Liberatura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Liberatura (łac. liber – książka, wolny) – rodzaj literatury totalnej, w której tekst i forma książki stanowią integralną całość.

Książka artystyczna – dzieło artystyczne wykonane w formie książki, przypominającej książkę, albo zainspirowanej dowolnymi aspektami tworzenia książki. Zazwyczaj powstaje w niewielkiej ilości egzemplarzy (podobnie jak grafika artystyczna), albo jako unikat. Tworzenia tego typu dzieł chętnie podejmują się graficy, tym bardziej że grafika artystyczna wyewoluowała z grafiki użytkowej, której jedną z podstawowych funkcji było kiedyś ilustrowanie książek. Pod wpływem rosnącej popularności książką artystyczną zajęli się również malarze, traktując ją zupełnie inaczej: bardziej jako narzędzie swobodnej ekspresji, niż dzieło projektowe. Nieco odmienną kategorią jest fotoksiążka, która co prawda nie nosi cech unikatu, jako że można ją powielać dowolną ilość razy za pomocą druku cyfrowego, ale jest to narzędzie przyjęte przez niektórych fotografików do wypowiadania się w sposób najbardziej zbliżony do natury ich pracy. W niektórych przypadkach fotoksiążka, podobnie jak książka artystyczna, zawiera w sobie jakiś rodzaj narracji i jest nie tylko katalogiem prac autora, ale także dziełem artystycznym. „Książki artystyczne to książki, albo obiekty książkowe, nad których ostateczną formą autor miał wysoki poziom kontroli; gdy książka ma sama w sobie być dziełem sztuki” – Stephen Bury.Książka – dokument piśmienniczy, zapis myśli ludzkiej, raczej obszerny, w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym.

W utworach liberackich ważny jest nie tylko tekst, warstwa słowna, ale również typografia, konstrukcja, format i kształt. Ich przekaz nie ogranicza się do sfery werbalnej, a nośnikiem informacji mogą być: krój pisma, niezadrukowana powierzchnia stron, wszelkie elementy graficzne, ilustracje nierozerwalnie połączona z tekstem, rodzaj papieru bądź innego materiału. Znaczenie może mieć także liczba stron, słów lub znaków danego utworu. Dzieła należące do liberatury przyjmują dowolny wygląd, a więc mogą odbiegać od tradycyjnej budowy i wyglądu książki jako kodeksu. Głównym założeniem jest, aby było to dzieło autorskie, autonomiczne, w którym pisarz lub artysta wymyśla i projektuje książkę od początku do końca, z premedytacją wybierając wymienione wcześniej elementy. Liberatura nie jest równa książce artystycznej, której jest bliżej do sztuk plastycznych niż literatury.

Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

Za początek liberatury uznaje się manifest opublikowany w "Dekadzie Literackiej" w 1999 roku pt. Liberatura. Aneks do słownika terminów literackich, w którym został wprowadzony ten termin przez Zenona Fajfera.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Co to jest liberatura?
  • Z. Fajfer, Liberatura czyli literatura totalna. Teksty zebrane z lat 1999  –  2009, Kraków 2010
  • K. Bazarnik, Krótkie wprowadzenie do liberatury, 2003




  • Reklama