Lantmarskalk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lantmarskalk (landmarszałek) – wysoki państwowy urząd ustanowiony w Szwecji w 1627 roku. Istniał do 1866. Formalnie lantmarskalk (wym: lantmarszalk) pełnił funkcję marszałka Szwedzkiego Parlamentu Stanowego (Ståndsriksdagen), który istniał do roku 1866, gdy zastąpił go dzisiejszy demokratyczny Riksdag.

Jacob Pontusson De la Gardie, szw. Jakob Pontusson De la Gardie (ur. 20 czerwca 1583 w Rewlu (dziś Tallinn w Estonii), zm. 22 sierpnia 1652 w Sztokholmie) – szwedzki polityk i żołnierz, syn Pontusa De la Gardieego i Zofii Johansdotter Gyllenhielm, nieślubnej córki króla szwedzkiego Jana III Wazy.Eric Ruuth (ur. 24 października 1746 - zm. 25 maja 1820), polityk szwedzki. Jego ojcem był wiceadmirał Gustaf Ruuth i Finland (1697-1757). Matka jego była baronessa Ebba Christina Sjöbladh (jej ojciec to baron Carl Georg Siöblad) . W 1777 uzyskał tytuł Freiherr. Należał do partii Gustavianerna. Gustaw III był jego bliskim przyjacielem. W 1786 został sekretarzem stanu do spraw finansów (statssekreterare för finansexpeditionen). Odpowiadał za finanse gdy toczyła się Wojna rosyjsko-szwedzka (1788-1790). Gdy Jacob Johan Anckarström zamordował króla Gustawa (1792), Ruuth wycofał się z polityki.

Nie powinno się mylić urzędu landmarszałka z urzędem zwanym Riksmarsk – naczelnym dowódcą wojskowym ówczesnej Szwecji.

Portrety niektórych landmarszałków[ | edytuj kod]

  • Per Ribbing (1670-1719)

  • Swen Lagerberg (1672-1746)

    Axel Gabriel Leijonhufvud (ur. 13 września 1717, zm. 19 czerwca 1789) szwedzki baron, dworzanin, patron sztuk, polityk i wojskowy. Leijonhufvud był kawalerem księcia następcy tronu (kronprinsens kavaljerer). Należał do stronników Gustawa III. Pełnił funkcję przewodniczącego szwedzkiego parlamentu stanów (lantmarskalk) od 1771 do 1772 roku.Baron Per Ribbing af Zernava (znany też jako Pehr Lennartsson Ribbing), (ur. 14 maja 1670 w Sztokholmie , zm. (bezpotomnie) 14 kwietnia 1719 tamże). Polityk szwedzki. Pełnił funkcję moderatora szwedzkiego parlamentu stanów (Lantmarskalk) do swej śmierci, po czym zastąpił go na tym stanowisku Arvid Horn. Został pochowany w kościele Św. Klary w Sztokholmie. Gdy król Karol XII zginął w Norwegii w 1718 roku, wielu deputowanych miało nadzieję na zniesienie monarchii absolutnej. Jednym z nich był właśnie Ribbing. W latach 1714-1719 był gubernatorem miasta Uppsala.
  • Axel von Fersen „Starszy"

  • Landmarszałkowie (według dat posiedzeń parlamentu)[ | edytuj kod]

  • Per Brahe (1629)
  • Johan Pontusson De la Gardie (1630)
  • Svante Larsson Sparre (1649- 1651)
  • Christer Bonde (1652)
  • Johan Gyllenstierna (1668)
  • Claes Fleming (1680)
  • Fabian Wrede (1682)
  • Erik Lindschöld (1686)
  • Jakob Gyllenborg (1693)
  • Per Ribbing (1719)
  • Arvid Horn, (partia czapek) (1720)
  • Swen Lagerberg, (partia czapek) (1723)
  • Arvid Horn, (1726-1727, 1731)
  • Charles Emil Lewenhaupt (1734)
  • Carl Gustaf Tessin, (partia kapeluszy) (1738-1739)
  • Charles Emil Lewenhaupt (1740-41)
  • Mattias Alexander von Ungern-Sternberg, (partia czapek) (1742-1743)
  • Mattias Alexander von Ungern-Sternberg, (partia czapek) (1746–1747)
  • Henning Gyllenborg, (partia kapeluszy) (1751-1752)
  • Axel von Fersen, (partia kapeluszy) (1755-1756, 1760-1762)
  • Thure Gustaf Rudbeck, (partia czapek) (1765)
  • Axel von Fersen (1769-1770)
  • Axel Gabriel Leijonhufvud (1771-1772)
  • Eric Ruuth (1792)
  • Magnus Fredrik Brahe (1800)
  • Johan Christopher Toll (1800)
  • Carl Carlsson Mörner (1815)
  • Carl De Geer (1823, 1828-1830)
  • Jacob De la Gardie (1834-1835)
  • Henning Hamilton (1848, 1853-1854, 1856-1858)
  • Gustaf Lagerbjelke (1862-1863, 1865-1866)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Michael Roberts, Era of Liberty - Sweden 1718-1771, Liverpool University Press, 1995.
  • http://www.worldstatesmen.org/Sweden_county.html
  • http://www.worldstatesmen.org/Sweden_county.html
  • Hattpartiet (partia kapeluszy) – powstała w Szwecji gdy rozpoczęła się tzw. era wolności (1718-1772) , po śmierci Karola XII. Założył ją Daniel Niklas von Höpken. Partia kapeluszy nie była partią w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, gdyż jej nazwa był jedynie potoczna i nie miała spisanego statutu. Jej stronnicy dążyli do maksymalnego uniezależnienia Szwecji od wpływów zwycięskiej Rosji, przez sojusz z Francją.Jakob Gyllenborg - polityk szwedzki z drugiej połowy XVII wieku. W latach 1689-1695 był gubernatorem miasta Uppsala. W roku 1693 był moderatorem parlamentu szwedzkiego czyli tzw. landmarszałkiem (Lantmarskalk). Zmarł w 1695. Z jego imieniem związane są tak zwane Wielkie redukcje (szw stora reduktionen) - konfiskata ziemi szlacheckiej przez szwedzkiego króla Karola XI przeprowadzona w 1680.




    Warto wiedzieć że... beta

    Mattias Alexander von Ungern-Sternberg – polityk szwedzki urodzony w roku 1689, zmarły w 1763. Należał do fakcji arystokratycznej i prorosyjskiej zwanej „Partia czapek”. Pełnił funkcję landmarszałka (lantmarskalk) od 1742 do 1746. W 1753 został feldmarszałkiem armii szwedzkiej. Był jednym z politycznych uczniów, jakich zgromadził wokół siebie kanclerz Arvid Horn. Członek Królewskej Szwedzkiej Akademii Nauk.
    Magnus Fredrik Brahe (ur. 15 października 1756 - zm. 12 grudnia 1826) - szwedzki hrabia, polityk, Lantmarskalk, zasłużony dla państwa (otrzymał Królewski Order Serafinów), popierał Gustawa III należąc do proabsolutystycznej partii Gustavianerna.
    Swen Lagerberg - (1672-1746) – szwedzki polityk. Towarzyszył królowi Karolowi XII nad Połtawę (bitwa pod Połtawą - 1709) i nad Dniepr. Po klęskach szwedzkich przebywał w Wismarze i Norwegii (gdzie w 1718 roku zginął król Karol XII). Jego prawdziwa kariera polityczna rozpoczęła się jednak później. Odegrał ważną rolę podczas riksdagów w latach 1719 i 1720 jako radca stanu.
    Henning Adolf Gyllenborg (ur. 12 czerwca 1713, zm. 26 listopada 1775 w Sztokholmie) – szwedzki polityk z XVIII wieku. Radca stanu. Studiował w Uppsali. W latach 1751–1752 pełnił funkcję landmarszałka szwedzkiego parlamentu stanowego (Lantmarskalk). Wspierała go partia kapeluszy. Był członkiem Szwedzkiej Akademii Nauk. Korespondował z Linneuszem.
    Riksdag (szw. Sveriges Riksdag) – jednoizbowy parlament królestwa Szwecji. Liczy 349 posłów, wybieranych na czteroletnią kadencję (do 1994 roku, kadencja riksdagu trwała 3 lata).
    hrabia Carl Gustaf Tessin (ur. 5 września 1695 w Sztokholmie , zm. 7 stycznia 1770 na zamku Åkerö) – szwedzki polityk.
    Hrabia Fredrik Axel Fersen "Starszy" (ur. 5 kwietnia 1719, zm. 24 kwietnia 1794) – szwedzki polityk. Stronnictwem z jakim był powiązany był tzw. partia kapeluszy. Pełnił funkcje landmarszałka (Lantmarskalk) trzykrotnie: (w latach 1755–1756, a następnie w latach: 1760–1762 i od 1769 do 1770). Jego synem był Hans Axel Fersen (1755–1810).

    Reklama