• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kujawiak - taniec



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Taniec – forma sztuki performance, składająca się z celowo wybranych sekwencji ludzkiego ruchu. Ruch ten ma wartość estetyczną i symboliczną, i jest uznawany jako taniec przez wykonawców i obserwatorów w danej kulturze. Taniec może być podzielone i opisany ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.Obrzęd to zespół zakorzenionych w tradycji, najczęściej określonych przepisami, czynności i praktyk o znaczeniu symbolicznym, towarzyszących jakiejś uroczystości o charakterze związanym z charakterem społeczności. Obrzędy dzielimy na religijne i świeckie.
    Historia[ | edytuj kod]

    Początki kujawiaka[ | edytuj kod]

    Dawność grupy tańców mazurowych potwierdza fakt, że najpowszechniejszym metrum w polskiej muzyce ludowej jest rytm na 2/4 i 3/8. Również pieśni obrzędowe w Polsce są utrzymywane w tym rytmie. Forma charakterologiczna tańców tej grupy, zwanymi tańcami wirowymi, pojawiła się wśród ludów słowiańskich późno, a do Polski przeniknęła prawdopodobnie dopiero pod koniec średniowiecza. W tym czasie (XV wiek), dokonał się zasadniczy przełom w choreotechnice europejskiej. Z dawnych tańców o charakterze kołowym i łańcuchowym wyłoniły się tańce parowe, które polegały na podążaniu gromady tanecznej uformowanej: parami za parą początkującą. Formowanie się rytmiki mazurowej z którą bezpośrednio jest związany kujawiak, datuje się na XV i XVI wiek. Kujawiak wraz z oberkiem wyłoniły się z tych rytmów mazurowych w okresie pomiędzy 1750 a 1830 rokiem.

    Oberek – polski taniec ludowy, o żywym tempie i skocznej melodii w rytmie nieparzystym; popularny na wsi w wielu regionach Polski, szczególnie lubiany na Mazowszu i Radomszczyźnie. W swoim naturalnym kontekście (zabawy, wesela) zaczął zanikać w II połowie XX wieku, obecnie tańczony wyjątkowo na weselach tylko przez starszych i na ich życzenie, pod warunkiem, że ma oberka w repertuarze kapela weselna, co zdarza się rzadko (najczęściej wtedy jest to skomponowany w mieście "oberek wilanowski").Polskie tańce narodowe — tańce ludowe, które rozprzestrzeniły się na terenie całej Polski. Mają cechy charakterystyczne dla poszczególnych regionów.

    Nazwa kujawiak po raz pierwszy pojawiła się w 1827 roku. Ludowe nazwy tego tańca to „śpiący” i „kolebany” Termin „kujawiak” na określenie gatunku tanecznego po raz pierwszy wymienił Feliks Jaskólski w utworze Pasterze na Bachorzy czy dziele zatytułowanym Sielanki kujawskie z 1827 roku.

    Jedne z pierwszych mazurków Fryderyka Chopina zawierały w sobie elementy charakterystyczne w stylistyce kujawiakowej oraz oddawały idiom taneczny kujawskich tańców. Kujawiakowy charakter ma też zapis nutowy pieśni „O cóżżeś się zadumała”, udokumentowanej przez Kazimierza Wójcickiego w zbiorze Pieśni ludu Białochrobatów, Mazurów i Rusi znad Bugu z 1836 roku. W swojej twórczości również sięgali do kujwiaka tacy kompozytorzy jak: Ignacy Dobrzyński, Edward Łodwigowski, Kazimierz Łada, Ignacy Komorowski, Wojciech Osmański, Henryk Wieniawski.

    Ziemia sieradzka (łac. terra Siradiae) – jednostka podziału terytorialnego Korony Królestwa Polskiego na początku XIV wieku. W 1339 z jej zrębów powstało województwo sieradzkie. Wiązana jest z plemieniem Warcian (Wierczan), co pozwalałoby na nazywanie tej części kraju nazwą „Warcja” lub „Wiercza”. Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.

    Samo odkrycie kujawiaka odbyło się dzięki ziemiaństwu kujawskiemu. Duży wpływ na rozpowszechnienie i utrwalenie w świadomości społecznej wiedzy na temat tego tańca ludowego, odegrało opracowanie Mieczysława Miączyńskiego opublikowane w 1845 roku. Również w twórczości Oskara Kolberga możemy odnaleźć wzmianki na temat kujawiaka, takie jak: własne kompozycje autora, dokumentację muzyczną, opis tańca („zmiana kierunku tańca może być dowolna i nie tyle wpływa na nazwę tańca, ile raczej na sposób tańczenia i zmianę szybkości ruchu”). Swoje spostrzeżenia na temat kujawiaka Oskar Kolberg przedstawia m.in. w monografii Kujaw, tomie 2.

    Henryk Wieniawski (ur. 10 lipca 1835 w Lublinie, zm. 31 marca 1880 w Moskwie) – polski kompozytor i skrzypek, brat Józefa i Juliana.Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

    Rozwój tańca[ | edytuj kod]

    Pod koniec lat sześćdziesiątych XIX wieku, po upadku Powstania Styczniowego i zakończeniu żałoby narodowej, nastał czas wyraźnego zainteresowania ludowością,największym skutkiem tego zainteresowania było zaistnienie kujawiaka na salonach. Ogólna charakterystyka tego tańca pojawiła się w podręczniku z 1879 autorstwa wywodzącego się Kujaw Arkadiusza Kleczewskiego zatytułowanym Tańce salonowe. O kujawiaku również wspomiał Karol Mestenhauser w swym podręczniku, ale w tym przypasku kujawiak był opisywany w połączeniu z oberkiem. W tym czasie kujawiak coraz częściej zaczął występować na balach, aczkolwiek wciąż o wiele rzadziej niż mazur czy krakowiak. Tuż przed wybuchem I wojny światowej kujawiak zaczął znikać z programów „wieczorów tańcujących” i z publikacji.

    Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.Rubato (z wł., dosł. „obrabowanie”) - chwiejność tempa wynikająca z dowolnego wydłużania i skracania dźwięków podczas wykonywania utworów. Grane w taki sposób, by średni rytm na przestrzeni frazy lub taktu granego rubato był zgodny z oryginalnym.

    Całkowicie inaczej przebiegało to na samych Kujawach, gdzie wielu ziemian zapraszało wiejskich muzykantów na dwory. Zaczęto wymyślać coraz to bardziej wymyślne, popisowe sposoby tańczenia. W okresie międzywojennym kujawiak wciąż cieszył się dużą popularnością był tu bardzo popularny, co zostało opisane przez Irenę Zabłocką-Bączkowską.

    Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach. Jej początki jako dyscypliny uniwersyteckiej kształtowały się w latach 80. i 90. XIX wieku. Koncepcyjne założenia dyscypliny ufundował austriacki uczony, prof. Guido Adler, który pierwszy (w 1885 roku) dokonał systematyki tej dziedziny wiedzy. Od czasów Adlera zwykło się dzielić muzykologię na trzy zasadnicze działy: historyczny (historia muzyki), systematyczny (szeroko rozumiana teoria muzyki, w tym estetyka, psychologia i socjologia muzyczna) i porównawczy (dziś – etnomuzykologia i antropologia muzyczna). Przedmiotem zainteresowań badawczych Adlera była przede wszystkim historia muzyki i badania nad stylem muzycznym. Drugim badaczem, który położył podwaliny pod nowocześnie rozumianą muzykologię był niemiecki uczony Hugo Riemann. Jego działalność naukowa wiąże się przede wszystkim z teorią muzyki (nauka harmonii, nauka o składni muzycznej, nauka o muzycznych formach).Bzura – rzeka na Nizinach Środkowopolskich, lewy dopływ Wisły o długości 166 km. Większa część jej biegu znajduje się wzdłuż północnego skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 4,5 m.

    Po II wojnie światowej ukazała się seria publikacji Jadwigii Hryniewskiej (1971 r.), z zakresu kujawiaka w formie narodowej, w której autorka wymieniła: krok podstawowy w obrocie, krok podstawowy w przód, krok kołysany – do siebie i od siebie, krok krzesany z hołubcem, krok akcentowany, krok z akcentem na „dwa”, zakończenie. Jednocześnie autorka wykazała się ogromną inwencją w zakresie form scenicznych kujawiaka, wprowadzając m.in. falisty krok z półobrotem dla dziewcząt, skok z uderzeniem ręką w udo, podnoszenie dziewcząt, zawijany w głębokim przysiadzie dla chłopców krok podstawowy w tył, krok akcentowany na trzy, krok w półprzysiadzie, półobroty na zmianę to w prawo, to w lewo, krok z dwoma hołubcami, krzesany i dwa hołubce, obrót z uniesieniem w przód nogi zgiętej, obrót z uniesieniem na zmianę prawej i lewej nogi w tył, chód w półprzysiadzie z pięty, dwukrotne uderzenie lewą ręką w lewą nogę, klaskany.

    Ziemia kaliska (łac. Terra Calisiensis) – jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego, w dorzeczu górnej i środkowej Warty. W czasach nowożytnych wschodnia część Wielkopolski właściwej, współcześnie synonim Kaliskiego.Henryk Oskar Kolberg (ur. 22 lutego 1814 w Przysusze, zm. 3 czerwca 1890 w Krakowie) – polski etnograf, folklorysta i kompozytor.

    W tym okresie za istotną punkt należy uznać analizę porównawczą kroku podstawowego kujawiaka w wersji narodowej. Zestawienia te uświadamiają nam nie tylko różnice między teoretykami tańca narodowego w podejściu i opisie, ale także różnice w konwencji ruchu tanecznego oraz operowaniu czasem muzycznym (zarówno w zakresie rytmiki, jak i agogiki) między dawnym środowiskiem wiejskim a środowiskiem miejskim.

    Ziemia łęczycka (łac. terra Lanciciensis) – jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego, kraina historyczna i region etnograficzny, opisany przez Oskara Kolberga w jego monumentalnym dziele "Lud" w tomie "Łęczyckie", położona między Wielkopolską (Kaliskiem) a Mazowszem.Mazur – polski taniec narodowy w żywym tempie i metrum 3/4 lub 3/8. Na świecie znany pod nazwą mazurka (rodz. żeński). Również utwór muzyczny przeznaczony do tego tańca.

    Najstarsze opracowanie kujawiaka pochodzi z ok. 1830 r. Znane są opracowania m.in. Henryka Wieniawskiego. Muzyka w kujawiaku jest liryczna i nastrojowa, często w tonacji minorowej.

    Niektórzy mówią, że melodia tego tańca odzwierciedla kujawski krajobraz – szeroki i spokojny. Ruchy taneczne są wolne, posuwiste, pary spokojnie się obracają i lekko kołyszą.

    Czasy najnowsze[ | edytuj kod]

    Obecnie kujawiak jest wykonywany głównie przez zespoły folklorystyczne, takie jak:Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”, Zespół Pieśni i Tańca Śląsk im. Stanisława Hadyny, Zespół Pieśni i Tańca Kielce czy Zespół „Nowa Huta”.

    Tancerze – polski serial emitowany na antenie TVP2 oraz TVP HD od 4 kwietnia 2009 do 16 grudnia 2010 w czwartki o godz. 21:40. Serial jest polską wersją hiszpańskiej produkcji Un paso adelante oraz amerykańskiego serialu Fame. Ukazuje perypetie uczniów prestiżowej szkoły sztuk scenicznych. Marzeniem młodych ludzi jest kariera na estradzie.Pary taneczne (ang. Ice dance) – konkurencja w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, w której duety łyżwiarskie składające się z kobiety i mężczyzny wykonują taniec na łyżwach, bądź wrotkach / łyżworolkach.

    W 2018 roku odbyła się trzynasta edycja Festiwalu Folkloru i Kultury Ziemi Kujawskiej i Mazowieckiej "Od kujawiaka do oberka". Festiwal odbywa się co roku w Łącku koło Płocka.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

     Wykaz literatury uzupełniającej: Kujawiak (taniec).
  • Kujawiacy
  • Polskie tańce narodowe
  • Lekcja kujawiaka na portalu "traditional dance"


  • Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wielkopolska (łac. Polonia Maior) – kraina historyczna w środkowej i zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; dzielnica historyczna Polski.
    Kujawiacy (nazwy gwarowe: Kujawiocy, Kujawusy) – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca rozległe Kujawy, daleko na wschód od Krajny. Ludność ta posługuje się gwarą kujawską dialektu wielkopolskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.