Ludowingowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ludowingowie, niem. Ludowinger – średniowieczna dynastia książęca w I Rzeszy, której przedstawiciele w XII i XIII w. stworzyli znaczące państwo z centrum w Turyngii.

Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).Dynastia z Louvain (Leuven) – dynastia panująca od przełomu IX i X w. w hrabstwach Louvain i Brukseli oraz księstwie Lotaryngii, a następnie – do 1406 roku – w księstwach Brabancji i Limburgii; boczną linią dynastii, wyodrębnioną w XIII w. i panującą w Hesji do XX w. jest dynastia heska.

Historia[ | edytuj kod]

Płyta nagrobna Ludwika II Żelaznego
Płyty nagrobne Ludowingów z Reinhardsbrunn, 1891

Używana w historiografii nazwa dynastii pochodzi od bardzo popularnego wśród jej członków imienia Ludwik (niem. Ludwig). Wywodziła się z bocznej linii hrabiów z Rieneck, jej pierwszym przedstawicielem był Ludwik Brodaty (zm. ok. 1055), który przeniósł się z Frankonii do Turyngii, gdzie nabył posiadłości i zbudował zamek Schauenburg. On i jego następcy systematycznie rozwijali swoje państwo, z jednej strony poprzez rozbudowę posiadanych posiadłości, z drugiej strony poprzez ich powiększanie. Syn Ludwika Brodatego, Ludwik Skoczek (zm. 1123) został najprawdopodobniej podniesiony przez cesarza Henryka IV do godności hrabiowskiej, on też nabył zamek Wartburg, który stał się później centrum rodu. On też w 1085 r. założył benedyktyński klasztor Reinhardsbrunn, odtąd nekropolię rodu. W 1131 r. syn Ludwika Skoczka, Ludwik I (zm. 1140) otrzymał od króla niemieckiego Lotara III z Supplinburga godność landgrafa Turyngii, co wprowadziło ich w szeregi książąt Rzeszy. W tym okresie też Ludwik odziedziczył posiadłości na zachodzie (w tym hrabstwo Hesji), które stało się odtąd zwyczajowym uposażeniem młodszych braci z rodu. Narastające konflikty polityczne z arcybiskupami Moguncji zaowocowały przystąpieniem przez Ludwika I w 1139 do stronnictwa Hohenstaufów, przy którym odtąd Ludowingowie wiernie stali aż niemal do wygaśnięcia rodu. Zawdzięczali temu nadane landgrafowi Ludwikowi III Pobożnemu (zm. 1190) w 1180 r. kolejne księstwo Rzeszy - palatynat saski. Landgraf Herman I (zm. 1217) wbrew staraniom cesarza Henryka VI objął dziedzictwo w obu krajach, stworzył też później na zamku Wartburg centrum kultury dworskiej, gromadząc wokół siebie wielu znanych ówczesnych poetów niemieckich. Kolejni władcy Ludowingów byli mocno religijni - ta cecha, powiązana z przywiązaniem do rodu Hohenstaufów zaowocowała udziałem kilku z nich w krucjatach do Ziemi Świętej (w ich trakcie zmarli Ludwik III w 1190 r. i Ludwik IV Święty w 1227 r.). Ten ostatni, choć nie został kanonizowany, był czczony jako święty. Ostatnim męskim potomkiem rodu był młodszy brat Ludwika IV, Henryk Raspe IV, który na krótko przed swoją śmiercią, w 1246 r. został antykrólem Niemiec. Po jego śmierci w 1247 r. posiadłości Ludowingów rozpadły się - po długim sporze Turyngia przypadła siostrzeńcowi Ludwika IV, Henrykowi Dostojnemu z rodu Wettynów, a Hesja wnukowi Ludwika IV Henrykowi Dziecięciu z rodu książąt Brabancji, któremu król Adolf z Nassau w 1292 nadał tytuł landgrafa Hesji podnosząc go do rangi księcia Rzeszy.

Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).Adolf z Nassau, Adolf z Turyngii (ur. ok. 1250, zm. 2 lipca 1298 pod Göllheim), hrabia Nassau od 1276, król niemiecki od 1292 roku.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Henryk IV (niem. Heinrich IV., ur. 11 listopada 1050 w Goslar, zm. 7 sierpnia 1106 w Liège) – król niemiecki od 1056 (faktycznie od 1065), Święty Cesarz Rzymski od 1084 do swojej abdykacji w 1105 , najstarszy syn cesarza Henryka III i jego drugiej żony Agnieszki z Poitou (Akwitańskiej). Był trzecim cesarzem z dynastii salickiej (zwanej inaczej dynastią frankońską).
Schauenburg – zamek istniejący od XI do XIII w. na północnej krawędzi Lasu Turyńskiego, obecnie w mieście Friedrichroda w Niemczech (kraj związkowy Turyngia, powiat Gotha). Obecnie zachowały się jedynie niewielkie pozostałości dawnego założenia.
Henryk Raspe (ur. 1201, zm. 17 lutego 1247 w Wartburgu) – landgraf Turyngii w latach 1242–1247, antykról niemiecki w latach 1246–1247.
Konrad z Turyngii, właściwe Konrad I von Thüringen (ur. ok. 1206, zm. 24 lipca 1240 w Rzymie) – w latach 1231-1234 landgraf Turyngii i palatyn saski (wespół z bratem Henrykiem Raspe), a później także wielki mistrz zakonu krzyżackiego (1239-1240), pochodzący z niemieckiego rodu książęcego Ludowingów.
Dytryk I Zgnębiony, niem. Dietrich der Bedrängte (ur. ok. 1170 r., zm. 17 lutego 1221 r.) – margrabia Miśni od 1197 r. i margrabia Łużyc od 1210 r. z dynastii Wettinów.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Rieneck – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Dolna Frankonia, w regionie Würzburg, w powiecie Main-Spessart. Leży ok. 15 km na północny zachód od Karlstadt, nad rzeką Sinn, przy linii kolejowej Würzburg - Fulda.

Reklama