Lazy jack

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
przykładowy przebieg lazy jacków
lazy jacks i lazy bag

Lazy jacks – wym. /ˈleɪzi dʒæks/ (ang. - lazy – leniwy, jack – podnośnik) – system linek olinowania ruchomego stosowany na jednostkach o ożaglowaniu skośnym. Lazy jacki podczas zrzucania żagla zabezpieczają jego płótno przed wywiewaniem na zawietrzną. Ułatwia to sprzątanie żagli przymasztowych (np. grotżagla, bezanżagla, fokżagla na szkunerze itp.)

Bom – drzewce ruchome w omasztowaniu żaglowej jednostki pływającej. Jest to pozioma belka zamocowana przegubowo jednym końcem (piętą) w maszcie lub sztagu. Jej drugi koniec zwany nokiem, jest wolny. Do bomu mocowany jest dolny lik żagla przymasztowego w ożaglowaniu skośnym lub rzadziej sztaksla. Zadaniem bomu jest nadanie odpowiedniego kształtu żaglowi oraz umożliwienie nim manewrowania poprzez olinowanie ruchome. Współcześnie bomy wykonywane są ze stopów aluminium, bądź w przypadku jachtów regatowych z włókna węglowego. Dawniej i rzadko w dzisiejszych czasach spotyka się bomy drewniane.Zamek błyskawiczny, suwak (ekler, gw. łódz. ekspres) – zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny. Powszechnie wykorzystywane zamiast guzików w kurtkach wierzchnich, bluzach, torbach, śpiworach, plecakach itp.
Na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym

liny te biegną parami od każdej z dwóch direk w dół do obu stron bomu. Zwykle stosuje się dwie, trzy lub więcej (czasem rozgałęzionych) par w poziomym oddaleniu jedna para od kolejnej. Na jednostkach o ożaglowaniu bermudzkim

lazy jacki to dwa symetryczne zestawy rozgałęzionych linek o przebiegu podobnym do direk. Linki każdego zestawu biegną od knag w dolnej części masztu w górę poprzez bloki zwrotne zamocowane na maszcie i dalej po rozgałęzieniu się (zwykle z użyciem bloczków lub pierścieni), biegną do zamocowań wzdłuż obu stron bomu. Jeżeli stosowany jest tzw. lazy bag, (czyli dwudzielny pokrowiec na żagiel) końce rozgałęzień mocowane są nie wzdłuż bomu, a wzdłuż brzegów tego pokrowca. Po zrzuceniu żagla pokrowiec zamykany jest na zamek błyskawiczny lub (rzadziej) sznurowany. Dzięki zastosowaniu lazy baga nie ma potrzeby sejzingowania żagla do bomu. Lazy jacki do pewnego stopnia mogą zastępować topenantę.

Sejzing, (ang. gasket) – na żaglowcu krótka, podręczna linka, zwykle około pół do półtora metra długości, 6-8mm średnicy. Na mniejszych jednostkach te same linki nazywać się zwykło krawatami, z tym że sejzingi najczęściej mają na końcu zaplecione ucho, a krawaty nie.Takielunek – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.
Wadę tego systemu stanowi fakt, że podczas stawiania żagla trudno uniknąć zaczepiania się głowicy żagla i/lub zewnętrznych końców listew usztywniających żagiel o lazy jacki. Nawet prowadzenie jednostki dokładnie w linii wiatru - co możliwe jest jedynie przy użyciu napędu mechanicznego - nie daje gwarancji, że łopoczący żagiel nie zaczepi się. Lazy jacki mogą z kolei zaczepiać się o elementy takielunku np. o salingi. Można uniknąć tych niedogodności przed stawianiem żagla całkowicie luzując oba, albo jedynie zawietrzny lazy jack i napiąc go wzdłuż bomu i masztu . Ten sposób stawiania żagla trudniej zastosować jeżeli wraz z lazy jackami stosowany jest również lazy bag.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Peter Nielsen: Lazyjacks for Your Mainsail (ang.). www.sailmagazine.com, 2015-11-12. [dostęp 2017-09-15].
  2. Mark Bailey: EZJAX VIDEO DEMO (ang.). www.youtube.com, 2009. [dostęp 2017-09-15].
  3. Mark Bailey: How Does It Work? (ang.). ezjax.com. [dostęp 2017-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-16)].
Dirka – lina olinowania ruchomego przy ożaglowaniu gaflowym, biegnąca od noku bomu na ukos do górnej części masztu, służąca do podtrzymywania bomu. Czasami stosowana jest w tym samym celu w ożaglowaniu bermudzkim, ale mocowana do masztu trochę niżej. Na każdy bom przypadają dwie dirki, przy czym wybierana jest dirka nawietrzna, zaś zawietrzną luzuje się, aby nie odkształcała i nie przecierała żagla.Strona zawietrzna – strona, na którą wiatr nie wieje bezpośrednio. Burtą zawietrzną jednostki pływającej, nazywa się stronę przeciwną do tej, z której wieje wiatr. Zawietrzna strona góry lub wyspy to strona osłonięta od wiatru.




Warto wiedzieć że... beta

Bezan, ang. mizzen - nazwa tylnego żagla na jednostce żaglowej, co najmniej dwumasztowej, pod warunkiem, że jest to ożaglowanie skośne (suche) - np. na jolu, keczu, barkentynie, czy barku. Na brygantynie tylny maszt to zwykle grotmaszt, podobnie na brygu.
Krążek linowy (koło linowe, blok, bloczek) – element osprzętu wielu urządzeń dźwigowych, w postaci grubego talerza, wykonanego najczęściej z metalu osadzonego na łożyskach tocznych lub ślizgowych na osi. Na obwodzie krążka znajduje się rowek linowy zapobiegający ześlizgiwaniu się liny (lub łańcucha).
Topenanta (ang. topping lift) – element olinowania ruchomego na żaglowej jednostce pływającej. Lina podtrzymująca wolny koniec (nok) poziomych drzewc – bomu lub rei. Niekiedy zaliczana jest do olinowania stałego (topenanta salingu i bryfokrei).
Ożaglowanie skośne (suche) – rodzaj ożaglowania, gdzie przednia krawędź żagli przymasztowych usytuowana jest w pobliżu płaszczyzny symetrii jachtu. W najpopularniejszych typach (ożaglowanie bermudzkie, gaflowe) jest ona przymocowana do masztu, ale w mniej popularnych może być przyczepiona do rejki (np. łacińskie), lub może pozostawać wolna (np. lugrowe). Żagle te mogą być wychylane po około 90° na każdą burtę. Mogą też być wybierane nieomal równolegle do diametralnej jednostki i przekraczać ją. Zdecydowanie odmiennym systemem ożaglowania jest ożaglowanie rejowe.
Grot – najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym. Może być to żagiel największy na jednostce, żagiel podstawowy dla danego typu takielunku, lub choćby jedyny. Od nazwy tego żagla nazywane są powiązane z nim: maszty, liny i inne żagle.
Knaga – okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego: lin cumowniczych, lin takielunku, fałów itp. Warunkiem jest jednak, aby były to liny elastyczne - z włókien roślinnych lub tworzywa sztucznego, gdyż liny te ciasno owija się wokół knagi lub zaciskają w niej. Knaga umożliwia szybkie i pewne unieruchomienie liny oraz równie szybkie jej zwolnienie w razie potrzeby. Knagi mogą mieć różne kształty i sposoby mocowania.
Lina – elestyczne cięgno mogące przenosić głównie siły rozciągające. W niektórych przypadkach przenosi siły poprzeczne (np. jako prowadnica w górniczych wyciągach szybowych).

Reklama