Lipusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lipusz (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Lëpùsz; niem. Lippusch) – duża wieś kaszubska o charakterze małomiasteczkowym położona w północnej Polsce w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Lipusz nad rzeką Wdą. W latach 1975–1998 należała do ówczesnego województwa gdańskiego.

Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Droga wojewódzka nr 235 (DW235) - droga wojewódzka w woj. pomorskim o długości 55 km łącząca Korne z Chojnicami. Droga przebiega przez 2 powiaty: kościerski (gminy: Kościerzyna, Lipusz i Dziemiany), chojnicki (gminy: Brusy i Chojnice).

Miejscowość jest siedzibą gminy Lipusz.

Lipusz posiada kilka połączeń kolejowych z Kościerzyną i Chojnicami poprzez Brusy. Pasażerski ruch kolejowy na linii do Bytowa jest zawieszony.

W dawnym kościele ewangelickim wybudowanym w 1865 roku od 2002 roku znajduje się Muzeum Gospodarstwa Wiejskiego, prezentujące ok. 320 eksponatów (wóz strażacki z 1913 roku, kierzonki, kopanka, kamienie do śrutownika itp.). Na Wdzie znajduje się młyn wodny pochodzący z początku XIX wieku.

Na północ od Lipusza znajduje się jezioro Lubiszewskie.

Bałachy (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bałachë; niem. Wallachei) – osada kaszubska w Polsce na Pojezierzu Kaszubskiem w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Lipusz na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego nad Wdą przy drodze wojewódzkiej nr 235 z Chojnic do Kościerzyny. W skład sołectwa Bałachy wchodzi także miejscowość Krugliniec.Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Miejscowość znajduje się na turystycznym szlak turystyczny zielony Szlaku Kamiennych Kręgów i na szlaku kajakowym rzeki Wdy.

W 2017 roku lasy otaczające wieś zostały silnie zniszczone w wyniku przechodzącej tędy fali nawałnic (zniszczeniu uległo 4200 ha lasów zarządzanych przez Nadleśnictwo Lipusz). W 2018 roku w ramach restytucji lasu i w związku z obchodami 100-lecia niepodległości Polski postanowiono o zasadzeniu przez harcerzy i wolontariuszy (razem ok. 3 tys. osób) na powierzchni ponad 10 ha nowych drzew w taki sposób, aby utworzyły one wizerunek godła państwowego, widoczny z okien przelatujących samolotów. Ponadto leśnicy pozostawili na obszarze 2 ha połamane drzewa, aby przypominały o tym, jak wyglądały okoliczne lasy po nawałnicy.

Województwo pomorskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, położone w północnej Polsce. Siedzibą władz województwa jest Gdańsk. Obejmuje obszar o powierzchni 18 310,34 km².Borowiec (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bòrówc) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Lipusz. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Lipusz a także należy do aglomeracji Lipusz.

Zabytki[ | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, 1866-7, nr rej.: 968 z 26.08.1986
  • kaplica grobowa rodziny Żelewskich, 1880, nr rej.: j.w.
  • cmentarz grzebalny przy kościele, XIX w., nr rej.: j.w.
  • kościół ewangelicki, 1865, nr rej.: 957 z 14.03.1986
  • cmentarz rzymskokatolicki, 1922-23, nr rej.: 969 z 26.08.1986.
  • Inne:

  • drewniany młyn na Wdzie
  • kamienica Banku Ludowego z 1904
  • neogotyckie zabudowania nadleśnictwa
  • Droga powiatowa – jedna z kategorii dróg publicznych w Polsce, stanowiących własność właściwego samorządu powiatu.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Nawałnice w Polsce z 11 i 12 sierpnia 2017 – katastrofalne w skutkach zjawisko pogodowe (burza wielokomórkowa typu bow echo o długości 300 km), które spowodowało śmierć 6 osób.
    Województwo gdańskie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975-1998, położone w północnej Polsce. W 1999 roku włączone zostało do województwa pomorskiego.
    Droga gminna – zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) jest to droga o znaczeniu lokalnym niezaliczona do innej kategorii, stanowiąca uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie zarządu powiatu. Zgodnie z ustawą prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1729) organem zarządzającym ruchem na drogach gminnych jest starosta, a organem sprawującym nadzór nad zarządzaniem ruchem jest wojewoda, za wyjątkiem dróg położonych w granicach administracyjnych miast na prawach powiatu, gdzie zarządcą ruchu na wszystkich drogach publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
    Mechowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Mechòwò) – część wsi Lipusz w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Lipusz na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i leży nad jeziorem Przymusińskim. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Lipusz.
    Bytów (dodatk. nazwa w j. kaszub. Bëtowò; niem. Bütow, ukr. Битів) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny węzeł drogowy (DK20, DW209, DW212, DW228). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. słupskiego.
    Powiat kościerski (kasz. Kòscersczi kréz) – powiat w Polsce (województwo pomorskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Kościerzyna.
    Muzeum Gospodarstwa Wiejskiego w Lipuszu – muzeum z siedzibą we wsi Lipusz (powiat kościerski). Placówka jest prowadzona przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, oraz Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Gminy Lipusz.

    Reklama