Powiat Bielitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Landkreis Bielitz)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lankdreis Bielitz

Powiat Bielitz (niem. Landkreis Bielitz, pol. powiat bielski) – były powiat niemiecki, istniejący w latach 19391945. Powstał w efekcie włączenia we wrześniu 1939 powiatów bielskiego, bialskiego i wadowickiego do III Rzeszy. Jego powierzchnia wynosiła 1447,5 km i według stanu z 1939 liczył 302 tysiące mieszkańców.

Kurt Lück (ur. 28 grudnia 1900 w Kolmar (dziś Chodzież), Prowincja Poznańska, zm. 5 marca 1942 koło Orszy, Białoruś) – niemiecki historyk, etnograf, działacz mniejszościowy w Polsce, podpułkownik w korpusie oficerów SS, doktor nauk filozoficznych.Stare Bielsko (niem. Alt Bielitz, czes. Staré Bílsko) – dzielnica Bielska-Białej położona w północno-zachodniej części tego miasta, w dolinie Potoku Starobielskiego, u stóp wzgórz Malowany Dworek (390 m n.p.m.) i Trzy Lipki (386 m n.p.m.).

Siedzibą landratu było Bielsko (Bielitz) po raz pierwszy połączone z Białą jak również innymi gminami bielskiej wyspy językowej w jedno miasto, liczące ok. 54 tysiące mieszkańców. Drugim miastem powiatu był Oświęcim (Auschwitz, 35 tys.), z pozostałych miast ważnym dla okupantów ośrodkiem był Strumień (Schwarzwasser), częściowo jeszcze zamieszkały przez mniejszość niemiecką. Pozostałe miasta zostały zredukowane do poziomu gmin.

Skawce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Mucharz, na lewym brzegu Skawy, położona 300 m n.p.m., między południowo-wschodnimi stokami Beskidu Małego (Tarnawska Góra), a Beskidem Makowskim od wschodu, przy drodze Wadowice –Sucha Beskidzka i linii kolejowej Kraków –Zakopane. Wieś powstała na terenach darowanych Mikołajowi z Benkowic przez księcia oświęcimskiego Jana Scholastyka w 1333 r. Obecny sołtys Skawiec to Anna Szczygieł.Międzyrzecze Górne (cz. Horní Meziříčí, niem. Ober Kurzwald) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 1251,3 ha, a liczba ludności 2279, co daje gęstość zaludnienia równą 182,1 os./km².

18 stycznia 1941 rozwiązano prowincję Śląsk, wskutek czego powiat Bielitz wszedł w skład nowej prowincji Górny Śląsk (Provinz Oberschlesien), utworzonej z rejencji katowickiej i opolskiej.

Historia[ | edytuj kod]

Już 3 września wojska niemieckie zajęły Bielsko. 8 września Adolf Hitler zakomunikował chęć włączenia podbitych terenów z Bielskiem i sąsiednią Białą Krakowską do III Rzeszy. Kwestia ustalenia nowej granicy i administracyjnej przynależności regionu pozostawała jednak przez cały wrzesień w zasadzie otwarta. Ostateczna decyzja o włączeniu powiatów Cieszyn-Frysztat i Bielsko-Biała pod zarząd w Katowicach zapadła 6 października. Połączone zostały powiaty bielski i bialski oraz część wadowickiego w jeden powiat ziemski (Landkreis) sięgający od Wisły i Strumienia po Skawę z Zatorem i Wadowicami, jak też leżącymi za Skawą Miejscem, Spytkowicacmi, Bachowicami i Woźnikami. Przesunięcie granicy do Skawy było echem pojawiających się już wcześniej żądań miejscowych środowisk niemieckich o włączenie do Śląska zachodnich terenów Galicji, przede wszystkim z pozostałymi gminami bielskiej wyspy językowej. Ostatnim razem takie starania miały miejsce w latach 1915 do 1917, kiedy zażądano przyłączenia terenów najpierw do Soły, później również powiaty oświęcimski i żywiecki. Nasiliły się one po wydaniu aktu 5 listopada 1916, kiedy pojawiła się groźba odłączenia Galicji od Austrii i na początku 1917 po wydaniu książki Gerharda Seeligera pt. Das Deutschtum in den Westbeskiden und die Herzogtumer Auschwitz und Zator, która starała się udowodnić tezę, że tereny te rzekomo zachowały niemiecki charakter pomimo przynależności do Polski w wiekach XVI do XVIII. Tęzę tę umocnił Kurt Lück w latach 30. XX wieku.

Skawa (w górnym biegu Wsiowy Potok) – rzeka, prawy dopływ Wisły. Płynie na obszarze Beskidów Zachodnich: przez Beskid Żywiecki, dalej przez Beskid Makowski, między pogórzami Śląskim i Wielickim oraz Doliną Wisły. Jej bieg w całości znajduje się na terytorium województwa małopolskiego.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

W przeprowadzonym w dniach 23–27 grudnia 1939 policyjnym spisie ludności z grudnia 1939 r. 148 273 mieszkańców powiatu zadeklarowało narodowość polską, niemiecką 44 320, śląską – 30 451, żydowską 7854, ukraińską 191 a czeską 94, jednak w późniejszym okresie, wskutek podpisywania Niemieckiej Listy Narodowej liczba Niemców znacząco się zwiększyła. W 1943 poszczególne kategorie Volkslisty liczyły: 9557 folksdojczów (DVL I), 20 669 osób pochodzenia niemieckiego (DVL II), 42 781 trójkarzy (DVL III) i 1253 osób IV kategorii. W tym roku z Niemców 15,6 tysięcy pochodziło z Rzeszy, 13,9 tysięcy było osadnikami niemieckimi, 85,4 tysiące osób było na Volksliscie, ponadto było 202,7 tysiące Polaków i 875 Czechów.

Powiat Teschen (niem. Landkreis Teschen, pol. powiat cieszyński) – były powiat niemiecki, istniejący w latach 1939-1945. Powstał w efekcie włączenia we wrześniu 1939 Śląska Cieszyńskiego do III Rzeszy.Volkslista (niem. Deutsche Volksliste DVL) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej, volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.

W listopadzie nowym starostą powiatu został Siegfried Schmidt, pochodzący z rodziny ewangelickiej z Olsztyna. Był sprowadzony tu przez Gauleitera Wagnera, choć nie był zagorzałym nazistą to miał opinię fachowego urzędnika. Nie ufał miejscowym Niemcom, dopuszczał ich wyłącznie do niższych stanowisk. Pod koniec 1942 zastąpił go wpierw Friedrich Lohmann, od 1943 do końca wojny Bernhard Nienaber, osoba bez wykształcenia urzędniczego i karierowicz w partii nazistowskiej.

Drogomyśl (czes. Drahomyšl, niem. Drahomischl) – wieś sołecka położona 4 km na południe od Strumienia, w gminie Strumień w powiecie cieszyńskim nad rzekami Wisłą i Knajką (w zachodniej części sołectwa). Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 1466 ha (14,66 km²), a liczba ludności 2109, co daje gęstość zaludnienia równą 143,9 os./km².Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

Wśród najbardziej znanych projektów władz okupacyjnych znajduje się niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau. W ramach jego budowy prowadzono wysiedlenia Polaków z Oświęcimia. W Międzybrodziu powstał ośrodek wypoczynkowy Solahütte.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Strumień (niem. Schwarzwasser, cz. Strumeň) – miasto w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, nad rzeką Wisłą. Miasto leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej.
Volksdeutsche (pol. etniczni Niemcy lub folksdojcze) – określenie stosowane do 1945 roku wobec osób pochodzenia niemieckiego, zamieszkujących poza granicami Niemiec według stanu granic na koniec 1937 roku, którzy nie posiadali niemieckiego ani austriackiego obywatelstwa (Reichsdeutscher) w takich państwach jak Francja, Belgia, Dania, Luksemburg, część Szwajcarii oraz na obszarach dawnego osadnictwa niemieckiego w Polsce (Poznańskie, Górny Śląsk, Pomorze Gdańskie, Łódź i inne), w Czechosłowacji (Kraj Sudetów i Karpaty, głównie Spisz), Rumunii, czy na Litwie (okręg Kłajpedy).
Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260-310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad dopływem Wisły Bachówką.
Bielsko (śl. Biylsko, czes. Bílsko, niem. Bielitz) – dawne miasto na Śląsku Cieszyńskim, które 1 stycznia 1951 r. zostało połączone z małopolską Białą Krakowską w jeden organizm pod nazwą Bielsko-Biała.
Soła – rzeka w południowej Polsce. Przepływa kolejno przez: Kotlinę Żywiecką, Beskid Mały i Pogórze Śląskie i jest pierwszym dużym prawobrzeżnym dopływem Wisły. Długość 88,9 km, powierzchnia dorzecza 1,4 tys. km². Średni przepływ 18,8 m³ na sekundę, przepływ minimalny 1 m³/s, przepływ maksymalny zarejestrowany w 1958 roku w Tresnej 1382 m³/s. Potencjał powodziowy Soły jest bardzo poważny i zajmuje ona drugie miejsce po Dunajcu wśród karpackich dopływów Wisły.
Biała Krakowska (niem. Biala, czes. Bělá) – historyczna dzielnica Bielska-Białej, wschodnia część śródmieścia tego miasta, położona u zbiegu rzek Niwki i Białej.
Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).

Reklama