Limmu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Limmu (akad. limmu, līmu) – nazwa godności urzędniczej sprawowanej w starożytnej Asyrii. Obok funkcji związanych z administracją (np. pobieraniem opłat handlowych w miastach) rola tychże urzędników była ściśle eponimiczna, gdyż ich imion używano do oficjalnego datowania dokumentów. Czas sprawowania tego urzędu trwał jeden rok.

Sultantepe (starożytna Huzirina?) – duży tell w południowej Turcji, leżący ok. 15 km na wschód od miasta Şanlıurfa. Ma wysokość ok. 40 metrów i średnicę ok. 100 metrów. Identyfikowany najczęściej z miastem Huzirina znanym ze źródeł asyryjskich z 1 połowy I tys. p.n.e., choć identyfikacja ta nie została jak dotychczas w pełni potwierdzona.Salmanasar III, właśc. Salmanu-aszared III (akad. Salmānu-ašarēd, tłum. "bóg Salmanu jest pierwszy/najważniejszy") – król Asyrii, syn i następca Aszur-nasir-apli II; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 35 lat. Jego rządy datowane są na lata 858-824 p.n.e.

Do naszych czasów zachowały się dwie listy asyryjskich eponimów – z II i I tys. p.n.e. Lista z II tys. p.n.e. znana jest z pięciu fragmentów odkrytych w mieście Mari. Jest ona spisem urzędników limmu sprawujących swój urząd w 2 połowie XIX i 1 połowie XVIII w. p.n.e., począwszy od objęcia tronu przez Naram-Sina aż do ostatnich lat panowania Szamszi-Adada I. Lista z I tys. p.n.e. jest spisem asyryjskich urzędników limmu z lat 858-699 p.n.e. Znanych jest dziesięć kopii tego tekstu pochodzących z Aszur, Niniwy i Sultantepe. Urzędnicy limmu zajmowali w niej swe stanowiska w ściśle określonej kolejności hierarchicznej. W pierwszym lub drugim roku panowania danego władcy urzędnikiem limmu był on sam. Później następowali zazwyczaj czterej najwyżsi urzędnicy państwowi (turtannu – naczelny dowódca wojsk, rab szake – naczelny podczaszy, nagir ekalli – herold pałacu i abarakku – intendent pałacu), a następnie kolejni gubernatorzy prowincji. Jeżeli król panował dłużej niż 30 lat cykl zaczynał się od nowa (np. król Salmanasar III sprawował urząd limmu w drugim i trzydziestym pierwszym roku swego panowania).

Szamszi-Adad I (akadyjskie Šamšī-Adad; amoryckie Šamšī-Addu - tłum. "Słońcem moim jest bóg Adad") – Amoryta, syn Ila-kabkabi z miasta Terqa, założyciel amoryckiej dynastii państwa asyryjskiego; twórca pierwszego asyryjskiego imperium. Według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 33 lata (1814-1782 p.n.e.). Prowadził intensywną politykę podbojów, która doprowadziła Asyrię do pozycji mocarstwa w północnej Mezopotamii. Opanował terytoria od gór Zagros po Syrię i dotarł nawet do Morza Śródziemnego.Mari – miasto starożytne w północnej Mezopotamii nad Eufratem. Od III tysiąclecia p.n.e. ważny ośrodek polityczny i handlowy na szlaku północna Mezopotamia – północna Syria. Okresowo pod władzą Sumerów, Akadów, Asyryjczyków. Największego znaczenia nabrało Mari pod rządami Amorytów na przełomie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdobyte ok. 1757 r. p.n.e. przez Hammurabiego, stopniowo popadało w ruinę. Obecnie stanowisko archeologiczne Tall Hariri w Syrii.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. J.-J. Glassner, Mesopotamian..., s. 160.
  2. J.-J. Glassner, Mesopotamian..., s. 164.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Rab szake (akad. rab šāqê, sum. (lú).gal.kaš.lul) – jedna z najważniejszych godności urzędniczych w starożytnej Asyrii, której nazwa tłumaczona jest zazwyczaj jako "wielki podczaszy" lub "naczelny podczaszy". Biblijny rabsak z 2 Księgi Królewskiej (2 Krl 18:17–37) i Księgi Izajasza (Iz 36:1–22).
Asyryjskie listy i kroniki eponimów – rodzaj sporządzanych w Asyrii dokumentów, w których w porządku chronologicznym wymieniani byli asyryjscy królowie i dygnitarze pełniący urząd limmu (eponima). Na urzędnikach tych, zmieniających się co roku, opierał się asyryjski system datowania, gdyż to ich imion używano do datowania dokumentów. Aby taki system mógł skutecznie funkcjonować, konieczne stało się sporządzenie kompletnej, uzupełnianej co rok, listy z imionami kolejnych eponimów. Dzięki temu, znając na przykład imię eponima i wydarzenie z jego eponimatu, w łatwy sposób można było wyliczyć ile lat minęło od tego wydarzenia.
Abarakku (akad. abarakku, sum. agrig) – jedna z najważniejszych godności urzędniczych w starożytnej Asyrii, tłumaczona zazwyczaj jako „intendent pałacu”.
Nagir ekalli (akad. nāgir ekalli, sum. nimgir é.gal) – jedna z najważniejszych godności urzędniczych w starożytnej Asyrii, tłumaczona zazwyczaj jako „herold pałacu”.
Język akadyjski, dawniej też: chaldejski (akad. lišānum akkadītum, Kod ISO 639: akk) – język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e. Nazwa języka pochodzi od miasta Akad w środkowej Mezopotamii, stolicy imperium akadyjskiego, założonego około 2350 roku p.n.e. przez Sargona.
Turtan(n)u, tartan(n)u (akad. turtānu, turtannu, tartānu, tartannu) – jedna z najważniejszych godności urzędniczych w starożytnej Asyrii, której nazwa tłumaczona jest zazwyczaj jako "naczelny dowódca wojsk". Biblijny tartan z 2 Księgi Królewskiej (2 Krl 18:17) i Księgi Izajasza (Iz 20:1).
Naram-Sin – władca miasta-państwa Aszur, syn i następca Puzur-Aszura II, wymieniony w Asyryjskiej liście królów jako 37 władca Asyrii. Wstąpił na tron w 1872 r. p.n.e. lub 1869 r. p.n.e. Dokładna długość jego panowania nie jest znana, ale wiadomo, iż rządzić on musiał od 34 do 54 lat.

Reklama