Lista postaci z mitologii indyjskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ważniejsze bóstwa | edytuj kod]

  • Agni – w wedyjskiej kulturze bóg ognia; żywioł ognia
  • Aświnowie – niebianie w postaci braci bliźniaków
  • Djaus (inaczej Diw) – personifikacja ducha nieboskłonu, bóg nieba nad nami, ojciec nieba
  • Daksza – mędrzec; zręczny, zdolny
  • Indra – bóg uzdrawiającej burzy, władca piorunów, król niebian, władca swargi - nieba, istot dobrotliwych i bohaterskich, pogromca złych mocy i demonów, opiekun wojowników i boskich zastępów
  • Jama – pierwszy człowiek, władca śmierci, zarządca dusz zmarłych w zaświatach, nadzorca kar dla grzeszników
  • Marutowie – niebiański dwór Waju liczący zwykle 333 dewy
  • Mitra – przyjaciel, anioł życzliwości, bóg dobroci w wedach
  • Pradźapati – emanacja Brahmana: Pan Wszystkich Stworzeń
  • Prythiwi – bogini Ziemia, matka ziemia; żywioł ziemi
  • Puszan – żywiciel stworzeń, bóg dawca pokarmu
  • Ratri – bogini nocy, panująca nad mocami nocy
  • Rudra – bóg przyrody, władca duchów natury
  • Śaka – jedno z imion boga Indry
  • Sawitar – wedyjski bóg światła słonecznego dającego życie
  • Soma – bóg księżyca, napoje liturgiczne
  • Surja – bóg słońca, czczony o wschodzie i zachodzie słońca
  • Twaszar – bóg wszelkiego rzemiosła i sztuk rękodzielniczych
  • Uszas – bogini świtu dnia i uzdrowienia duszy
  • Waju – bóg wiatru, w jodze strażnik ścieżki serca
  • Waruna – bóg wody i dobrego prawa, ryty
  • Wisznu – jeden z trzech głównych bogów w tradycjach indyjskich
  • Inne ważne postacie z mitologii wedyjskiej:

    Noc – część doby, w czasie której Słońce znajduje się poniżej linii horyzontu. Można też ją określić jako okres od zmierzchu do świtu. Zjawisko to występuje na planetach krążących wokół gwiazd – czyli ich satelitach, w tym również na Ziemi. Przeciwnym pojęciem jest dzień.Ratri (sankr. rātri - noc) – w mitologii indyjskiej dobrotliwa bogini wedyjska będąca personifikacją nocy, a w szczególności jej końca tuż przed nadejściem świtu. Opisywano ją jako boginię jaśniejącą, o oczach-gwiazdach. Przynosi ludziom, zwierzętom i ptakom ukojenie. Swym gwieździstym blaskiem przepędza ciemności i bezpiecznie przeprowadza przez mrok. Chroni swych czcicieli przed wilkami, demonami i złodziejami.
  • demon Wrytra - demon klasy asura, wróg boga Indry, przez którego został pokonany
  • wąż Ahi Bundhnja - wąż głębin, mityczny duch podmorskich głębin
  • Ważniejsze bóstwa panteonu hinduistycznego[ | edytuj kod]

  • Brahma – bóg, stwórca, demiurg, kreator, wraz z Wisznu i Śiwą stanowi hinduską trójcę Trimurti
  • Dewi – bogini, dosłownie: światłość, jaśnienie, świetlistość
  • Durga – niezwyciężona, niedostępna; bohaterska i wojownicza postać małżonki Śiwy
  • Ganeśa – starszy syn boga Śiwy i bogini Parwati, pasterz ganów, pan mądrości
  • Ganga – bogini rzeki, dusza rzeki Gangi, wody oczyszczające ze skalań
  • Himawanti – bogini, matka Parwati i Gangi
  • Kali – groźna i wojownicza forma małżonki Śiwy
  • Krysznaawatara, inkarnacja Wisznu
  • Lakszmi – bogini, małżonka Wisznu; dawczyni bogactwa i dobrobytu
  • Lalita – małżonka Śiwy
  • Mahadewa – Wielki Anioł, imię Śiwy
  • Maja – bogini matka, nadprzyrodzona, iluzoryczna moc
  • Parwati – małżonka Śiwy
  • Saraswati – małżonka Brahmana; bogini sztuki i nauki
  • Śakti – moc, potęga; bogini mocy żeńskiej zasady wszechświata, imię tytularne bogini
  • Śiwa – patron joginów
  • Śri – bogini dobrobytu, dostatku i szczęścia
  • Wisznu – bóg podtrzymania życia
  • Inne ważne postacie:

    Djaus (Dyaus) – dosłownie "światło", "niebo"; Djaus w hinduizmie jest bogiem Niebios; zwany jest Ojcem Nieba (Djaus-Pitr lub Djaus-Pita). Małżonek Prythiwi, bogini natury i matki Ziemi. Boska para rodzicielska Djaus i Prythiwi uważani są za prarodziców ludzi i aniołów (dewa), podobni w tym względzie do pary Uranos – Gaja z greckiej mitologii.Pudźa (dewanagari पूजा , trl. Pūjā, ang. Puja, wielbienie, ofiara, szacunek) – hinduistyczny obrzęd religijny, podczas którego składa się bóstwu ofiarę.
  • Ananta – nieskończoność, wszechogrom, wąż
  • Ardźuna – uczeń awatara Kryszny znany z Bhagawadgity
  • Bhima – straszliwy, groźne imię bogów Rudry i Śiwy; także jeden z pięciu braci Pandawów
  • Kunti – deifikowana matka trzech z pięciu braci Pandawów (Arjuny, Yudishtry, Bhimy)
  • Madri – matka pozostałych dwóch braci (Nakuli i Sahadevy)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marta Jakimowicz-Shah, Andrzej Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986, seria: Mitologie świata. ISBN 83-221-0334-4.
  • Knappert J., (1995), Indian Mythology. London: Diamond Books
  • Ługowski A. [red.], (1996), Słownik mitologii hinduskiej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG
  • Wegetarianizm – rodzaj praktyki (w sensie świadomej i celowej działalności człowieka), charakteryzującej się wyłączeniem z diety mięsa (w tym ryb i owoców morza); może również wiązać się z unikaniem innych produktów pochodzących z uboju zwierząt np. smalcu . Wegetarianizm może być wybrany z pobudek moralnych, zdrowotnych, ekologicznych, bądź ekonomicznych. W języku potocznym przyjmuje się, że wegetarianizm to zbiór kilku diet, które w różnym stopniu ograniczają spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego.Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pinyin lún huí, jap.: 輪廻 rinne) – w hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.
    Indra (sanskr. इन्द्र lub इंद) – w mitologii indyjskiej jeden z najważniejszych z bogów panteonu wedyjskiego, najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo, król bogów.
    Bhakti (sanskr. bhakti – przywiązanie, miłość; termin zwykle oddawany jako pobożność) – forma religijności w hinduizmie przejawiająca się głębokim emocjonalnym i intelektualnym oddaniem Bogu, której metaforą może być miłosny związek z bóstwem, a zarazem niezwykle silny, żywiołowy ruch religijno-społeczny. Osoba praktykująca bhakti nazywana jest bhaktą.
    Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.
    Demon (stgr. δαίμων daimon – dosłownie ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela, także: nadprzyrodzona potęga, dola; łac. daemon) – istoty występujące w wielu wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, które zajmują pozycję pośrednią między bogami a ludźmi, między sferą ziemsko-ludzką, materialną, a sferą boską, czysto duchową; istoty o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej są to nieprzyjazne człowiekowi duchy, związane pierwotnie z pojęciem nieczystości sakralnej.
    Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.
    Wedyzm (religia wedyjska) – najstarsza względnie poznana religia Indii, henoteistyczna, wywodząca się prawdopodobnie z okresu między połową drugiego tysiąclecia p.n.e. a początkiem pierwszego p.n.e. Jej zręby ukazują teksty Wed, w szczególności najstarsze zbiory - sanhity. Była to religia ahierarchiczna, koncentrująca się wokół rozbudowanego ceremoniału ofiary wedyjskiej (jadźńa, śrauta); w mniejszym stopniu obecne były także praktyki magiczne i rytuały związane z ogniskiem domowym (patrz: Atharwaweda). Przebieg ofiary wedyjskiej był dla jej uczestników odtworzeniem aktu kosmogonicznego i zarazem czynnością podtrzymującą harmonijne istnienie wszechświata, co za tym, pomyślność życia ludzkiego – dlatego tak niezwykle ważny był jej prawidłowy przebieg. Świątynie i zwyczaj czczenia wizerunków bogów pojawia się w wedyzmie znacznie później, prawdopodobnie w efekcie obcych wpływów (być może drawidyjskich).

    Reklama