesie politycznym Anny Rudzińskiej (1962). Od 1964 radca prawny w warszawskich wydawnictwach, m.in. w „Czytelniku”.

Powszechna Konfederacja Pracy (fr. Confédération générale du travail, CGT) – francuska konfederacja związkowa, stworzona 23 września 1895 roku w Limoges, najważniejsza z pięciu konfederacji pracowników we Francji uważanych przez państwo za reprezentatywne. Politycznie związana z Francuską Partią Komunistyczną, uważana za marksistowski związek zawodowy.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W 1965 na wyjeździe w Paryżu spotkał się z Adamem Ciołkoszem i Zygmuntem Zarembą. Utrzymywał z nimi kontakty po powrocie do kraju. Z tego powodu przeprowadzono u niego rewizję i wszczęto śledztwo w 1971 (umorzone 29 marca 1972).

Związany z opozycją demokratyczną w PRL. Członek Klubu Krzywego Koła. Był sygnatariuszem Listu 59 w grudniu 1975. W 1976 był jednym z założycieli Komitetu Obrony Robotników oraz Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”, podpisał też list 14. Współtworzył w 1980 wraz z Zbigniewem Romaszewskim i Anielą Steinsbergową Komisję Helsińską.

Cmentarz ewangelicko-reformowany – zabytkowy cmentarz znajdujący się przy ul. Żytniej 42 róg ul. Młynarskiej na Woli w Warszawie. Prenzlau – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Uckermark. Leży na Pojezierzu Meklemburskim, nad rzeką Wkrą. Liczy około 20 tys. mieszkańców.

Od 1972 był wolnomularzem członkiem działającej wtedy w konspiracji warszawskiej loży „Kopernik”. Jako kalwinista (po ojcu), został pochowany na warszawskim cmentarzu ewangelicko-reformowanym(kwatera K1-2-29)..

W kwietniu 1989 na wniosek Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy zmienił wyrok z 1948 i wszystkich w nim oskarżonych uniewinnił.

23 września 2006 został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Kazimierz Pużak, pseudonim Bazyli (ur. 26 sierpnia 1883 w Tarnopolu, zm. 30 kwietnia 1950 w Rawiczu) – polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji w II RP. W okresie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny PPS-WRN, komendant główny Gwardii Ludowej WRN. Przewodniczący podziemnego parlamentu Rady Jedności Narodowej. Aresztowany w 1945 przez NKWD i sądzony w procesie szesnastu. Aresztowany ponownie przez UB w 1947 i skazany w procesie na 10 lat. Zmarł w więzieniu w Rawiczu.Zbigniew Romaszewski (ur. 2 stycznia 1940 w Warszawie) – polski polityk, działacz opozycji w okresie PRL, doktor fizyki, wieloletni senator, sprawujący nieprzerwanie urząd przez siedem kadencji od czasu ponownego powołania Senatu w 1989 do 2011 (I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji), od 2007 do 2011 wicemarszałek Senatu VII kadencji. Od 2011 członek Trybunału Stanu. Kawaler Orderu Orła Białego.


Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Kryptonim "Gracze". Służba Bezpieczeństwa wobec Komitetu Obrony robotników i Komitetu Samoobrony społecznej „KOR” 1976-1981, wybór, wstęp i opracowanie Łukasz Kamiński i Grzegorz Waligóra, Warszawa 2010, s. 56.
  2. Tadeusz Jabłoński, Ludwik Cohn, w: Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, Tom 1
  3. Chodziło o powiadomienie żony o wysokości wyroku, który był tajny cyt za: Aleksandrowicz, s. 105
  4. "Tadeusz Aleksandrowicz", Wspomnienie o mecenasie Ludwiku Cohnie, "Krytyka". Kwartalnik polityczny. Nr 17 z 1984 r.
  5. Paweł Sowiński, Ludwik Cohn, w:Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-1989, Tom I, Warszawa 2000, s. 62-62;
  6. Roman Kruszewski, Wanda Tycner, Proces Kazimierza Pużaka, Prezydenta Podziemnego Państwa Polskiego, Warszawa 1992.
  7. A. Steinsbergowa, „Widziane z ławy obrończej”, przedmowa A. Friszke, Warszawa 2016, s. 195-202
  8. śp. Ludwik Cohn
  9. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 września 2006 r. o nadaniu orderów, mojepanstwo.pl [dostęp 2016-12-29].
Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.Zygmunt Zaremba, ps. Andrzej Czarski, Wit Smrek, Marcin, Smreczyński (ur. 28 kwietnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 5 października 1967 w Sceaux pod Paryżem) – polski polityk socjalistyczny, działacz emigracyjny, publicysta.




Warto wiedzieć że... beta

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Wielka Loża Narodowa Polski [WLNP] – zakon-stowarzyszenie wolnomularskie nurtu regularnego (dogmatycznego, "angielskiego") działające w Polsce. Poza WWP i "Le Droit Humain", jedna z trzech polskich obediencji masońskich. Stosuje rytuały Obrządku Szkockiego Dawnego i Uznanego. WLNP swój patent (wolnomularską licencję tzw. regularności) opiera na Wielkiej Loży Anglii.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
Klub Krzywego Koła – nazwa klubu dyskusyjnego mającego charakter wolnomyślicielski, działającego w Warszawie w latach 1955-1962.
Polska Partia Socjalno-Demokratyczna (PPSD) – inicjatywa polityczna części przedwojennej PPS oraz PPS-WRN z 1945. Stanowiła próbę zalegalizowania i włączenia w legalny nurt działania działaczy władz przedwojennej i wojennej PPS.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Reklama