Lew z Kitajronu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lew z Kitajronu – w mitologii greckiej olbrzymi i dziki lew, którego prawdopodobnie spłodziła Chimera z Ortrosem.

Ortros (także Ortos, gr. Ὄρθρος Órthros, Ὄρθος Órthos, łac. Orthrus, Orthus) – w mitologii greckiej dwugłowy pies Geriona.Tespies (nwgr. Θεσπιές) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, w gminie Aliartos. W 2011 roku liczyła 1139 mieszkańców.

Mieszkał w górach Kitajronu, które oddzielały Attykę i Beocję, gdzie siał spustoszenie w stadach owiec Amfitriona i jego sąsiada, beockiego króla Tespiosa. Osiemnastoletni wówczas Herakles porzucił strzeżone przezeń trzody i wyruszył, aby zabić lwa. Bestia miała kryjówkę na górze Helikon, u której podnóża znajdowało się miasto Tespie. Heros polował na niego przez pięćdziesiąt dni, a noce spędzał w pałacu króla Tespiasa, który zaoferował mu gościnę. W końcu pod koniec pięćdziesiątego dnia udało mu się wytropić lwa. Zabił go nieokorowaną pałką, uciętą z dzikiego drzewa oliwnego, które z korzeniami wyrwał na Helikonie. Z jego skóry zrobił sobie okrycie, a lwi łeb nosił na głowie jako hełm.

Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.Lew afrykański, lew (Panthera leo) – duży, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych, drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród czterech ryczących wielkich kotów. Jedyny kot żyjący w zorganizowanych grupach socjalnych, zaliczany do tzw. wielkiej piątki Afryki – pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich (słoń, nosorożec, bawół, lew i lampart). Samiec lwa, łatwo rozpoznawalny po grzywie, może ważyć 150–250 kg. Największy znany samiec ważył 375 kg, był to lew o imieniu Simba, żył on do 1970 roku w Colchester Zoo. Samice są znacznie mniejsze, ważą 110–160 kg (największe 185 kg) i nie mają grzywy. Samce zajmują się zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada i zapładnianiem samic. Samice polują i opiekują się lwiątkami. Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową. Współcześnie występują tylko w Afryce, gdzie są narażone na wyginięcie i szczątkowo w Indiach, gdzie ich stan liczebny określony został jako krytyczny.

Istnieje mit, wedle którego lwa z Kitajronu zabił Alkatoos, syn Pelopsa. Był on zięciem króla Megareusa, który miał dwóch synów, z których starszy zginął pod Afidnaj podczas najazdu Dioskurów na Attykę, a młodszego, Euipposa, zabił lew z Kitajronu. Megareus obiecał oddać za żonę córkę Euajchme i tron temu, kto pomści Euipposa. Alkatoos zabił lwa i zasiadłszy na tronie wybudował w Megarze świątynię Apollinowi Myśliwemu i Artemidzie Łowczyni.

Megara (gr. Μέγαρα Mégara, "duże, eleganckie domy, dwory", obecnie "gmachy") – miasto na pograniczu Attyki i Koryntii w Grecji.Pelops – w mitologii greckiej syn Tantala, założyciel dynastii Pelopidów. Jako dziecko zabity przez ojca i podany na uczcie bogów, zjedzony jedynie przez Demeter; wskrzeszony przez Hermesa na polecenie Zeusa. Mąż Hippomadei, zabójca Ojnomaosa.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Graves 1992 ↓, s. 399.
  2. Grimal 2008 ↓, s. 129.
  3. Smith 1884 ↓, s. 394.
  4. Grimal 2008 ↓, s. 344.
  5. Graves 1992 ↓, s. 391.
  6. Carlos Parada: Dictionary-Alcathous (ang.). Greek Mythology Link. [dostęp 2019-04-27].
  7. Graves 1992 ↓, s. 345.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Robert Graves: Mity greckie. Warszawa: PIW, 1992. ISBN 83-06-02284-X.
  • Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 125. ISBN 83-04-04673-3.
  • William Smith: Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, Tom 2. New York: Harper & Brothers, 1884.
  • Jan Tzetzes, Chiliades, Księga 2
  • Apollo (gr. Ἀπόλλων Apóllōn, zwany też Φοῖβος Phoibos "Jaśniejący", łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto. Urodził się na wyspie Delos. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz (Ἀπόλλων Μουσηγέτης Apóllōn Mousēgétēs). Przebywał na Parnasie, skąd zsyłał natchnienie.Tespios (Θέσπιος) – w mitologii greckiej król-eponim miasta Tespies, pojawiający się w cyklu mitów o Heraklesie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kitajron (Kithairon, Cithaeron, stgr. Κιθαιρών Kithairōn, gr. Κιθαιρώνας Kitheronas) – góra i masyw górski w środkowej Grecji.
    Jan Tzetzes (Joannes Tzetzes, gr. Ιωάννης Τζέτζης, Iōánnes Tzétzēs, ur. po 1110, zm. po 1180 lub 1185) – bizantyjski uczony filolog, historyk oraz pisarz.
    Dioskurowie (zw. także Tyndarydami; lp gr. Διόσκουρος Dióskouros, lm gr. Διόσκουροι Dióskouroi ‘synowie Zeusa’, lp łac. Dioscurus, lm łac. Dioscuri, Gemini ‘bliźnięta’), Kastor (gr. Κάστωρ Kástōr, łac. Castor) i Polideukes (także Polydeukes, Polluks; gr. Πολυδεύκης Polydeúkēs, łac. Pollux) – w mitologii greckiej bliźniacy, ubóstwieni herosi, Argonauci, uczestnicy łowów kalidońskich i amazonomachii, opiekunowie żeglarzy i żołnierzy.
    Beocja (gr. Βοιωτία,Boiotia, łac. Beotia) – kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji między Zatoką Koryncką a Zatoką Eubejską Północną i Południową oraz Cieśniną Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest prefekturą w Republice Greckiej w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w Liwadii. Graniczy z nomarchiami Attyka Zachodnia i Attyka Wschodnia (region Attyka) oraz prefekturami Fokida i Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z 2005 roku).
    Amfitrion (gr. Ἀμφιτρύων Amphitrýōn, łac. Amphitryon) – w mitologii greckiej królewicz oraz król Tyrynsu i Teb.
    Mitologia grecka – zbiór mitów przekazywanych przez starożytną grecką tradycję opowieści o bogach i herosach, wyjaśniających miejsce człowieka w świecie, oraz samo funkcjonowanie świata, jego stworzenie i historię. Z mitologii czerpano wiedzę na temat świata i rozwijano na tej podstawie normy etyczne wyznaczające miejsce człowieka w ustalonym porządku świata. Wiedza płynąca z mitów nie stanowiła jednak nigdy "prawdy objawionej" i otwarta była na dyskurs, polemikę i krytykę. Sama zaś starożytna religia grecka, chociaż nie sposób o niej mówić w oderwaniu od mitologii będącej jej elementarną częścią składową, opierała się w znacznym stopniu na ortopraksji (jedności praktyk religijnych), nie zaś ortodoksji (jedności poglądów).
    Artemida (także Artemis; gr. Ἄρτεμις Ártemis, łac. Diana) – w mitologii greckiej bogini łowów, zwierząt, lasów, gór i roślinności; wielka łowczyni. Uważana również za boginię płodności, niosącą pomoc rodzącym kobietom. Podobnie jak Apollo był bogiem słońca i życia, tak Artemidę uznawano za boginię księżyca i śmierci. Wierzono bowiem, że bliźniacze rodzeństwo charakteryzuje podobna konstrukcja duchowa. Ze względu na związek między obrotami księżyca a przypływami i odpływami morza Artemidę zaczęto uważać za bóstwo opiekuńcze rybaków. Jej atrybutami były łuk i strzały, a ulubionym zwierzęciem łania. Była córką Zeusa i Leto (Latony), siostrą bliźniaczką Apollina. Należała do grona 12 bogów olimpijskich. Bogini-dziewica. Ulubionym zajęciem bogini było przemierzanie nocą dzikich górskich dolin, kotlin, gajów i lasów. Podróżowała zawsze w towarzystwie wiernych jej nimf. Jej obecność najbardziej odczuwano w pobliżu rzek i źródeł, w okolicach podmokłych i bagiennych. Uważano, że to podczas księżycowych nocy bezpieczniejsi są podróżni i trzody – Artemida była bowiem postrachem dla groźnych zwierząt. Jej ukochanym terenem łowieckim była Arkadia – dziewicza kraina wzgórz i zalesionych kotlin. Bliskie pokrewieństwo z Apollinem, a także afirmacja życia spowodowały, że uznano ją za wielką miłośniczkę tańca i muzyki

    Reklama