Kultura Hemudu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lokalizacja kultury Hemudu
Charakterystyczna dla kultury Hemudu czarna ceramika. Chińskie Muzeum Narodowe

Kultura Hemudu (chin. 河姆渡文化, Hémǔdù wénhuà) – chińska kultura neolityczna, datowana na okres ok. 7000-5000 p.n.e. lub 5000-3500 p.n.e. Obejmowała tereny wzdłuż dolnego biegu rzeki Jangcy na obszarze dzisiejszej prowincji Zhejiang, na południe od zatoki Hangzhou oraz archipelagu Zhoushan. Jej pierwsze pozostałości odkryto w 1973 roku.

Pałka (Typha L.) – rodzaj roślin ziemno-wodnych należący do rodziny pałkowatych (Typhaceae). Skupia około 30 gatunków roślin, spotykanych na całym niemal świecie, przede wszystkim w klimacie umiarkowanym. Gatunkiem typowym jest Typha latifolia L..Kotewka orzech wodny (Trapa natans L.) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny krwawnicowatych (Lythraceae). Rośnie w zbiornikach o spokojnej, stojącej lub wolno płynącej wodzie. Rodzimy w Starym Świecie, szeroko rozpowszechniony jest tylko w Azji. W Europie, w tym także w Polsce, należy do gatunków rzadko spotykanych. Został zawleczony do Ameryki Północnej. Nazwa pochodzi od kształtu owoców, zaopatrzonych w twarde wyrostki przypominające kotwice. Orzechy tego gatunku są jadalne, poza tym kotewka jest sadzona jako roślina ozdobna oraz wykorzystywana jako roślina lecznicza.

Ludność kultury Hemudu zajmowała się uprawą ryżu oraz hodowlą świń, psów, a także bawołów, których kości zostały odnalezione wraz z licznymi szczątkami ryb i muszli. Oprócz ryżu ludzie Hemudu na szeroką skalę pozyskiwali rośliny wodne jak lotos (zarówno nasiona, jak i kłącza), kotewkę, ponikło, płoczyniec, rozłożnia, kropidło Oenanthe javanica, wilec wodny, pałka i sit.

Chińskie Muzeum Narodowe (chiń. upr.: 中国国家博物馆; chiń. trad.: 中國國家博物館; pinyin: Zhōngguó Guójiā Bówùguǎn) – muzeum znajdujące się w centrum Pekinu, przy placu Niebiańskiego Spokoju, naprzeciw gmachu Wielkiej Hali Ludowej.Kropidło (Oenanthe L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.). Gatunkiem typowym jest Oenanthe fistulosa L..

Narzędzia rolnicze wyrabiane były z drewna i kości. Ze względu na znaczną podmokłość terenu, drewniane domy usadawiano na palach. Charakterystyczna dla kultury Hemudu jest ręcznie formowana ceramika w kolorze czarnym, zdobiona odciskami sznura lub nacinanymi wzorami przedstawiającymi ptaki lub motywy realistyczne, z których część interpretuje się jako znaki szamanistyczne.

Nasiono, nasienie (łac. semen) – organ roślin nasiennych powstający z zapłodnionego zalążka i składający się z zarodka otoczonego tkanką zapasową i osłoniętego łupiną nasienną. Zarodek jest nowym organizmem roślinnym. Tkanka spichrzowa umożliwia wzrost zarodka w pierwszym okresie rozwoju, a łupina nasienna pełni funkcję ochronną.Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.

W pochówkach odkryto biżuterię i ozdoby - kolczyki, rurki, paciorki i zawieszki wykonane z jadeitu. Znajdowane były też przedmioty wykonane z kości i kłów zwierząt - tygrysów, dzików czy jeleni błotnych.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Fu Yuhua, Florentin Smarandache, V. Christianto: Cultural Advantages in China / Tale of Six Cities. Ann Arbor: American Research Press, 2008, s. 55. ISBN 978-1-59973-068-4. [dostęp 2011-03-06]. (ang.)
  2. Kwang-chih Chang: China on the Eve of the Historical Period. W: Martin Loewe, Edward Shaughnessy: Cambridge History of Ancient China. Cambridge: Cambridge University Press, 1999, s. 52-3. ISBN 0-521-47030-7.
  3. Peter Neal Peregrine, Melvin Ember: Encyclopedia of Prehistory: East Asia and Oceania. T. 3. New York: Springer, 2001, s. 209. ISBN 0-306-46257-5. [dostęp 2011-03-06]. (ang.)
  4. Encyklopedia historyczna świata. T. X. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 93. ISBN 83-85909-72-9.
  5. China (ang.). britannica.com. [dostęp 6 marca 2011].
  6. Origins of agriculture (ang.). britannica.com. [dostęp 6 marca 2011].
  7. Encyklopedia historyczna świata. T. III. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2000, s. 26. ISBN 83-85909-61-3.
  8. Historia Archeologii. red. Paul Bahn. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo "Arkady" Sp. z o.o., 2019, s. 106. ISBN 978-83-213-5058-5.
Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.Rozłożnia kolczasta, eurjala kolczasta (Euryale ferox) – gatunek rośliny należący do rodziny grzybieniowatych. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju rozłożnia (zwanego też eurjalą lub diabelską głową). Rodzaj jest siostrzany dla rodzaju wiktoria (Victoria). Występuje na środkowych i tropikalnych obszarach Azji (wschodnia Rosja, Chiny, Korea Południowa, Japonia, Tajwan, Bangladesz, Indie, Mjanma). W Polsce roślina ta jest uprawiana w niektórych ogrodach botanicznych, np. w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie.




Warto wiedzieć że... beta

Sit (Juncus L.) – rodzaj roślin zielnych należący do rodziny sitowatych. Liczy ok. 300 gatunków, z czego w Polsce występują 22. Gatunkiem typowym jest Juncus acutus L. Rodzaj w tradycyjnym ujęciu jest parafiletyczny. W wyniku analiz molekularnych okazało się m.in. że najwyraźniej dwóch przedstawicieli rodzaju (sit skucina J. trifidus i J. monanthos) stanowi klad bazalny całej rodziny sitowatych (Juncaceae).
Język chiński (chiń. upr. 汉语, chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub chiń. upr./chiń. trad. 中文, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.
Dzik (Sus scrofa) – gatunek dużego, lądowego ssaka łożyskowego z rzędu parzystokopytnych. Sus scrofa jest jedynym przedstawicielem dziko żyjących świniowatych w Europie. Jest przodkiem świni domowej.
Zatoka Hangzhou (chiński: 杭州湾; pinyin: Hángzhōu Wān) – płytka, długa na ponad 100 km część Morza Wschodniochińskiego, stanowiąca estuarium Qiantang Jiang, ciągnąca się pomiędzy portami Szanghaj a Ningbo. Jest to miejsce największych pływów na świecie, dochodzących do 10 m. Zbudowano tutaj 35-kilmetrowy most przez zatokę Hangzhou.
Płoczyniec (Brasenia Schreb.) – monotypowy rodzaj zawierający współcześnie tylko jeden gatunek – Brasenia schreberi J.F.Gmel. (Systema Naturae ed. 13, 1 1791). Roślina wodna szeroko rozprzestrzeniona w strefie klimatu umiarkowanego, zwłaszcza na półkuli północnej, poza tym na terenach wyżej położonych w strefie międzyzwrotnikowej. Nie występuje jednak w zachodniej części Azji oraz w Europie, skąd jednak roślina znana jest z wielu stanowisk z kopalnych flor trzeciorzędowych i plejstoceńskich (także z ziem polskich). Z nieznanych bliżej powodów płoczyniec ustąpił z kontynentu europejskiego ok. 115 tys. lat temu. Nazwa rodzajowa upamiętnia Christopha Brasena, misjonarza z Moraw, który kolekcjonował rośliny z Grenlandii i Labradoru.
Lotos (Nelumbo Adans.) – rodzaj roślin z rodziny lotosowatych. Należą do niego dwa gatunki występujące w Ameryce Północnej, Azji i Europie. Ma liczne synonimy: bobowiec, bób wodny, nelumbo, nurzybób, nurzykłąb. Nazwa rodzajowa Nelumbo pochodzi z języka syngaleskiego.
Kłącze (łac. rhizoma, ang. rhizome) – u roślin przekształcony, zwykle zgrubiały pęd podziemny, spełniający funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego. Stanowi rosnącą pod ziemią (lub pod wodą u roślin wodnych) przekształconą łodygę, często o skróconych międzywęźlach. Zredukowane liście wykształcają się w formie łusek. Z węzłów kłącza wyrastają korzenie przybyszowe i pąki boczne, z których rozwijają się pędy nadziemne. Wzrost kłącza na długość odbywa się przez rozwój szczytowego pączka. Kłącze może być, podobnie jak łodyga pojedyncze lub rozgałęzione. Nie posiada ciałek zieleni. Magazynuje materiały zapasowe umożliwiające roślinie przetrwanie niesprzyjających wegetacji okresów, podczas których nie przeprowadza ona fotosyntezy.

Reklama