Laponia (region)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Laponia (fiń. Lappi szw. Lappland) – region administracyjny (maakunta) w północnej Finlandii. Do 2009 w granicach byłej prowincji Laponia. Graniczy od południa z Zatoką Botnicką i regionem Ostrobotnia Północna oraz ze Szwecją (Norrbotten), Norwegią (Finnmark i Troms) i Rosją (Obwód murmański). Siedzibą władz regionu jest Rovaniemi.

Obwód murmański (ros. Мурманская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona na północnym zachodzie europejskiej części kraju.Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.

Geografia[ | edytuj kod]

Laponia jest najdalej na północ wysuniętym regionem Finlandii. Powierzchnia jest w większości wyżynno - górzysta. Na północy ciągną się fragmenty Gór Skandynawskich, ze szczytem Haltiatunturi, osiągającym 1324 m n.p.m. Jest on także najwyższym szczytem całej Finlandii. Wielkie obszary Laponii zajmują bagna. Największymi jeziorami są: Inari (powierzchnia 1386 km²), Lokan i Porttipahdan. Klimat to na południu umiarkowany pośredni, w środkowej części umiarkowany chłodny i na skrajnej północy subpolarny. Na północy panuje tundra, a na południu lasy tajgi.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Tradycyjnymi jednostkami podziału terytorialnego Finlandii jest jej dziewięć krain historycznych (fiń. historialliset maakunnat, l.poj. historiallinen maakunta; szw. historiska landskap). Od 1634 nie pełnią one żadnych funkcji administracyjnych. Ich granice w zasadzie pokrywają się z zasięgiem dialektów języka fińskiego. Mają także znaczenie w poczuciu tożsamości regionalnej.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
W 2005 Finlandia została podzielona na 77 podregionów (fiń. seutukunta, szw. ekonomisk region). Podregiony zostały stworzone jako grupy kilku fińskich gmin.
Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
Zatoka Botnicka (fiń. Pohjanlahti, szw. Bottniska viken) – najbardziej wysunięta na północ część Morza Bałtyckiego pomiędzy zachodnim wybrzeżem Finlandii a wschodnim Szwecji. Zatoka Botnicka połączona jest z właściwym Bałtykiem niewielkimi akwenami morskimi: Morzem Alandzkim o średniej głębokości około 80 - 100 m i maksymalnej 405 m oraz Morzem Archipelagowym o głębokości średniej 27 m i maksymalnej 146 m. Od południa zamyka ją archipelag Wysp Alandzkich.
Tajga, borealne lasy iglaste – lasy iglaste występujące w północnej części Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido) oraz Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.
Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Reklama