Powiat Teschen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Landkreis Teschen)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powiat Teschen (niem. Landkreis Teschen, pol. powiat cieszyński; do 29 grudnia 1939 Powiat Teschen-Freistadt, niem. Landkreis Teschen-Freistadt, pol. powiat cieszyńsko-frysztacki) – były powiat niemiecki, istniejący w latach 1939–1945. Powstał w efekcie włączenia we wrześniu 1939 Śląska Cieszyńskiego do III Rzeszy. W dokumentach bywał również określany jako Olsaland lub Olsa-Gebiet, jego powierzchnia wynosiła 1462 km, był to drugi pod względem wielkości powiat na terenie Rzeszy.

Doły (też: Kopalnie, czes. Doly, niem. Arnoldsdorf) – część miasta Karwina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach. Jest to także gmina katastralna o nazwie Karviná-Doly i powierzchni 1634,93 ha, na południowo-zachodnim skraju miasta. W 2001 liczyły 810 mieszkańców, a w 2010 odnotowano 161 adresów. Obejmuje obszar dawnej Karwiny (cz. Karviná, niem. Karwin) sprzed 1948 roku. Współczesna Karwina zrodziła się w 1948 z połączenia ówczesnych gmin: Karwina, Frysztat, Darków, Raj oraz Stare Miasto. Nowy organizm miejski otrzymał nazwę właśnie od Karwiny, zaś herb od Frysztatu.Pruchna (cz. Pruchná, niem. Pruchnau) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Strumień. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 1903 ha (19,03 km²) , a liczba ludności 2438, co daje gęstość zaludnienia równą 128,1 os./km².

Siedzibą landratu było miasto Cieszyn (Teschen), zaś jego przewodniczącym w latach 1940–1945 był dr Udo Krüger.

18 stycznia 1941 rozwiązano prowincję Śląsk, wskutek czego powiat Teschen wszedł w skład nowej prowincji Górny Śląsk (Provinz Oberschlesien), utworzonej z rejencji katowickiej i opolskiej.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwszy oddział niemiecki wkroczył do Cieszyna 1 września o godz. 16, następnego dnia osiągając linię Wisły. Kwestia przesunięcia granicy III Rzeszy pozostawała przez cały wrzesień w zasadzie jeszcze otwarta. Ostateczna decyzja o włączeniu powiatów Cieszyn-Frysztat i Bielsko-Biała pod zarząd w Katowicach zapadła 6 października. Władze niemieckie połączyły przedwojenne powiaty cieszyński i frysztacki w jeden o nazwie Teschen-Freistadt. 29 grudnia zmieniono nazwę powiatu na Teschen.

Błędowice (czes. Bludovice, niem. Bludowitz) – część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, nad rzeką Łucyną. Wraz z Podlesiem i Żywocicami współtworzy gminę katastralną Bludovice. W 2009 r. liczba mieszkańców wynosiła 2566, zaś w 2010 odnotowano 850 adresów.Stare Miasto (czes. Staré Město, niem. Altstadt) – część miasta Karwina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach. Jest to także gmina katastralna o nazwie Staré Město u Karviné (Stare Miasto koło Karwiny) i powierzchni 853,26 ha. W 2001 r. liczyły 855 mieszkańców, a w 2010 odnotowano 317 adresów.

W listopadzie oddano Słowacji część zajętych przez Polskę gmin w październiku 1938

W policyjnym spisie ludności (tzw. palcówka, niem. Fingerabdruck) przeprowadzonym w dniach 11 do 23 grudnia 1939 r. 126 593 (44%) mieszkańców powiatu zadeklarowało narodowość śląska (z czego na terenie powiatu cieszyńskiego bez tzw. Zaolzia 72,3%, a na Zaolziu 36,6%), 66 788 (23%) zadeklarowało narodowość polską (po dawnej polskiej stronie Olzy 22,7% a na Zaolziu 24,1%), niemiecką 41 522, zaś czeską 46 567 (z czego na Zaolziu 44 597, 20,9%), a żydowską 1 928, jednak w późniejszym okresie, wskutek podpisywania Niemieckiej Listy Narodowej liczba Niemców znacząco się zwiększyła. W 1943 poszczególne kategorie Volkslisty liczyła 3 tysiące folksdojczów (DVL I), 22 tysiące osób pochodzenia niemieckiego (DVL II), 180 tysięcy trójkarzy i 300 osób IV kategorii. Liczba osadników niemieckich wyniosła z kolei 2091, dużo mniej niż w pobliskim powiecie bielskim (gdzie wyniosła ona 13 572).

Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, Českotěšínsko, niem. Olsa-Gebiet) – używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który według lokalnego porozumienia z dnia 5 listopada 1918 roku pomiędzy Radą Narodową Księstwa Cieszyńskiego a Zemským Národním Výborem pro Slezsko miał należeć do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.Nowy Bogumin (czes. Nový Bohumín, niem. Neu Oderberg) – część miasta Bogumina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach. Obejmuje południową część gminy katastralnej Nový Bohumín (w północnej części znajduje się Szonychel). Liczba mieszkańców wynosi 13970 (61,5% ludności miasta), a adresów 964.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Lipowiec – osiedle (jednostka pomocnicza) miasta Ustroń (nr 7) dawniej wieś w ówczesnym powiecie cieszyńskim sprzed reformy administracyjnej 1975; W granicach Ustronia od 1975 roku.
Istebna – wieś gminna w powiecie cieszyńskim w województwie śląskim, siedziba gminy Istebna. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 4741 ha, a liczba ludności 5078 (mężczyźni: 2497, kobiety: 2581), co daje gęstość zaludnienia równą 107,1 os./km².
Nierodzim – osiedle (jednostka pomocnicza) miasta Ustroń (nr 8), dawniej wieś, od 1974 w granicach Ustronia. Leży w dolinie Wisły, przy drodze Skoczów – Ustroń. Z Nierodzimia pochodzą bracia Adrian i Mieczysław Sikora
Kiczyce (cz. Kyčice, niem. Kitschitz) – wieś sołecka położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Skoczów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 730 ha, a liczba ludności 983, co daje gęstość zaludnienia równą 134,7 os./km².
Dobracice (cz. Dobratice, niem. Dobratitz) – wieś gminna w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek, na Śląsku Cieszyńskim.
Simoradz (cz. Semorád, niem. Schimoradz) – wieś sołecka w gminie Dębowiec w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 695,37 ha zaś w 2006 w 223 domach mieszkało 996 mieszkańców, co dawało gęstość zaludnienia równą 143,2 os./km². Wieś o charakterze rolniczym w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Reklama