Livrustkammaren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Livrustkammaren (pol. Królewska zbrojownia) – najstarsze szwedzkie muzeum utworzone w 1693 roku znajdujące się w Pałacu Królewskim w Sztokholmie.

Jan III Waza (ur. 20 grudnia 1537 w zamku Stegeborg, zm. 17 listopada 1592 w Sztokholmie) – król Szwecji w latach 1569–1592. Syn Gustawa I Wazy i jego drugiej żony Małgorzaty Leijonhufvud.Konstancja Habsburżanka (ur. 24 grudnia 1588 w Grazu, zm. 10 lipca 1631 w Warszawie) – królowa Polski i Szwecji, córka arcyksięcia Karola Styryjskiego i Marii Anny Bawarskiej, druga żona Zygmunta III Wazy, matka Jana II Kazimierza Wazy.

Opis kolekcji[ | edytuj kod]

W muzeum zgromadzono w nim m.in. dzieła artystyczne i przedmioty codziennego użytku należące do rodziny królewskiej od pięciu stuleci.

Najstarszym eksponatem jest hełm z pióropuszem Gustawa Wazy z 1548 roku. Część zbiorów odnosi się do ważnych wydarzeń z historii Szwecji. Muzeum posiada także pamiątki z uroczystości koronacyjnych.

W muzeum znajdują się liczne zabytki zrabowane przez Szwedów w Polsce podczas wojen o Inflanty, Potopu i wojny północnej, m.in.:

III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
  • szabla tatarska zdobyta przez Gustawa II Adolfa w potyczce 1 lipca 1627 na polskim husarzu;
  • tarcza z 1548 należąca prawdopodobnie do króla Zygmunta Augusta;
  • tarcza z drewna i wytłaczanej skóry z XVI w., z wizerunkiem Zygmunta Augusta, a po wewnętrznej stronie z herbem Polski i Litwy;
  • hełm króla Władysława IV;
  • kolczugi;
  • zbroja młodzieńcza Władysława IV wykonana w Mediolanie w latach 20. XVII wieku;
  • trzy zbroje Władysława IV;
  • szturmak Władysława IV
  • tarcza herbowa uprzęży na głowę konia należącej do Zygmunta III;
  • czaprak pod siodło, własność Zygmunta III;
  • róg myśliwski Zygmunta III, wykonany z rogu ostatniego tura z Puszczy Sochaczewskiej i podarowany królowi przez Stanisława Radziejowskiego w 1620 roku;
  • chorągiew trębaczy i doboszów pałacowych Zygmunta III;
  • hełm Iwana Groźnego używany przez niego podczas koronacji, zdobyty przez Polaków w Moskwie;
  • dwie bogato haftowane tkaniny z herbem, użyte w czasie pogrzebu Konstancji Austriaczki;
  • strzelba z prywatnej zbrojowni polskich Wazów.
  • Inne polskie zabytki na terenie Szwecji znajdują się m.in. w Muzeum Armii w Sztokholmie, w zbiorach zamku Skokloster, oraz w zbiorach zamku Gripsholm.

    Skokloster (szw. Skoklosters slott) – barokowy zamek w gminie Håbo (pod Sztokholmem), w regionie Uppsala, w Szwecji. Obiekt jest zlokalizowany nad jeziorem Melar. Budynek wzniesiono w latach 1654–1676. Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

    Poza zabytkami zrabowanymi przez Szwedów w muzeum znajduje się mi. paradna zbroja Zygmunta Augusta, dar z 1574 r. Anny Jagiellonki dla króla szwedzkiego Jana III Wazy, wykonana przez Kunza Lochnera w Norymberdze. Zbroja została wysłana jako gest poparcia dla Szwecji w ramach potencjalnej sukcesji Zygmunta III Wazy na tron polski.

    Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Galeria[ | edytuj kod]

    Polskie zabytki znajdujące się w muzeum (wybór):

  • Tarcza Zygmunta Augusta

  • Tarcza paradna Zygmunta Augusta

  • Chorągiew trębaczy i doboszów pałacowych Zygmunta III Wazy (płomień od trąby)

  • Czaprak Zygmunta III Wazy

    Norymberga (niem. Nürnberg) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, siedziba regionu Industrieregion Mittelfranken oraz powiatu Norymberga. Położone nad rzeką Pegnitz (nieco powyżej jej ujścia do rzeki Regnitz), gospodarcza i kulturalna stolica Frankonii, drugie co do wielkości miasto w Bawarii. Liczy 510 602 mieszkańców (31 grudnia 2011). Najbliżej położone duże miasta: Monachium – ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart – ok. 156 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem – ok. 186 km na północny zachód. Miasto zniszczone podczas II wojny światowej, odbudowane.Zamek Królewski (szw. Kungliga slottet) – oficjalna rezydencja królewska w Sztokholmie. Szwedzka Rodzina Królewska mieszka jednak na stałe w Pałacu Drottningholm (szw. Drottningholm Slott), położonym kilkanaście kilometrów na zachód od centrum.
  • Róg myśliwski Zygmunta III Wazy

  • Uprząż powozu Zygmunta III Wazy (fragment)

  • Chłopięca, paradna zbroja Władysława Wazy

  • Chłopięca, paradna zbroja Władysława Wazy

  • Szturmak Władysława IV Wazy

  • Zbroja kirasjerska Władysława IV Wazy

    Anna Jagiellonka (łac. Anna Dei gratia Infans Regni Poloniae; ur. 18 października 1523 w Krakowie, zm. 9 września 1596 w Warszawie) – córka Zygmunta I Starego i Bony Sforzy, od 1575 królowa Polski, w 1576 poślubiła Stefana Batorego, który został iure uxoris królem Polski i sprawował faktyczną władzę; ostatni polski monarcha z dynastii Jagiellonów, bezdzietna, po śmierci męża (1586) doprowadziła do wyboru na króla Polski Zygmunta III Wazy, swojego siostrzeńca.Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, tytularny car Rosji do 1634.
  • Haftowana tkanina z herbem, użyta w czasie pogrzebu Konstancji Austriaczki

  • Haftowana tkanina z herbem, użyta w czasie pogrzebu Konstancji Austriaczki

  • Strzelba ze Zbrojowni polskich Wazów

  • hełm Iwana Groźnego używany przez niego podczas koronacji

  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Czaprak – płócienna, filcowa, sukienna lub niekiedy futrzana podkładka pod siodło chroniąca grzbiet konia przed obtarciami; nazywana też potnikiem. Dawniej określano tak również ozdobną tkaninę nakładaną pod siodło lub na wierzch, pokrywającą całe zwierzę lub jego zad.
    Dobosz (z węg. dobos) – członek orkiestry (szczególnie wojskowej), grający na bębnie. W wojskach europejskich od końca średniowiecza wybijał takt w marszu. W Polsce pierwotnie zwano dobosza bębnicą, od XVI w. doboszem, w XVIII i na pocz. XIX w. pałkarzem. Inna nazwa dobosza to tarabaniarz (od taraban).
    Potop szwedzki – najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ta prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość organizacyjną Rzeczypospolitej, a najeźdźca skuteczność swoich działań uzyskał m.in. poprzez kolaborację i przekupstwo po stronie Rzeczypospolitej. I choć ostatecznie Szwedzi zostali wyparci, to jednak poniesione straty i koszty ustępstw pokojowych były wysokie, a niektóre zniszczenia materialne, szczególnie szwedzka grabież dóbr kultury polskiej, są widoczne współcześnie.
    Wazowie (szw. Vasaätten) – dynastia szwedzka panująca w Królestwie Szwecji w latach 1523-1654, w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1587-1668 oraz na Śląsku w Księstwie Opolsko-Raciborskim w latach 1645-1666 i w Księstwie Nysko-Otmuchowskim w latach 1625-1655.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Reklama