Liman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Limany na północnym wybrzeżu Morza Czarnego – zdjęcie satelitarne Landsat

Liman – płytka zatoka, która powstała z zalanego, ujściowego odcinka głębokiej doliny rzecznej (jaru). Część limanów ma połączenie z pełnym morzem (np. Zatoka Jahorłycka), a inne są częściowo odcięte piaszczystym wałem, który jest zwany kosą (np. liman Dniestru).

Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰.Odessa (ukr. Одеса, ros. Одесса) – miasto i stolica obwodu odeskiego Ukrainy, położone nad Morzem Czarnym.

Limany całkowicie zamknięte zmieniają się w nabrzeżne jeziora limanowe (np. Tiligulski Liman koło Odessy). Limany często występują na wybrzeżach Morza Czarnego i Morza Azowskiego.

Jezioro limanowe – rodzaj jeziora przybrzeżnego, które kiedyś było limanem i zostało odcięte od morza piaszczystą barierą (mierzeją).Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wybrzeże limanowe
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia powszechna PWN.:GHIJKLŁM, Tom 2. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984, s. 737.
  • Jar – forma ukształtowania terenu w postaci wydłużonego zagłębienia o wąskim dnie i stromych zboczach. Jar jest rodzajem doliny rzecznej. Zatoka Jahorłycka (ukr. Ягорлицька затока, Jahorłyćka zatoka) – zatoka leżąca w północnej części Morza Czarnego pomiędzy Mierzeją Kinburńska a przylądkiem Jahorłyckyj Kut.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dolina, dolina rzeczna – wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie i wyraźnie wykształconym dnie, otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.
    Wybrzeże limanowe – typ wybrzeża, na którym w czasie przypływu zalewane są ujściowe odcinki rzek o charakterze lejkowym. Wraz z odpływem fale morskie unoszą muł z rzeki i budują wał między ujściem a otwartym morzem. Powstaje liman, czyli zatoka utworzona z ujściowego odcinka jaru rzeki. Po jej całkowitym odcięciu przez mierzeję może powstać jezioro limanowe.
    Liman Dniestru (ukr. Дністровський лиман, Dnistrowśkyj łyman) – jeden z największych limanów Morza Czarnego, największy liman Ukrainy. Oddzielony jest od morza mierzeją Bugaz, z jednym przesmykiem łączącym z otwartym morzem. Nazwa pochodzi od rzeki Dniestr, wpływającej do limanu. Długość limanu wynosi 41 km, szerokość 4-12 km, powierzchnia około 360 km², głębokość 3-5 m.

    Reklama