Lamentacje Jeremiasza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fragment Lamentacji: Przetoż ia płaczę; z oczu moich, z oczu moich, mówię, wody cieką, że iest daleko odemnie pocieszyciel użyty jako epitafium na nagrobku dziecka na cmentarzu żydowskim w Warszawie

Lamentacje Jeremiasza, Treny Jeremiasza, Lamentacje (w Biblii hebrajskiej איכה ʾēḫā(h), Eicha) – jedna z ksiąg Starego Testamentu. Składa się z pięciu rozdziałów. Jest napisana bardzo kunsztownym stylem. Każdy wiersz rozdziału pierwszego, drugiego oraz czwartego rozpoczyna się kolejną literą alfabetu hebrajskiego (po 22 wiersze w rozdziale). W rozdziale trzecim kolejną literą alfabetu rozpoczynają się trzy następujące po sobie wiersze (w sumie 66).

Księga proroka Aggeusza - jedna z ksiąg Pisma Świętego wchodząca w skład ksiąg prorockich Starego Testamentu. W kanonie hebrajskim wchodziła w skład Księgi Dwunastu Proroków mniejszych.Wielki Tydzień – w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa, przygotowujący do największego święta chrześcijan, Zmartwychwstania Pańskiego. Szczególnym czasem w Wielkim Tygodniu jest Triduum Paschalne.

Autorem według tradycji żydowskiej jest prorok Jeremiasz.

Wątkiem przewodnim jest klęska królestwa Judzkiego w okresie najazdu babilońskiego (587/586 r. p.n.e.). Autor nie opisuje historii szczegółowo, lecz snuje refleksje na jej tle.

Lamentacje Jeremiasza znalazły zastosowanie w liturgii Wielkiego Tygodnia. W Ciemnych Jutrzniach należą do śpiewanych czytań biblijnych (łac. lectiones tenebrarum, fr. leçons de ténèbres), po których – jak po każdym czytaniu – następuje responsorium. Od XV w. do tych tekstów powstawały liczne kompozycje wybitnych kompozytorów – lamentacje.

Księga Hioba [Hi], Księga Joba [Job] – dydaktyczny poemat stanowiący jedną z ksiąg Biblii hebrajskiej. Umieszczana jest między księgą Estery a Psalmami.Księga Sędziów [Sdz] (hebr. שֹּׁפְטִים, Szofetim) – jedna z ksiąg biblijnych, w Biblii hebrajskiej wchodząca w skład „Proroków Starszych”, w Septuagincie i chrześcijańskich wydaniach Starego Testamentu zaliczana do ksiąg historycznych. Opisuje okres pomiędzy zajęciem ziemi Kanaan przez Hebrajczyków, a czasami królów izraelskich.

Teksty z Lamentacji Jeremiasza były też wykorzystywane przez kompozytorów współczesnych w kompozycjach innego charakteru, np.:

  • Leonard Bernstein – Jeremiah Symphony (1944) z tekstem hebrajskim w ostatniej części;
  • Krzysztof Penderecki – Kadisz. Życie za życie. Łódzkim Abramkom, którzy chcieli żyć. Polakom, którzy ratowali Żydów – utwór napisany w 2009 r. na finał obchodów 65. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Ghetto; obok innych tekstów wykorzystuje Lamentacje Jeremiasza.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Starożytny Izrael
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Biblia Tysiąclecia wyd. V, Pallotinum, Poznań 2000.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Lamentacje Jeremiasza w przekładzie Biblii Tysiąclecia
  • Karpowicz-Zbińkowska: Lamentacje Jeremiaszowe
  • Barbara Krawcowicz, Lamentacje Jeremiasza
  • The Genre of the Lamentations

  • Mądrość Syracha [Syr], Eklezjastyka [Ekli] – jedna z ksiąg dydaktycznych (mądrościowych), zaliczanych przez Kościół katolicki i prawosławny do ksiąg deuterokanonicznych Starego Testamentu. Jest to jedna z nielicznych ksiąg Starego Testamentu, w której pojawia się imię autora: Jezus, syn Syracha.Księga Psalmów [Ps] (hebr. תְהִלִּים tehillim; gr. Ψαλμοί Psalmoi) – wchodząca w skład Biblii (Stary Testament) księga zawierająca zbiór 150 utworów poetyckich w języku hebrajskim. Samodzielne tłumaczenie bądź parafraza Księgi Psalmów, czasem w średniowieczu zawierające dodatkowe kantyki i hymny, to psałterz.




    Warto wiedzieć że... beta

    Prorok Jeremiasz, יִרְמְיָהוּ, Yirməyāhū – prorok, twórca biblijnej księgi Jeremiasza, jest mu przypisywane również autorstwo biblijnych Lamentacji. Zapowiadał spustoszenie Judy i Jerozolimy. Działał 40 lat. Spisywanie swej księgi, w której zawarł napomnienia i groźby dla Izraelitów, zapowiedzi upadku państwa i niewoli oraz proroctwa głoszące oswobodzenie z niewoli i ostateczne zbawienie, zakończył w 585 p.n.e. Był jednym z czterech proroków większych.
    Księga Proroka Joela – jedna z ksiąg Pisma Świętego, znajdująca się wśród ksiąg prorockich Starego Testamentu. W kanonie hebrajskim znajdowała się w Księdze Dwunastu Proroków mniejszych.
    Pierwsza Księga Samuela, w Septuagincie Pierwsza Księga Królewska - według tradycji napisana przez Samuela, który jest główną postacią do dwunastego rozdziału. Potem występuje jako Prorok.
    Księga Powtórzonego Prawa [Pwt], Piąta Księga Mojżeszowa [5 Mojż] zamyka Torę, jest piątą księgą Starego Testamentu i Biblii. Nazwa księgi w języku hebrajskim to Dwarim דברים, czyli "słowa", od pierwszego jej wyrazu, w grece (Septuaginta - Δευτερονόμιον) i łacinie (Wulgata) - Deuteronomium, co oznacza "powtórzone prawo". Zawiera sporo nawiązań do poprzednich czterech ksiąg, w tym np. powtórzenie Dekalogu i innych przepisów. W księdze tej umieszczony jest również hymn Mojżesza.
    Księga Ezechiela – księga prorocka Starego Testamentu. Autor księgi, Ezechiel (יחזקאל, Jechezkel) piętnował wady rodaków oraz przepowiadał upadek Królestwa Judzkiego, podkreślając jednak przyszłe odrodzenie ojczyzny.
    Księga Jubileuszów – apokryf Starego Testamentu, znajdujący się w etiopskim kanonie Biblii. Tytuł księgi został wzięty od kończących ją przepisów odnośnie do świętowania jubileuszów i szabatów. Nadawano jej również nazwy Mała Genesis, Apokalipsa Mojżesza, Testament Mojżesza, Życie Adama. Tekst powstał w języku hebrajskim w środowisku palestyńskim i datowany jest na połowę II wieku p.n.e.
    Druga Księga Machabejska - księga historyczna, wchodząca w skład katolickiego i prawosławnego kanonu Starego Testamentu jako księga deuterokanoniczna. Przez wyznawców judaizmu i Kościoły protestanckie zaliczana do ksiąg apokryficznych. Nie jest dalszym opowiadaniem Pierwszej Księgi Machabejskiej, lecz opisuje wypadki jej pierwszych siedmiu rozdziałów. Dzieje w niej zawarte obejmują okres piętnastu lat. Księga ta jest tak ułożona, aby uwydatnić przede wszystkim świątynię jerozolimską. Po profanacji, jakiej dopuścił się król Antioch IV Epifanes, nastąpiło oczyszczenie świątyni (dzięki działalności Judy Machabeusza, po tym nastąpiła śmierć króla) i ustanowienie dwóch świąt, związanych ze świątynią:

    Reklama