Lotte Wedel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Samolot firmowy RWD-13 o oznaczeniu SP-WDL zakupiony w 1936
I sekretarz KC PZPR Edward Gierek podczas wizyty w fabryce, 1972
Jedna z hal produkcyjnych Lotte Wedel, fragment linii Venus do produkcji czekolady
Ręczne dekorowanie Torcików Wedlowskich podczas dnia otwartego, 2018
Historyczny gabinet Jana Wedla
Odlana z czekolady rzeźba niedźwiedzia w siedzibie spółki, 2018
Wnętrze „staroświeckiego sklepu” Wedla przy ul. Szpitalnej 8 w Warszawie

Lotte Wedel Sp. z o.o., dawniej E. Wedel – przedsiębiorstwo wytwarzające wyroby czekoladowe i cukiernicze założone w 1851 przez Karola Wedla. Jest najstarszą w Polsce fabryką czekolady.

Keynsham - miasto w Wielkiej Brytanii. w Anglii w hrabstwie Somerset, na terenie Bath and North East Somerset. Miasto położone jest między Bristolem a Bath, u zbiegu rzek Avon i Chew. Populacja miasta wynosi 15333 mieszkańców. W mieście znajduje się wytwórnia czekolady Cadbury.Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

Spółka ma siedzibę w Warszawie. Od 2010 jej właścicielem jest japońsko-koreański koncern Lotte Group.

Historia[ | edytuj kod]

Początki[ | edytuj kod]

Karol Wedel przyjechał do Polski w 1845 i podjął pracę w cukierni Karola Grohnerta, znajdującej się przy ul. Piwnej 12 w Warszawie. Po sześciu latach usamodzielnił się i w 1851 w kamienicy Hryniewicza przy ul. Miodowej 12 (na rogu ul. Kapitulnej, vis-à-vis kościoła kapucynów) otworzył własny sklep, a przy nim parową fabrykę czekolady pod nazwą Parowa Fabryka Czekolady p.f. „C. E. Wedel”. Produkował karmelki, ciasta i figurki cukrowe, czekoladę twardą, czekoladę do picia (już w 1851 serwowano jej 400–500 filiżanek dziennie). W cukierni podawano również herbatę, kakao, poncz, likier, syrop słodowy i inne napoje oraz słodycze. Karmelki śmietankowe reklamowano w „Kurierze Warszawskim” w następujący sposób:

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Ulica Szpitalna w Warszawie – ulica warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od zbiegu ulic Brackiej i Kruczej do Placu Powstańców Warszawy (niegdyś aż do ul. Świętokrzyskiej).
.mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

Zupełnie nowy i szczególny utwór cukierniczy, a nade wszystko wyborny środek leczniczy i łagodzący wszelkie cierpienia piersiowe, nader skuteczny na słabości te w miesiącach wiosennych, a nawet dla nie cierpiących i zwolenników delikatnego smaku – bardzo przyjemny wyrób.

Delage – francuskie przedsiębiorstwo produkujące samochody sportowe oraz wyższej klasy średniej. Największy rozwój firmy nastąpił w latach dwudziestych, kiedy auta tej marki nadawały ton modzie motoryzacyjnej dzięki wysokim osiągom i eleganckim karoseriom. Zakłady podupadły w czasie Wielkiego Kryzysu i w 1935 roku zostały kupione przez Delahaye. Marka Delage została jednak utrzymana do 1953 roku.Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.

W 1877 w ogłoszeniu reklamowym jako datę powstania firmy podano rok 1850, ale pierwsze ogłoszenia w warszawskiej prasie Wedel umieszczał dopiero w 1851. Podobnie kolejni właściciele firmy podawali rok 1851, stąd wnioskować należy, że w 1850 trwały przygotowania do uruchomienia zakładu.

Szybki rozwój przedsiębiorstwa nastąpił po sprowadzeniu z Paryża w 1855 specjalnej maszyny do walcowania masy słodowej i rozpoczęciu produkcji kilku rodzajów czekolady. Firma, w której produkcją zajmowali się głównie Wedel z żoną korzystający z pomocy 2 czeladników, oferowała: czekoladę w tabliczkach, do gotowania, deserową w różnych kształtach i z różnymi przyprawami, „czekoladę zdrowia” z przyprawami aptecznymi, czekoladę waniliową, korzenną oraz galanterię czekoladową. Cukiernia oferowała też produkty prozdrowotne np. słód klonowy, karmelki do ssania na kaszel i pastylki z mięty pieprzowej.

Kamionek (dawniej Kamion lub Kamień, także Kamionki) – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie. Funkcję I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do 1954 roku Sekretarza Generalnego PZPR) sprawowali kolejno:

Ze względu na wzrost popytu w 1865 zakład Wedla planowano rozbudować. Dlatego Emil Wedel sprzedał cukiernię przy ulicy Miodowej w Warszawie i przeniósł przedsiębiorstwo na ul. Szpitalną 4/6/8. W 1879 uruchomiono tam fabrykę czekolady, wyposażoną w nowoczesne maszyny sprowadzone z Drezna i Paryża i zatrudniającą kilkudziesięciu pracowników. W 1894 w narożniku ulic Szpitalnej i Hortensji (obecnie Górskiego) otwarto „staroświecki sklep” – sklep fabryczny, przy którym powstała pijalnia czekolady – istniejąca pod tym adresem również obecnie.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Spółka akcyjna (niem. Aktiengesellschaft, ang. Joint-stock company, fr. Société par actions, hiszp. Sociedad anónima) – rodzaj powszechnej w gospodarce wolnorynkowej spółki kapitałowej, której forma opiera się na obiegu akcji będących w posiadaniu akcjonariuszy. Kapitał zakładowy składa się z wkładów założycieli, którzy stają się współwłaścicielami spółki.
 Osobny artykuł: Pijalnie Czekolady Wedel.

Rozwój przedsiębiorstwa do 1939 r.[ | edytuj kod]

W 1876 (według innych źródeł w 1872, co też uwiarygadnia brak odpowiedniego aktu małżeństwa z 1876), Karol Wedel przekazał fabrykę swojemu synowi Emilowi Fryderykowi Wedlowi w prezencie ślubnym. Chcąc zabezpieczyć swe wyroby przed próbami podrobienia, za pomocą faksymile podpisu właściciela stworzono znany do dziś znak towarowy E. Wedel. Przed I wojną światową Emil Wedel, planując postawienie nowej fabryki, zakupił parcelę przy ul. Zamoyskiego, ale budowę odkładano w czasie. W 1908 w firmie pracowało nie więcej niż 50 osób.

Chałwa (sanskryt halawa, hebr. halwa, ar. halawi, tur. helva, gr. χαλβάς) – wyrób cukierniczy z karmelu oraz miazgi nasion oleistych, pochodzący z Iranu. Popularny w wielu innych rejonach świata – na Bałkanach, w krajach śródziemnomorskich i zachodniej Azji.Kościół Przemienienia Pańskiego – stojący w warszawskiej dzielnicy Śródmieście przy ulicy Miodowej barokowy kościół ojców kapucynów.

Syn Emila, Jan Wedel, po uzyskaniu doktoratu z chemii we Fryburgu (1899) i pracy w zakładzie w 1912 został prokurentem, upoważnionym do reprezentowania interesów firmy. W 1908 jej nazwę zmieniono na „Emil Wedel & Syn”. Była to spółka komandytowa, a oprócz Emila i Jana jej członkiniami były dwie siostry Jana, Eleonora Whitehead i Zofia Skibińska-Żochowska, co było ewenementem. W 1919 Emil Wedel zmarł. Zakładem kierowała odtąd Emilia Wedel, żona Emila. W 1923, po jej śmierci, kierownictwo w firmie przejął Jan. W 1932, kiedy akcjonariuszkami stały się siostry Jana, przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na „Fabryka Czekolad E. Wedel, Spółka Akcyjna”. Zarząd składał się z Jana Wedla jako dyrektora i jednoosobowego zarządcy, Eleonory – dyrektorki ds. eksportu, Zofii – wizytatorki sklepów oraz Felicjana Pintowskiego – dyrektora handlowego.

Zofia Stryjeńska, nazwisko rodowe Lubańska (ur. 13 maja 1891 w Krakowie, zm. 28 lutego 1976 w Genewie) – polska malarka, grafik, ilustratorka, scenograf, reprezentantka art déco; żona Karola Stryjeńskiego.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

W latach 1927–1931 na zlecenie Jana Wedla zbudowano nowoczesną fabrykę przy ul. Zamoyskiego na Kamionku, gdzie przeniesiono produkcję z ul. Szpitalnej. Dopiero 27 grudnia 1935 zarząd i biura firmowe przeniesiono ze Szpitalnej na Zamoyskiego, a 8 stycznia 1936 fabryka rozpoczęła pracę. Projektantem budynku był inż. Napoleon Czerwiński. Maszyny sprowadzono z Wielkiej Brytanii i Belgii, a pracę ręczną w wielu działach zastąpiono automatami. W fabryce powstały również: żłobek (1930), stołówka, łaźnia i gabinety lekarskie dla pracowników, ale też sala teatralno-widowiskowa. Działały m.in. chór mieszany, orkiestra dęta, kółko dramatyczne. Szybko też wrastała liczba pracowników: w chwili przejęcia firmy Jan Wedel zatrudniał kilkadziesiąt osób, w 1927 było ich 200. Około 1930 niemal 70% stanowiły kobiety, choć pierwsze zatrudniono dopiero w 1925. Gazetą zakładową były wydawane od 1936 „Wiadomości Wedlowskie”, drukowany na powielaczu dziennik skierowany też do osób interesujących się wszelkimi wydarzeniami, jakie mają miejsce we wszystkich dziedzinach życia firmy.

Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.Znak towarowy – prawnie chroniony, niepowtarzalny element produktu, skutecznie odróżniający go od produktów konkurencyjnych. Znakiem towarowym może być w szczególności nazwa, fraza, symbol, logo, projekt, obraz, kształt produktu, motyw, melodia użyty przez przedsiębiorcę w obrocie gospodarczym w celu uzyskania jednoznacznej identyfikacji swoich towarów lub usług wśród konsumentów.

W tym czasie istniało już wiele sklepów firmowych Wedla w Warszawie m.in. przy ul. Krakowskie Przedmieście 9 – drugi po „Staroświeckim” przy ul. Szpitalnej 8 sklep firmowy za czasów Emila Wedla, ul. Francuska (zasadzie ul. Berezyńska 26) – sklep firmowy Wedla „Bajeczny”, ul. Wierzbowa 6, ul. Marszałkowska 63, ul. Bielańska 13, ul. Krucza 15, ul. Chłodna 34. Istniały także sklepy w Ciechocinku, Rabce, Krynicy Zdroju, Zakopanem, Bydgoszczy, Gdyni, Katowicach, Łodzi (ul. Piotrkowska 67 i 128), Poznaniu, Lwowie, Wilnie, a nawet w Paryżu. Wyroby Wedla były też dostarczane do Japonii. W 1933 w Polsce istniało 30 firmowych sklepów Wedla. Obok czekolady, czekoladek i karmelków w fabryce produkowane były biszkopty, pierniki, marmoladki czy „nadmuchiwana” czekolada „Eos”. Połowa lat trzydziestych to okres największej prosperity.

Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Ulica Wojciecha Górskiego w Warszawie – ulica warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od zaplecza zabudowy ulicy Nowy Świat do ulicy Szpitalnej. Ulica stanowi przedłużenie ulicy Złotej.

W 1937, kiedy Jan Wedel planował odnowić i unowocześnić "staroświecki sklep", zaprotestowali pisarze i dziennikarze m.in. „Wiadomości Literackich”. W rezultacie Jan Wedel nie przebudował sklepu. Firma ogłosiła konkurs na wspomnienia związane ze sklepem. W konkursie zwyciężył Jarosław Iwaszkiewicz. W 1938 ukazał się tom opowiadań Staroświecki sklep. Przedmowę napisał Julian Tuwim.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

W 1928 rozpoczęto zmianę transportu z konnego na samochodowy. Samochody dostarczał szwagier Jana Wedla, Żochowski, przedstawiciel francuskich firm Delage i Delachaise. Podwozia sprowadzono zza granicy, szoferki i karoserie produkowano w Polsce. W 1936 spółka zakupiła samochody Renault i polskie Fiaty opatrzone znakiem firmowym E. Wedel, a w 1937 rozwijający prędkość 210 km/h i mogący pokonać odległość 600 km bez lądowania i poboru paliwa samolot RWD-13, który otrzymał znaki SP-WDL. Samolot ten służył do celów reklamowych i transportowych, zrzucał on np. słodycze i ulotki nad Warszawą i polskim wybrzeżem, a także transportował czekoladę do sklepów zagranicznych. Miał być też wykorzystany do eksportu towarów do Ameryki. Obecnie przed fabryką znajduje się replika tego samolotu.

Spółka komandytowa (od wł. accomanditaria) – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada w sposób nieograniczony co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona (komandytariusz).Delicje Szampańskie – marka ciastek typu jaffa cakes – biszkoptów z galaretką pokrytych czekoladą. Obecnym producentem ciastek jest LU Polska, spółka zależna polskiego oddziału koncernu Mondelēz International. To trzecia marka takich biszkoptów tego producenta obok Milka ChocoJaffa i San Biszkopty z galaretką.

W 1926 na zlecenie Jana Wedla powstała jedna z najpopularniejszych grafik reklamowych w II RP, będąc jednocześnie kolejnym znakiem firmowym spółki. Przedstawiała ona chłopca na zebrze dźwigającego tabliczki czekolady. Jej autorem był Leonetto Cappiello.

 Osobny artykuł: Chłopiec na zebrze.

Spółka przywiązywała również dużą wagę do opakowań swoich wyrobów. Stosowano też rozbudowy marketing: do czekolady „Kinowa” dołączano małe fotografie aktorów i aktorek, do czekolad nadziewanych etykiety z rysunkami modeli samolotów, samochodów, statków (seria propozycji podróży, które można było odbyć na „Darze Pomorza”, wydawana w latach 1934–1935) i lokomotyw. Można było je zbierać w oferowanych przez firmę albumach. Opakowania zdobiły również wizerunki z cyklu „Wojsko Polskie”, postaci z bajek, przedstawienia polskich władców i władczyń, panteon zasłużonych Polaków. Czekoladowe „Domino” pozwalało na odegranie partii tej gry, a czekoladowe litery były chwalone przez nauczycieli. Funkcję edukacyjną pełniła też seria opakowań z galerią grafiki, fotografii i druku, prezentująca różne style (Młoda Polska, art déco, kubizm, chłopomania, fotomontaż itp.). Na opakowaniach wyrobów wedlowskich reprodukowano m.in. przedstawienia tańców polskich Z. Stryjeńskiej, motywy kwiatowe, hafty ludowe, fragmenty krajobrazu Warszawy, przedstawienia ziaren kakaowca, egzotycznych ptaków oraz głowy mieszkańców Afryki. Nie mniej dużą uwagę przykładano do jakości produktów, np. mleka czy alkoholi do nadziewania czekoladek. Nie używano syntetycznych dodatków.

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Żelki – rodzaj cukierka z galaretki. Żelki wytwarzane są głownie z żelatyny oraz cukru buraczanego, do ich wytwarzania może służyć także agar i pektyny.

Jan Wedel był znany z nowatorskich pomysłów, jak np. ustawienie przy bramie wejściowej do parku Skaryszewskiego pierwszych w Warszawie automatów ze słodyczami. Wedlowie od początku XX wieku, przykładając dużą wagę do marketingu, ogłaszali konkursy na najlepszy plakat promujący firmę. Wiele z nich znajduje się w zbiorach wilanowskiego Muzeum Plakatu.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.Mondelēz International, Inc. (dawniej Kraft Foods, Inc.) – światowy koncern produkujący produkty żywnościowe i napoje. Główną siedzibą jest Northfield, w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych. Firma powstała w roku 1903, jej założycielem był James Kraft skąd też wzięła się nazwa firmy. Wśród polskich fabryk firmy znaczące są: Olza (z siedzibą w Cieszynie) - producent wafli "Prince Polo" i LU Polska - producent ciastek (np. Delicje, Biszkopty, LU Petitki).

Do Jana Wedla należały też kamienica przy ul. Puławskiej 28 (sklep firmowy na parterze) oraz przy ul. Foksal 13, w której znajdowała się nowoczesna winda sunąca w przeszklonym szybie. Prawdziwa prababka współczesnych wind panoramicznych, a także ośrodek wypoczynkowy dla pracowników w Świdrze przy ul. Kołłątaja. Przy fabryce przy ul. Zamoyskiego Wedel wybudował dom mieszkalny dla pracowników. Tu mieściła się m.in. siedziba Robotniczego Klubu Sportowego „Rywal”. Działały sekcje sportowe m.in. kolarska, wioślarska, zapaśnicza, bokserska oraz lekkoatletyczna.

Ulica Piwna w Warszawie – najdłuższa ulica Starego Miasta w Warszawie, biegnąca od Placu Zamkowego do ul. Wąski Dunaj.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (skrót – sp. z o.o.) – forma prawna przedsiębiorstw tworzona przez jedną lub więcej osób, zwanych wspólnikami, które odpowiadają za zobowiązania przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie. Spotykana w licznych krajach Europy, w tym w Polsce.

Wedlowie byli też znani ze swego zaangażowania społecznego i pomocy potrzebującym, nie tylko swoim pracownikom, ale i społeczności lokalnej (pomnik Paderewskiego w parku Ujazdowskim). Wiele czasu poświęcali cechowi cukierników, Towarzystwu Higienicznemu oraz kościołowi ewangelicko-augsburskiemu (na cmentarzu w Warszawie przy ul. Młynarskiej 54/56/68 spoczywa cała rodzina Wedlów) i innym organizacjom.

Prywatyzacja – akt przekazania prywatnemu właścicielowi państwowego mienia. Prywatyzacja może się odbywać poprzez uwłaszczenie lub sprzedaż.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

W 1928 na krótko w fabryce wybuchł strajk spowodowany wielkim kryzysem, zażegnany przez Jana Wedla, który zgodził się na podwyżki dla pracowników. Kolejny wybuchł w 1930, ale wówczas właściciel nie ustąpił. Po bojkocie wyrobów wedlowskich, ogłoszonym przez przedstawicieli strajkujących Wedel porozumiał się ze związkowcami. Do 1939 w fabryce funkcjonował Związek Spożywców.

Okrągły Stół – negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 przez przedstawicieli władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, demokratycznej opozycji oraz strony kościelnej (przedstawiciele Kościoła katolickiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego). Wielki kryzys, określany też mianem wielkiej depresji – najprawdopodobniej największy kryzys gospodarczy w XX wieku, który, według większości historyków, miał miejsce w latach 1929-1933 i objął, zgodnie z opinią większości ekspertów, praktycznie wszystkie kraje (oprócz ZSRR) oraz praktycznie wszystkie dziedziny gospodarki.

W 1936 Jan Wedel, zainspirowany podróżą po Francji, rozpoczął produkcję mlecznych pianek oblanych czekoladą, znanych jako ptasie mleczko.

W 1938 spółka zatrudniała 1300 osób. W 1939 łącznie w fabryce, sklepach i składach hurtowych pracowało 1350 osób (inne źródła mówią o tym, że w lipcu 1939 było to 1104 pracowników).

Jan Wedel był bezdzietny. Do przejęcia spółki przygotował siostrzeńców: Franciszka i Karola Whiteheadów. Franciszek od marca 1939 walczył w Wojsku Polskim, w kampanii wrześniowej stracił nogę, a po wojnie został na Zachodzie. Karol w czasie okupacji niemieckiej został mianowany zastępcą Wedla jako dyrektor ds. administracyjnych. Funkcję pełnił do wybuchu powstania warszawskiego.

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA Euro 2012 (ukr. УЄФА Євро 2012) – czternasty turniej o mistrzostwo Europy w piłce nożnej mężczyzn, zorganizowany wspólnie przez Polskę i Ukrainę.Jan Wedel (ur. 4 lipca 1874 w Warszawie, zm. 31 marca 1960 tamże) – polski przedsiębiorca, potomek Karola i Emila Wedlów, twórca fabryki czekolady E.Wedel na warszawskim Kamionku, przy ul. Zamoyskiego 28/30.

II wojna światowa[ | edytuj kod]

W pierwszych dniach września 1939 na fabrykę przy ul. Zamoyskiego spadły bomby, ale nie poczyniły większych szkód. Uszkodzone zostały m.in. magazyn przy ul. Wierzbowej oraz sklep na rogu ul. Pięknej i Marszałkowskiej. Kontynuację produkcji umożliwiały zapasy m.in. ziarna kakaowca, poczynione przed wojną. Zapasy te zasiliły wszystkie dopuszczone do produkcji fabryki czekolady w Generalnym Gubernatorstwie. W latach 1940–1944 warszawska fabryka przy. Zamoyskiego pracowała także dla potrzeb okupanta niemieckiego. Pracownicy otrzymywali od właściciela deputaty żywnościowe. Jan Wedel wspomagał także rodziny wysyłające paczki do bliskich w oflagach.

Park Ujazdowski w Warszawie – park miejski w Warszawie, znajduje się pomiędzy Trasą Łazienkowską a ulicą Piękną. Powstał w 1893 r. według projektu inż. Franciszka Szaniora. Atrakcjami parku są: staw według projektu Williama Heerleina Lindleya oraz wodospad według planów Alfonsa Grotowskiego. Otwarcie parku odbyło się 10 sierpnia 1896. Został wpisany do rejestru zabytków w 1965. W latach 2000–2002 przeprowadzono rewaloryzację parku.Ptasie Mleczko – produkt cukierniczy w postaci mlecznych pianek o łagodnym smaku, pierwotnie waniliowym, obecnie także śmietankowym, cytrynowym, pomarańczowym lub czekoladowym w polewie czekoladowej, produkowane przez różne przedsiębiorstwa cukiernicze (E. Wedel, Zakłady Przemysłu Cukierniczego Otmuchów dla sieci sklepów Biedronka). Potocznie tą nazwą określa się również taki produkt wytwarzany przez inne przedsiębiorstwa, choć oficjalnie sprzedawany pod innymi nazwami.

W 1941 zarząd fabryki wydał polecenia ograniczenia zatrudnionych w fabryce do minimum. Działało przyzakładowe przedszkole. W 1943 Jan Wedel zaangażował nauczycieli, by prowadzili zajęcia dla dzieci pracowników, które ukończyły 6 i 7 lat. Nie mogli jednak wystawiać świadectw ukończenia kolejnych klas na poziomie szkoły powszechnej.

Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.Pijalnie Czekolady Wedel – sieć sklepów Lotte Wedel Sp. z o.o. proponująca wyroby czekoladowe i cukiernicze. Współcześnie w Polsce jest ich 30 (stan na 2021), funkcjonują jako pijalnie (obsługa na miejscu) i sklepy zarówno własne, jak i franczyzowe.

W 1942 w Warszawie czynnych było 9 sklepów Wedla. W latach 1942–1944 w fabryce pracowało niemal 900 osób.

Na początku powstania warszawskiego przy ul. Szpitalnej zlokalizowana była jedna z ważniejszych w Śródmieściu barykad. W kamienicy Wedlów powstał punkt opatrunkowy i stołówka, w której pracowała siostra J. Wedla, Zofia Żochowska, i jego 18-letnia siostrzennica. W domu Wedlów stacjonowali fotoreporterzy z Biura Informacji i Propagandy AK. W pustym sklepie bawiły się okoliczne dzieci. W wyniku ostrzału zawalił się północny fragment kamienicy, a 6 września 1944 w trakcie bombardowania zginęły tu Zofia i Krystyna Żochowskie.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Herbatnik – pieczony produkt konsumpcyjny, posiadający formę małych i twardych, czasami słodzonych ciasteczek na bazie mąki, tłuszczu (np. masła), cukru i środków spulchniających.

Okupanci niemieccy na krótko przed wycofaniem się, które nastapiło 11 września 1944, po tym, jak zrabowali narzędzia, maszyny i surowce, próbowali wysadzić w powietrze fabrykę przy ul. Zamoyskiego. Zdążyli zniszczyć kotłownię, piwnice, magazyn i część pięter.

Okres powojenny[ | edytuj kod]

Już w październiku 1944 do zakładu zaczęli samorzutnie wracać pracownicy. Musieli sobie poradzić z szabrownikami i odbudować zniszczoną fabrykę. Jan Wedle wrócił do zakładu w 1945 jako doradca ds. organizacyjnych. Został zmuszony do rezygnacji z pracy. Rodzina Wedlów musiała też opuścić mieszkanie przy Zamoyskiego 26, gdyż ich willę w Konstancinie już wcześniej upaństwowiono. Firmę przyłączono Fabrykę Cukrów i Czekolady „Franboli” znajdującą się przy ul. Śnieżnej.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Ameryka – część Ziemi położona na zachodniej półkuli, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.

Już 10 listopada 1944 zakład na Kamionku opuściła pierwsza partia słodyczy – 80 kg paczka karmelków nadziewanych z ręcznie napędzanej maszyny Manag, którą wysłano do Lublina do dyspozycji PKWN. W sierpniu 1945 fabryka zatrudniała 470 osób. W listopadzie 1945 na budynku fabryki uruchomiono pierwszy w powojennej Warszawie neon.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu papierami wartościowymi (takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru itp.) oraz niebędącymi papierami wartościowymi instrumentami finansowymi (takimi jak opcje, kontrakty terminowe) dopuszczonymi do obrotu giełdowego. Obrót regulowany jest przez regulamin giełdy, szczegółowe zasady obrotu giełdowego, Komisję Nadzoru Finansowego oraz ustawy:Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Po II wojnie światowej w 1949 nastąpiła nacjonalizacja przedsiębiorstwa, któremu w 1951 nadano nazwę symbolizującą rocznicę Manifestu Lipcowego. Zakłady Przemysłu Cukierniczego 22 Lipca w Warszawie składały się w okresie PRL z 4 fabryk:

  • Zakład 22 Lipca, dawniej E. Wedel
  • Zakład Syrena, dawniej F. Fuchs (połączenie w 1960)
  • Zakład Milanówek, dawniej F. Pomorski
  • zakład produkcji pieczywa Płońsk
  • W 1957 Jan Wedel zaskarżył wykorzystanie nazwy firmy (i nazwiska ojca) przez upaństwowiony zakład, co było spowodowane przyzwyczajeniem konsumentów do starej nazwy i rozpoznawalnością marki. Wedel wygrał proces w Trybunale Handlowym w Hadze i uzyskał odszkodowanie. Niemniej w całym okresie PRL na opakowaniach wyrobów nadal pojawiał się charakterystyczny napis E. Wedel z zaznaczeniem, iż jest to dawna nazwa przedsiębiorstwa.

    Danone – (W USA znane jako Dannon) francuski koncern spożywczy, produkujący przede wszystkim produkty mleczne (m.in. jogurty, serki homogenizowane). Działalność w Polsce rozpoczął w 1990. Na początku firma jedynie importowała produkty spożywcze. W 1992 otworzyła pierwszą swoją fabrykę w Warszawie, a po trzech latach – następną, w Bieruniu w województwie śląskim. W 2009 roku Danone Polska była 4 największym producentem wyrobów mleczarskich w Polsce. W roku 2012 uzyskała już 3 miejsce w rankingu z obrotem rzędu 1564,397 mln zł. Koncern w 1998 wdrożył system identyfikacji zagrożeń HACCP.Komisja Europejska (niem. Europäische Kommission, fr. Commission européenne, ang. European Commission) – organ wykonawczy Unii Europejskiej będący instytucją odpowiedzialną za bieżącą politykę Unii, nadzorujący prace wszystkich jej agencji i zarządzającą jej funduszami. Komisja posiada wyłączną inicjatywę legislacyjną w zakresie prawa unijnego oraz jest uprawniona do wydawania rozporządzeń wykonawczych (ang. Comission Regulation). Jej główną siedzibą jest Bruksela.

    Fabryka specjalizowała się w produkcji czekolad, czekoladek, cukierków, chałwy, sezamków, herbatników, wafli, tortów pralinowych oraz wielu innych wyrobów cukierniczych poszukiwanych w kraju i eksportowanych do 30 państw Europy, Ameryki, Afryki, Australii i na Bliski Wschód. Kontynuowano tradycję starannie dobranych oprakowań. Produkowano czekoladki w różnych kształtach, m.in. ręcznie formowane figurki.

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Oflag, skrót od Offizierslager für kriegsgefangene Offiziere – niemiecki obóz jeniecki, w którym trzymani byli oficerowie wzięci do niewoli w czasie działań wojennych lub okupacyjnych. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli około 130 oflagów (ich liczba ulegała zmianie w różnym okresie).

    Przy zakładach funkcjonowały Technikum Cukiernicze i Zasadnicza Szkoła Zawodowa. Od 1952 wydawano gazetę zakładową „Sygnały”. Po przerwie powrócono do pomysłu w 1967 (po krótkim epizodzie z „Echami Cukierniczymi”). „Sygnały” skupiały się jednak na sprawach, które nie dotyczyły bezpośrednio zakładu, jak np. historia PPR.

    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.

    W marcu 1960 zmarł Jan Wedel.

    Za okres rozwoju przedsiębiorstwa uważane są lata siedemdziesiąte XX wieku. Sprowadzono nowe maszyny z RFN i Włoch, wystawiono nowe budynki fabryczne, oddano do użytku budynek Centralnych Warsztatów Mechanicznych, poza tym wybudowano nową fabrykę pieczywa cukierniczego w Płońsku, wyposażoną w najnowocześniejsze wówczas w Europie maszyny sprowadzone z RFN. Dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa zahamował kryzys, który pojawił się na początku lat osiemdziesiątych XX wieku. By przetrwać, wprowadzono czasową produkcję wyrobów czekoladopodobnych, z których zrezygnowano w momencie wyjścia z kryzysu, by nie psuły dotychczasowej wysokiej jakości produków i marki firmy.

    Renault S.A. to istniejący od 1899 r. we Francji producent samochodów, będący zarazem jedną z najstarszych firm samochodowych. Koncern zatrudnia 130 tys. pracowników na całym świecie, z czego 63 tys. we Francji, jednak jedynie około 20% produkcji realizuje we Francji. Odsetek ten jest nieco wyższy w przypadku silników (29%).Koncern jest to gospodarcza forma organizacji skupiającej przedsiębiorstwa o odrębnej osobowości prawnej należące do jednego właściciela; koncern powstaje na skutek koncentracji kapitału, dokonywanej zazwyczaj w drodze zakupu akcji lub udziałów innych firm. Firmy wchodzące w skład koncernu mają odrębną osobowość prawną i odrębne organy korporacyjne - w tym przede wszystkim odrębny Zarząd. Jego następstwem może być ograniczenie konkurencji, zwiększenie zysków (wynikające z produkcji na większą skalę), umocnienie pozycji finansowej, gospodarczej, osiągnięcie wpływu na decyzje gospodarcze państwa.

    W fabryce działał Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Spożywczego, który przekształcił się w Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Spożywczego i Cukierniczego. W 1980 powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. W 1981 Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu SPożywczego i Cukierniczego przekształcił się w Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Spożywczego i Cukierniczego.W 1982, po przerwie w działalności spowodowanej wprowadzeniem stanu wojennego, powołano Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników ZPC im. 22 Lipca. Po obradach Okrągłego Stołu w 1989 reaktywowano NSZZ „Solidarność”.

    Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu (PeWuKa) (ang. Polish General Exhibition) – impreza wystawiennicza, trwająca w dniach 16 maja-30 września 1929 w Poznaniu. Zorganizowano ją z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości, aby zaprezentować dorobek odrodzonego państwa. Protektorat nad PeWuKą objął Ignacy Mościcki a na czele Komitetu Honorowego stanął Józef Piłsudski.Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

    W 1989 powrócono do tej nazwy i przystąpiono do procesu prywatyzacji spółki.

    Po 1989[ | edytuj kod]

    W 1993 zmarł Karol Whitehead, siostrzeniec Jana Wedla, jeden z ostatnich dyrektorów firmy przed nacjonalizacją po II wojnie światowej.

    W 1996 firma była sponsorem igrzysk olimpijskich w Atlancie.

    W 1997 PepsiCo. postanowiło wycofać akcje E. Wedel SA z warszawskiej giełdy. Spółka akcyjna przekształciła się w holding czterech spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – Syrena (cukierki), Jedyna (czekolady), Delicja (ciastka) i Frito Lay Poland (słone przekąski).

    Emil Albert Wedel (1841-1919) – przemysłowiec, cukiernik, syn Karola Wedla założyciela fabryki słodyczy E. Wedel, z wyznania luteranin.SV Dar Pomorza (Biała Fregata) – trzymasztowy żaglowiec szkolny (fregata) zakupiony przez społeczeństwo Pomorza w 1929 dla Szkoły Morskiej w Gdyni. Obecnie jest to statek-muzeum, oddział Centralnego Muzeum Morskiego.

    W 1999 doszło do sprzedaży trzech spółek. Syrenę PepsiCo sprzedało fińskiemu Leaf, Jedyną – Cadbury, a Delicję wraz z fabryką ciastek w Płońsku, produkującą Delicje Szampańskie, Pieguski i Pierniczki Alpejskie, sprzedano francuskiemu koncernowi Danone. PepsiCo. zatrzymało sobie tylko nową fabrykę chipsów Frito-Lay w Grodzisku Mazowieckim. Prawa do marki E. Wedel otrzymała brytyjska spółka Cadbury, a przedsiębiorstwo zaczęło działać pod nazwą Cadbury Wedel sp. z o.o. Tradycyjny charakter obu przedsiębiorstw podkreślały podpisy właścicieli. Danone zdecydował się płacić Cadbury opłaty licencyjne za dalsze korzystanie ze znaku towarowego E. Wedel na swoich wyrobach (po sprzedaniu przez Danone części ciastkarskiej firmie Kraft Foods w 2011 logo zniknęło z Delicji i pozostałych produktów).

    Ulica Francuska – warszawska ulica na Saskiej Kępie, rozpoczynająca się przy placu Przymierza, a kończąca przy rondzie Waszyngtona. Znajdują się przy niej domy mieszkalne (w tym zabytkowe obiekty z okresu dwudziestolecia międzywojennego) oraz lokale usługowe (w tym gastronomiczne). Wzdłuż całej ul. Francuskiej rosną drzewa, co nadaje jej charakter alei.PepsiCo Inc. – korporacja, jeden z największych na świecie producentów i sprzedawców napojów bezalkoholowych i produktów spożywczych. Do przedsiębiorstwa należą m.in. marki Pepsi, Lay’s, Cheetos oraz Lipton Ice Tea.

    Od 2000 wydawany jest zakładowy miesięcznik „Czekoladomości”.

    W styczniu 2010 spółka Cadbury Wedel została kupiona przez amerykański koncern spożywczy Kraft Foods. Komisja Europejska, nie chcąc dopuścić do zmonopolizowania przez Krafta rynku czekolad w Polsce (a także w Rumunii), nakazała sprzedaż Wedla (logo, sklepów, sieci pijalni czekolady i fabryki w Warszawie). Przetarg trwał do końca czerwca 2010 – nowym właścicielem został japońsko-koreański koncern Lotte Group. Ceny nie ujawniono, lecz szacunki wskazują na kwotę ok. 1 mld zł.

    Edward Gierek (ur. 6 stycznia 1913 w Porąbce – ob. dzielnica Sosnowca, zm. 29 lipca 2001 w Cieszynie) – polski polityk, działacz komunistyczny, w latach 1970–1980 I sekretarz KC PZPR, poseł na Sejm PRL I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji. Członek Rady Państwa.Neon – popularna nazwa lamp wyładowczych opracowanych w 1910 roku przez Francuza Georges’a Claude, zaraz po wynalezieniu przezeń zasady funkcjonowania lamp neonowych, w zastosowaniu do reklam zewnętrznych. Jest rozwinięciem rurki Geisslera.

    Od 2004 zaczęły powstawać Pijalnie Czekolady Wedel. W 2021 bylo ich 30 w całym kraju.

    29 marca 2011 E. Wedel został pierwszym narodowym sponsorem Mistrzostw UEFA Euro 2012.

    Po 31 marca 2011 fabryka miała otrzymać maszyny oraz kontynuować produkcję dawnych produktów Cadbury z zamykanej wbrew wcześniejszym zapowiedziom, po przejęciu przez Kraft Foods fabryki Somersdal w Keynsham (Wielka Brytania).

    Kontrowersje wokół prywatyzacji[ | edytuj kod]

    W 1991 przedsiębiorstwo zostało przejęte przez PepsiCo. Później okazało się, że inwestorowi strategicznemu nie zależy na całym przedsiębiorstwie, a jedynie na jej części produkującej słone przekąski. Pod koniec 1991 akcje E.Wedel SA wprowadzono na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Pierwsze notowanie spółki (z ceną 18 zł) odbyło się 26 listopada 1991.

    Sezamki – suche ciastka wykonane z prażonych ziaren sezamu, miodu i cukru. W Polsce są dostępne w handlu jako wyroby gotowe. Można je również przygotować domowym sposobem.Kraft Foods Group, Inc. – spółka powstała w wyniku podziału globalnego koncernu Kraft Foods w październku 2012 roku. Przedsiębiorstwo zajmuje się produkcją i dystrybucją artykułów spożywczych na rynku północnoamerykańskim. Dział produkcji słodyczy i przekąsek należy do Mondelēz International.

    Giełdowy prospekt emisyjny z 1991 wspominał o roszczeniach spadkobierców i dla nich m.in. zarezerwowano 5 proc. akcji (choć sama fabryka przed nacjonalizacją była prawdopodobnie w całości własnością Jana Wedla). Sami spadkobiercy wystąpili do sądu o uznanie prawa do marki „E. Wedel”, a sąd uznał, że dawne zakłady 22 lipca bezprawnie wykorzystują nazwę. Natomiast zakład i PepsiCo (wówczas główny kupiec, który za 40 proc. akcji Wedla zapłacił 25 mln dolarów i wycofał spółkę później z giełdy) wystąpili do ministra sprawiedliwości o rewizję nadzwyczajną tego wyroku. Sąd Najwyższy unieważnił wyrok i spółka posługiwała się sporną nazwą bez pytania spadkobierców o zgodę.

    Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego – zabytkowy park krajobrazowy w Warszawie, wpisany do rejestru zabytków z dn. 13 grudnia 1973 pod numerem 875. Park o powierzchni 58 ha założony został na terenach skaryszewskiego pastwiska miejskiego (miejsce to wcześniej było określane jako Saska Kępa) w latach 1905–1922 przez Franciszka Szaniora.Okupacja niemiecka ziem polskich 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej wprowadzony na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).

    Samo wycofanie spółki z giełdy było przedmiotem śledztwa, lecz nie przedstawiono zarzutów z racji braku bezspornej możliwości potwierdzenia winy. Koncern PepsiCo, posiadający wtedy 70% udział w kapitale, ogłosił wezwanie do sprzedaży akcji Wedla, oferując 200 zł (przy ogólnej dekoniunkturze rynkowej i kursie 160 zł) za akcję. Natomiast informacja z 21 (piątek) listopada 1997 została podana do publicznej wiadomości dopiero 24 (poniedziałek), gdy kurs akcji wcześniej zwyżkował już do 188 zł.

    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.Cukierek (właściwie cukier kandyzowany) – wyrób cukierniczy wykonany ze stężonego roztworu cukru w wodzie, do którego dodawane są aromaty i barwniki.

    Cadbury, który chciał przejąć część dawnej spółki (po niepowodzeniach z próbą wprowadzenia własnych marek) i co w rezultacie umowy z PepsiCo uczynił (w 1998, za samą fabrykę czekolady na Pradze, przy której pozostała nazwa E. Wedel, zapłacono 76,5 mln dolarów) podjął negocjacje ze spadkobiercami. Ci tymczasem zdołali reaktywować przedwojenną spółkę E. Wedel, bo nikt nie wykreślił jej z rejestru handlowego (prawdopodobnie z powodu początkowej całkowitej zmiany nazwy w okresie PRL). Ostatecznie Cadbury zawarł ugodę z dziesięcioma spadkobiercami Jana Józefa Wedla oraz samą przedwojenną spółką E. Wedel, według nieoficjalnych danych spłacając ich roszczenia kwotą 5 mln dolarów.

    Frito-Lay, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją chrupek kukurydzianych, chipsów i innych przekąsek. Julian Tuwim (ur. 13 września 1894 w Łodzi, zm. 27 grudnia 1953 w Zakopanem) – polski poeta żydowskiego pochodzenia, pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek; jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Współzałożyciel kabaretu literackiego „Pod Picadorem” i grupy poetyckiej „Skamander”. Bliski współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej, niemieckiej oraz łaciny. Brat polskiej literatki i tłumaczki Ireny Tuwim, kuzyn aktora kabaretowego i piosenkarza Kazimierza „Lopka” Krukowskiego. Jego bratem stryjecznym był aktor Włodzimierz Boruński. Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami m.in. Oldlen, Tuvim, Schyzio Frenik, Wim, J. Wim, Pikador, Roch Pekiński.

    Współcześnie[ | edytuj kod]

    30 września 2011 spółka przyjęła nazwę Lotte Wedel Sp. z o.o. (stylizowane na LOTTE Wedel Sp. z o.o.). Japońska Grupa Lotte to międzynarodowy koncern założony w 1948, współcześnie działający w sektorach: spożywczym, słodyczy, turystyki, chemicznym, budowlanym i finansowym.

    W 2014 notowano, że wedlowskie produkty można było znaleźć w ponad 60 krajach świata, m.in. w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii, Rosji, Irlandii, Niemczech, Holandii, Bośni, Grecji, Kosowie, Emiratach Arabskich, Katarze, Meksyku oraz na Ukrainie. Firma prezentuje produkty na międzynarodowych targach spożywczych m.in. w Kolonii, Dubaju, Barcelonie i Singapurze.

    Cukiernia – sklep sprzedający wyroby cukiernicze: pączki, ciasta, ciasteczka, torty. Najczęściej cukiernia jest połączona z piekarnią lub lodziarnią.RWD-13 – polski samolot turystyczny skonstruowany przez zespół RWD i produkowany w licznej serii przed II wojną światową.

    W 2020 uruchomiono sklep internetowy Pijalni Czekolady Wedel.

    Lotte Wedel Sp. z o.o. to jedna z firm najchętniej wybieranych przez konsumentów słodyczy (zwłaszcza czekolad) w Polsce. W listopadzie 2018 szacowano, że w ciągu roku produkcja czekolady oraz wyrobów czekoladowych wzrosła do 41,5 tys. ton (czyli o 4,1%). Firma podaje, że co minutę w fabryce powstaje 4 tys. pianek ptasie mleczko i ok. 500 tabliczek czekolady. W ciągu 8 godzin ręcznie dekorowanych jest 400 Torcików Wedlowskich, natomiast największy zbiornik wykorzystywany do produkcji czekolady może pomieścić surowiec na 90 tys. tabliczek czekolady.

    Marka, inaczej znak fabryczny, znak firmowy (ang. brand, trade mark) – znak określający producenta: nazwa lub symbol graficzny (znak towarowy) umieszczany na wyrobach w celu ochrony przed naśladownictwem lub podrabianiem, podszywaniem się, przypisywaniem sobie autorstwa. Traktowana jest jako rodzaj świadectwa: producent nie wstydzi się swego wyrobu, „podpisując” go, gwarantuje jego jakość. Stąd „marka” jest synonimem opinii. Krakowskie Przedmieście – jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic w Warszawie, stanowiąca północny odcinek Traktu Królewskiego, biegnący od Zamku Królewskiego na południe w kierunku Łazienek. Administracyjnie znajduje się w dzielnicy Śródmieście.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).
    Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków opozycji przeciw rządowi Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997–2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.
    Monopol (z grec. monos – jeden i poleo – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo. Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejściu na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.
    Chłopiec na zebrze – kreacja stworzona w 1926 roku na zlecenie Jana Wedla przez Leonetto Cappiello (1875–1942) nazywanego często „ojcem nowoczesnej reklamy”.
    Manifest PKWN (tzw. Manifest Lipcowy) – odezwa Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego do narodu polskiego ogłoszona 22 lipca 1944. Jako miejsce ogłoszenia podano Chełm. W rzeczywistości został podpisany i zatwierdzony przez Stalina w Moskwie 20 lipca 1944, a następnie również tam ogłoszony.
    Chipsy (lub czipsy) – popularna przekąska w postaci cienkich, osuszonych plastrów ziemniaków (najczęściej) lub innych warzyw, zazwyczaj obsmażonych w głębokim, gorącym tłuszczu. Ze względu na wysoką wartość energetyczną chipsów, do ich produkcji stosowane są również zamienniki tłuszczu oraz nowoczesne technologie produkcji, takie jak na przykład gotowanie z zastosowaniem mikrofal, a następnie spryskiwanie niewielką ilością oleju (bez zanurzenia w tłuszczu). Poszczególne smaki uzyskuje się dzięki doborowi przypraw i aromatów, rzadziej ziół.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama