Lebombo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fragment gór Lebombo

Lebombo (także Lubombo; ang. Lebombo Mountains; afr. Lebomboberge; zulu Ubombo) – pasmo górskie w RPA, Mozambiku i Eswatini, rozciągające się południkowo na długości ok. 800 km. Zbudowane ze skał wulkanicznych. Wznosi się średnio na wysokość 600 m n.p.m., najwyższy szczyt, Mananga, osiąga wysokość 801 m n.p.m. W górach płynie wiele rzek, m.in. Mkuze, Olifants, Pongola, Ingwavuma (Ngwavuma) i Usutu. Pasmo porośnięte roślinnością sawannową i lasami podzwrotnikowymi. Północna część pasma leży w granicach Parku Narodowego Krugera.

Jaskinia Border – jaskinia położona na granicy RPA i Suazi, stanowisko archeologiczne dokumentujące wczesną historię Homo sapiens.Pongola - rzeka w Republice Południowej Afryki, dopływ rzeki Maputo. Ma swoje źródła w pobliżu miasta Utrecht, w północnej części prowincji KwaZulu-Natal. Rzeka przpływa przez góry Lebombo i w pobliżu granicy Mozambiku uchodzi do rzeki Maputo.

W 1970 roku w trakcie wykopalisk na terenie jaskini Border Cave w obszarze pasma Lebombo znaleziono kawałek kości strzałkowej pawiana nazwany kością z Lebombo. Jest to jeden z najstarszych znanych obiektów matematycznych.

Kość z Lebombo – kawałek kości strzałkowej pawiana znaleziony w 1970 roku w trakcie wykopalisk na terenie granicznym pomiędzy RPA i Suazi nazywanym Cave Border w obszarze pasma Lebombo. Kość ta należy do najstarszych znanych obiektów matematycznych. Zawiera ona 29 wyraźnych nacięć. Wiek kości szacuje się na 37 000 lat, co oznacza, że wykonano ją około 35 000 lat p.n.e. Sama kość przypomina kalendarze na kiju w dalszym ciągu używane przez Buszmenów w Namibii. Ilość nacięć na kości sugeruje, że mógł to być kalendarz lunarny lub zapis cyklu miesiączkowego.Kość strzałkowa, strzałka (łac fibula) – kość długa. Występuje u człowieka i zwierząt Jest ona wyczuwalna po stronie bocznej goleni, poniżej kłykcia bocznego piszczeli. Koniec bliższy stanowi głowa strzałki (łac. caput fibule) na której jest powierzchnia stawowa do połączenia z kłykciem bocznym kości piszczelowej. Utworzą razem staw piszczelowo-strzałkowy. Trzon strzałki, podobnie jak kości piszczelowej, posiada trzy powierzchnie i trzy brzegi; brzeg skierowany do kości piszczelowej zwany brzegiem międzykostnym. Koniec dalszy strzałki tworzy, przypominająca kształtem głowę żmii, kostka boczna, wyraźnie zarysowująca się poprzez skórę, sięgająca niżej do kostki przyśrodkowej. Przyśrodkowa powierzchnia kostki bocznej pokryta jest powierzchnią stawową i łączy się z kością skokową. Powyżej tej powierzchni stawowej jest powierzchnia do połączenia z kością piszczelową. Utworzą razem więzozrost piszczelowo-strzałkowy.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Nowy atlas świata. Warszawa: GeoCenter, 1998, s. 157. ISBN 83-87221-12-0.
  2. Lebombo Mountains (ang.). Britannica Online Encyclopedia. [dostęp 2011-07-08].
  3. The Mathematics Department of The State University of New York at Buffalo: Mathematicians of the African Diaspora (ang.). 1997-05-25. [dostęp 2011-08-19].
Maputo River (port. Rio Maputo, także Great Usutu, Lusutfu, Suthu) - rzeka w Republice Południowej Afryki i Mozambiku, największa rzeka w Suazi.Afryka Południowa – region Afryki, obejmujący południową część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Południowej zalicza się:




Warto wiedzieć że... beta

Pawian (Papio) – rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w rodzinie koczkodanowatych (Cercopithecidae).
Język afrikaans, język afrykanerski (afrikaans, Afrikaanse taal) – indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich i jest językiem ojczystym południowoafrykańskich Koloredów oraz białych Afrykanerów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi). Niderlandzkim - językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) - mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników. W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz murzyńskich języków bantu.
Park Narodowy Krugera (Kruger National Park) - park narodowy w RPA, założony w 1898 roku przez ówczesnego prezydenta Transwalu - Paula Krugera, w 1926 został nazwany na cześć założyciela. Rozciąga się na 350 kilometrów wzdłuż granicy z Mozambikiem, ma ok. 60 kilometrów szerokości. Zajmuje powierzchnię powyżej 2 milionów hektarów. Znajduje się tam wiele rzek, które płyną wzdłuż całego parku (np. Sabie, Limpopo, Letaba).

Reklama