Limeryk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Limeryk (ang. limerick, od miasta Limerick w Irlandii) — miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o skodyfikowanej budowie:

Mariusz Parlicki (ur. 31 stycznia 1974 w Radomiu) - polski poeta, prozaik, satyryk, krytyk literacki, eseista. Mariusz Parlicki jest absolwentem Filologii Polskiej - Teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1999 roku. W 2005 roku otrzymał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o zarządzaniu. Obecnie pracuje jako nauczyciel akademicki, adiunkt, kierownik Zakładu Zdrowia Rodziny na Wydziale Psychologii i Nauk Humanistycznych Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Wykładał w Instytucie Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, na Wydziale Rehabilitacji Ruchowej Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie i na Wydziale Humanistycznym Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach W latach 1991 - 1993 był redaktorem naczelnym radomskiego kwartalnika społeczno-kulturalnego Na luzie, oraz w latach 1992- 1993 współpracownikiem "Dziennika Radomskiego". W 1996 roku otrzymał roczne Stypendium Twórcze Miasta Krakowa w dziedzinie literatury. Od 1994 roku jest członkiem Związku Literatów Polskich.Moskalik – krótki, rymowany i dowcipny wierszyk, będący parodią fragmentu Poloneza Kościuszki Rajnolda Suchodolskiego z 1831 roku:
  • pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanych (w klasycznym limeryku wersy I, II i V liczą po trzy zestroje, a wersy III i IV – po dwa),
  • układ rymów aabba,
  • główne metrum: anapest lub amfibrach,
  • nazwa w klauzuli pierwszego wersu (podstawa rymu a).
  • Utwór ten, który pod względem treści jest rymowaną anegdotą, ma też zwykle stały układ narracji:

    Nonsens – dany układ wyrazów języka J jest w nim nonsensem, gdy nie jest spójny syntaktycznie, tj. jest ciągiem wyrażeń zbudowanym niezgodnie z regułami syntaktycznymi tego języka. Jako taki nonsens stanowi defekt syntaktyczny wypowiedzi.Amfibrach (gr. amphíbrachys, dosł. z obu stron krótki) w metryce iloczasowej to stopa metryczna składająca się z trzech sylab: jednej długiej między dwiema krótkimi.
  • wprowadzenie bohatera i miejsca, w którym dzieje się akcja, w pierwszym wersie,
  • zawiązanie akcji w wersie drugim (często wprowadzony jest tu drugi bohater),
  • krótsze wersy trzeci i czwarty to kulminacja wątku dramatycznego,
  • zaskakujące, najlepiej absurdalne rozwiązanie w wersie ostatnim .
  • Limeryk, którego historyczne proweniencje sięgają prawdopodobnie XVIII-wiecznej Irlandii, wprowadził do świata literatury Edward Lear w ostatniej dekadzie XIX w. Gatunek ten szybko zawojował męskie kluby wiktoriańskiej Anglii, gdzie powodzeniem cieszyły się limeryki sprośne, pornograficzne czy bluźniercze. W Polsce gatunek ten wykorzystywali m.in. Julian Tuwim, Maciej Słomczyński, Wisława Szymborska, Stanisław Barańczak, Janusz Minkiewicz, Antoni Marianowicz, Mariusz Parlicki, Krzysztof Daukszewicz, Bronisław Maj, Michał Rusinek, Piotr Michałowski, Jacek Kaczmarski.

    Epoka wiktoriańska – okres w dziejach Wielkiej Brytanii pod panowaniem królowej Wiktorii Hanowerskiej. Królowa sprawowała rządy w latach 1837-1901. Był to jeden z najdłuższych nieprzerwanych okresów panowania jednego monarchy w nowożytnej historii. Wielka Brytania była wtedy u szczytu potęgi imperialnej, mówiło się, że nad Imperium Brytyjskim "słońce nigdy nie zachodzi". Były to też czasy rewolucji przemysłowej.Zestrój akcentowy – obdarzona sensem grupa sylab posiadająca jeden główny akcent. Pojęcie z zakresu teorii poezji. Na powtarzalności zestrojów akcentowych w obrębie wersów bazuje system wersyfikacyjny w poezji, zwany tonizmem.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • moskalik (wiersz)
  • lepiej
  • karuzelka
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. definicja limeryku na www.poetryarchive.org
    2. Anna Bikont, Joanna Szczęsna: Limeryki czyli o plugawości i promienistych szczytach nonsensu. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1998, s. 5. ISBN 83-7180-991-3.
    3. Limeryki Edwarda Leara tłumaczył na język polski między innymi Robert Stiller. Zobacz Edward Lear, Limeryki wszystkie, z obrazkami według autora, czyli dzieł zebranych tom pierwszy. Przełożył z angielskiego i objaśnił Robert Stiller, Warszawa 1986.
    4. Warto zobaczyć: Maciej Słomczyński, Limeryki plugawe, Kraków 1998.
    5. Mariusz Parlicki, Rozkosze giętkiego języka. Limeryki, lepieje, altruitki i odwódki, Kraków 2015: Wydawnictwo Miniatura - Stowarzyszenie Siwobrodych Poetów, ISBN 978-83-8052-138-4.
    6. Mariusz Parlicki (red.), Seks w pewnym mieście. Antologia limeryków kosmatych, Marta Andersson i inni, Warszawa 2016: Wydawnictwo Pisarze.pl, ISBN 978-83-63143-47-3.
    7. Piotr Michałowski Li(me)ryczny Plan Szczecina wyd. FOKA, Szczecin 1998 ​ISBN 83-87147-40-0
    Liryka (gr. λυρικóς, lyrikos – odnoszący się do liry) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów, zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.
    Antoni Marianowicz, właściwie Kazimierz Jerzy Berman (ur. 4 stycznia 1924 w Warszawie, zm. 3 czerwca 2003 tamże) – polski poeta, prozaik, dramaturg, tłumacz i satyryk.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Wisława Szymborska, według dokumentu chrztu Maria Wisława Anna Szymborska (ur. 2 lipca 1923 na Prowencie, który obecnie należy do Kórnika, zm. 1 lutego 2012 w Krakowie) – polska poetka, eseistka, krytyk literacki, tłumaczka, felietonistka; członkini oraz założycielka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989), członkini Polskiej Akademii Umiejętności (1995), laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1996), odznaczona Orderem Orła Białego (2011).
    Joanna Szczęsna (ur. 2 grudnia 1949 w Łodzi) – polska dziennikarka, reporterka i pisarka, działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL.
    Metrum (miara, wzorzec rytmiczny) – w nauce o wierszu obok pojęcia rymu wprowadza się również pojęcie metrum najczęściej dla oznaczenia rymu najzupełniej regularnego, bądź też wzorcowej miary rytmicznej, która każdorazowo aktualizuje się w materiale fonicznym konkretnego utworu. Termin "metrum" albo "wiersz metryczny" bywa używany również w węższym zakresie w odniesieniu do wiersza antycznego, a w poezji nowożytnej jako określenie wiersza sylabotonicznego (stopowego), zwanego również miarowym.

    Reklama