Lubar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lubar (ukr. Любар) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie położone w obwodzie żytomierskim, nad rzeką Słuczą, stolica rejonu lubarskiego.

Wojna polsko-rosyjska 1654–1667 wybuchła w konsekwencji powstania Chmielnickiego i zawarcia ugody perejasławskiej. Trwała z przerwami (patrz rozejm w Niemieży na półtora roku) do 1667 kiedy działania wojenne zostały zakończone rozejmem andruszowskim. Stan wojny między Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim został zniesiony przez zawarcie traktatu pokojowego w 1686.Walewscy – polski ród szlachecki herbu Kolumna, wywodzący się z Walewic w ziemi łęczyckiej, gdzie pojawiają się w r. 1382. Ród wydał 15 senatorów (1574-1795), 1 senatora Królestwa Polskiego (1819-1831), 4 kawalerów Orderu Orła Białego, 4 kawalerów Orderu Krzyża Virtuti Militari w okresie napoleońskim i 2 w okresie powstania listopadowego 1830-831, 1 kawalera maltańskiego i 3 kanoniczki warszawskie. Prawo do tytułu hrabiowskiego i nazwiska "Colonna Walewski" posiadała linia polska wygasła po mieczu w 1944 (potomkowie Wincentego Walewskiego (1785-1819), którego bratem był bezpotomnie zmarły Aleksander Colonna-Walewski (1778-1845), prezes Heroldii Królestwa Polskiego) na podstawie tytułu rosyjskiego z 21.4./2.5.1838. Tytuł hrabiowski otrzymał również od swego naturalnego ojca cesarza Francuzów Napoleona I Aleksander Colonna-Walewski (1810-1868), syn Marii Walewskiej z domu Łączyńskiej, formalnie żony szambelana Anastazego Walewskiego. Autorem monografii rodu Walewskich h. Kolumna pozostającej w rękopisie jest Sławomir Leitgeber. W pracy źródłowej Elżbiety Sęczys "Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861" zamieszczono spis osób i rodzin z rodu Walewskich uznanych prawnie przez Heroldię Królestwa Polskiego za szlachtę.

Historia[ | edytuj kod]

Miejscowość założona między 1340-1382 przez księcia Lubarta, który miał tu warowny zamek. Zamek ten przetrwał wojny kozackie w XVII w. i napad w 1651. Lubar nadany został w ramach zasług książętom Lubomirskim, a zwłaszcza dla Jerzego Sebastiana Lubomirskiego.

Lubart Dymitr, Liubartas Demetrijus, Lubko (ur. ok. 1312/15, zm. przed 1386) – książę litewski z dynastii Giedyminowiczów, jeden z najmłodszych synów wielkiego księcia litewskiego Giedymina i jego żony Jewny. Książę połocki do 1342, książę włodzimierski i łucki 1342–1384, książę halicko-wołyński 1340-1349, 1350-1366, 1371-1383, książę halicki 1340-1349.11 Regiment Pieszy Grenadierów – jednostka wojskowa wchodząca w skład wojsk koronnych. Była to jednostka taktyczna składająca się z kilku kompanii piechoty, będąca odpowiednikiem późniejszego pułku piechoty.

Miejscowość znana przede wszystkim z bitwy, która odbyła się tutaj 14–27 września 1660 podczas wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667. Wojskiem polskim w sile 45 000 żołnierzy (w tym ok. 30 000 Polaków i ok. 15 000 Tatarów) dowodził Stanisław Rewera Potocki i Jerzy Sebastian Lubomirski, a Rosjanami i Kozakami (ok. 50 000 ludzi), Wasyl Szeremietiew. 3 listopada 1660 w tej miejscowości siły rosyjskie skapitulowały.

Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.Wojna polsko-rosyjska 1792 roku, zwana także wojną w obronie Konstytucji 3 maja – starcie wojsk Rzeczypospolitej z wojskami rosyjskimi, występującymi dla wsparcia konfederacji targowickiej w celu obalenia ustroju wprowadzonego przez konstytucję 3 maja 1791 roku.
 Osobny artykuł: bitwa pod Lubarem.

W XVII w. Lubomirscy mieli tu swój dwór i wojsko. Jerzy Marcin Lubomirski (1738-1811) otrzymał od ojca Antoniego Benedykta m.in. Lubar.

Jerzy Marcin Lubomirski – konfederat barski, generał wojsk koronnych (1773), szef 11 Regimentu Pieszego Grenadierów, który pozostawił „Pamiętniki” (1867), m.in. o miejscowości Lubar, datował w tej miejscowości akty założycielskie, np. w sprawie szpitala w Janowcu. Potem przeszedł Lubar do Walewskich, a przed I wojną światową do Karwickich Dunin – herbu Łabędź, hr. Wodzickiej, hr. Ponińskiej h. Łodzia i do Luberów.

Wasyl Borysowicz Szeremietiew (ros. Василий Борисович Шереметев) (ur. 1622 – zm. 13 listopada 1682) – wódz naczelny armii rosyjskiej w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667.Dominikanie, Zakon Kaznodziejski (łac. Ordo Praedicatorum – OP) - katolicki zakon męski założony w 1216 przez św. Dominika Guzmána.

W czasie wojny polsko rosyjskiej w 1792 szykowano tu umocnienia i próbowano przygotować się do walki obronnej przeciw Rosji. Gdy w pobliżu miejscowości Lubar, ks. Józef Poniatowski próbował ze swoją małą armią stawić czoła najeźdźcy, mimo najlepszych chęci wodza, oraz dzielnej postawy wojska, kampania zamieniła się w jeden wielki odwrót, połączony jednak z wieloma bojami opóźniającymi postęp Rosjan. Początkowo wycofywano się na pobliski Lubar i Połonne, gdzie planowano stoczyć bitwę w oparciu o zgromadzone zapasy i umocnienia. Doszło do strat pod Ostropolem i Sieniawką. Pod Lubarem, wojsko wydostało się w okrążenia, dzięki zręcznym manewrom Tadeusza Kościuszki, a 15 czerwca 1792 r., gdy książę Józef Poniatowski wyruszając spod Lubaru, do Połonnego, wysłał tabor z żywnością boczną drogą na Boruszkowce, doszło do potyczki pod Boruszkowcami.

Obwód żytomierski (ukr. Житомирська область) jest jednym z 24 obwodów Ukrainy. Leży w północnej części Ukrainy, przy granicy z Białorusią. Stolicą obwodu jest Żytomierz.Portyk (łac. porticus) – część budynku na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierają dach, otwarta co najmniej z jednej strony, najczęściej jedno- lub dwukondygnacyjna.

M.in. toczyły się też tu walki w 1919 i w 1920 r.

Do 1883 mieściły się tu słynne szkoły klasztorne, przerobione przez Rosjan na klasztor prawosławny.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Memento Kresowe – seria czterech książek profesora Antoniego Urbańskiego, opisujących majątki polskie poza granicami II RP.
Ostropol (ukr. Старий Остропіль) - małe miasto ukraińskie położone nad rzeką Słucz w rejonie starokonstantynowskim obwodu chmielnickiego. Miasto oddalone jest od Kijowa o 222 kilometry, natomiast najbliższym miastem jest Lubar oddalony o około 18 kilometrów.
Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko herbu Roch III (ur. 4 lutego 1746 w Mereczowszczyźnie, zm. 15 października 1817 w Solurze) – polski i amerykański generał, inżynier fortyfikator, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775–1783), przywódca powstania przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794.
Jerzy Sebastian Lubomirski hrabia na Wiśniczu i Jarosławiu herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, zm. 31 stycznia 1667 we Wrocławiu) – hetman polny koronny od 1657 roku, marszałek nadworny koronny od 1650 roku, marszałek wielki koronny od 1649, wicemarszałekTrybunału Koronnego w 1641 i 1645 roku, starosta perejasławski w latach 1660-1667, kazimierski w latach 1656-1667, olsztyński w latach 1654-1667, przemyski w 1652 roku, starosta krakowski w latach 1646-1664, starosta chmielnicki w latach 1645-1665, sądecki w latach 1637-1646, grybowski w latach 1636-1663, lipnicki w latach 1622-1663, dobczycki w latach 1622-1649.
Józef Andrzej Załuski herbu Junosza (ur. 12 sierpnia 1702, zm. 7 stycznia 1774) – polski duchowny katolicki, biskup kijowski, mecenas nauki i kultury, bibliofil, polihistor, mecenas nauk, edytor, bibliograf, historyk, współzałożyciel Biblioteki Załuskich w Warszawie.
Stanisław Potocki herbu Pilawa, przydomek Rewera (ur. w 1589 w Podhajcach, zm. 27 lutego 1667 we Lwowie) – polski hetman wielki koronny od 1654, hetman polny koronny od 1652, wojewoda krakowski od 1658, wojewoda kijowski od 1655, wojewoda podolski od 1636, wojewoda bracławski od 1631, kasztelan kamieniecki od 1628, podkomorzy podolski od 1621, starosta halicki, radomski, krasnostawski, barski, grodecki, kołomyjski, mościcki, drahimski, latyczowski i doliński, starosta medycki w 1659 roku, starosta sokalski w 1655 roku, starosta robczycki w 1659 roku.
Połonne (ukr. Полонне) – miasto położone na Ukrainie na terenie obwodu chmielnickiego, centrum administracyjne rejonu połońskiego, 135 km od Chmielnickiego. Przez miasto przepływa rzeka Chomora. Stacja kolejowa na linii Szepetówka - Berdyczów.

Reklama