• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krzysztof Celestyn Mrongovius



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Twórczość[ | edytuj kod]

    Był autorem rozpraw, podręczników języka polskiego oraz słowników polsko-niemieckich, a także edytorem piśmiennictwa staropolskiego. Zajmował się zbieraniem pieśni mazurskich i kaszubskich oraz wszelkich dokumentów w języku kaszubskim Sporządził program badań dotyczących Kaszubów, np. przygotował mały słownik kaszubski. W latach 1826-1827 prowadził badania ludoznawcze w pobliżu Słupska, głównie w Cecenowie i Główczycach.

    Gdańskie Gimnazjum Akademickie – miejska szkoła o poziomie wyższym od średniego (ale jeszcze nie uniwersyteckim), przeznaczona dla młodzieży protestanckiej, działająca w Gdańsku w latach 1558-1817.Pomnik Mrongowiusza – pomnik kaznodziei, filozofa, nauczyciela, językoznawcy, obrońcy polskości Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza w Gdańsku..

    Ważniejsze dzieła[ | edytuj kod]

    Kalendarz Pruski – Polski, Królewiec 1793
    Zabawki pożyteczne... wydane w Królewcu w 1794 roku
    1. Polnisches Lesebuch, Lexikon und Sprachlehre für die ersten Anfänger mit gramatisch erläuternden Anmerkungen... Zabawki pożyteczne, czyli Książka elementarna dla uczących się polskiego lub niemieckiego języka, ze słownikiem i krótką gramatyką podług ustaw sławnego Adelunga, 2-tomowy słownik polsko-niemiecki wydany w Królewcu w roku 1794 – wersja cyfrowa na stronach Polony
    2. Nowy słownik polsko-niemiecki, w którym osobliwie na dobrą niemczyznę wzgląd miano, Kwidzyn 1794; wyd. następne: Słownik polsko-niemiecki... Handwörterbuch der polnischen Sprache..., Królewiec 1803
    3. Pieśni kościelne, 1800
    4. Rocznik kazań chrześcijańskich, to jest zbiór mów duchownych na niedziele i uroczyste święta całego roku, według ewanieliów, Gdańsk 1802; druk notowany u Estreichera III (1876) 177 pod błędnym tytułem: Polnisches Predigtenbuch auf alle Sonn-und Festtage des ganzen Jahres, Królewiec 1803
    5. Anleitung zum Übersetzen aus dem Polnischen ins Deutsche und aus dem Deutschen ins Polnische. Polnisches Handbuch für die Deutschen die Polnisch erlernen wollen, Królewiec 1803 (druk notowany u Estreichera, nieznany z autopsji Pniewskiemu, ani Bieńkowskiemu); wyd. następne(?): ... ins Polnische. Als Anhang zu der ausführlichen Grammatik der polnischen Sprache, Gdańsk 1837
    6. Polnische Formenlehre nebst Anleitung zum Übersetzen aus dem Deutschen ins Polnische. Erste Lieferung. Informacja do tłumaczenia z języka niemieckiego na polski, Królewiec 1811; wyd. następne (nieznane z autopsji Pniewskiemu, ani Bieńkowskiemu): Królewiec 1837
    7. Versuch einer Anleitung zum Übersetzen aus dem Deutschen ins Polnische nebst Phraseologie als Erleichterungsmittel zur Erlehrung der polnischen Sprache. Informacja do tłumaczenia z języka niemieckiego na polski, Królewiec 1811
    8. Polnischer Wegweiser, oder versuchte Analyse des Verbi, nebst Materialien zum Übersetzen, Królewiec 1812; wyd. następne rozszerzone: Polnischer Wegweiser, oder neuversuchte Analyse des Verbi, nebst Materialien zum Übersetzen aus dem Deutschen ins Polnische und einem deutsch-polnischen Krämerwaaren-Verzeichniss. Lekcje do tłumaczenia z języka niemieckiego na polski, ze słowniczkiem, Królewiec 1816; zobacz poz. 9, t. 2
    9. Polnischer Wegweiser, enthaltend eine neu versuchte Aufklärung der polnischen Sprachformen nebst Materialien zum Übersetzen... Mentor polski, czyli nowy sposób ułatwiający naukę o formach mowy polskiej... t. 1-2, Gdańsk 1821 (w tomie 2: poz. 8); wyd. następne (tytułowe?): Gdańsk 1836 (egz. unikatowy w posiadaniu Bieńkowskiego); dedykowany A. K. Czartoryskiemu
    10. Słownik niemiecko-polski, Deutsch-polnisches Handwörterbuch nach Adelung und Linde bearbeitet t. 1-2, Gdańsk (1820-1823); wyd. następne: wyd. 2 poprawione pt. Dokładny niemiecko-polski słownik. Ausführliches deutsch-polnisches Wörterbuch..., Królewiec 1837; wyd. 3 poprawione Królewiec 1854 (wyd. zeszytami, nr 1-3, w latach 1852-1854); wyd. 1 dedykowane A. K. Czartoryskiemu
    11. Polnischer Wegweiser, oder neu versuchte Darstellung der polnischen Zeitwörter in ausführlichen Paradigmen... Przewodnik polski, czyli nowy sposób ułatwiający naukę o czasosłowie polskim, Gdańsk 1830 (egz. unikatowy w posiadaniu Bieńkowskiego)
    12. Einige philologische Bemerkungen über die als nue entdeckt angeprisenen grammatischen Leistungen im Polnischen, veranlasst durch die Erscheinung der polnischen Sprachlehre von Suchorowski und Popliński..., Gdańsk 1831 (egz. unikatowy w posiadaniu Bieńkowskiego)
    13. Zbiór kazań podwójnych na niedziele i święta uroczyste całego roku cz. 1-2, Królewiec 1834-1835; cz. 1-2 połączone razem noszą tytuł: Postyla kościelna i domowa, to jest zbiór kazań podwójnych..., Królewiec 1835
    14. Ogłoszenie prenumeraty na Dokładny słownik polsko-niemiecki, Królewiec 1834; egz. unikatowy: Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego (inform. Bieńkowski)
    15. Dokładny słownik polsko-niemiecki, krytycznie wypracowany. Ausführliches polnisch-deutsches Wörterbuch..., Królewiec 1835 (dedykowany E. Raczyńskiemu)
    16. Ausführliche Grammatik der polnischen Sprache nebst einem besonderen Anhange mit Übungsstücken zum Übersetzen, Gdańsk 1837
    17. Słowniczek polsko-niemiecki, zawierający w sobie treść wyrazów najpotrzebniejszych w rozmowie potocznej, Królewiec 1838 (druk nienotowany przez Bieńkowskiego)
    18. Polnisch-deutches Stammwörterbuch und Nomenclator enthaltend die zur gegenseitigen Mittheilung im Verkehr notwendigsten Ausdrücke..., Królewiec 1838
    19. Ogłoszenie literackie, Gdańsk 1853; anons o druku przkł. Kanta (zobacz Przekłady poz. 14), inform. Bieńkowski
    20. O pijaku. Pieśń(!), Królewiec (przed rokiem 1870); inform. Bieńkowski za W. Chojnackim; druk miał zawierać tekst kazania.

    Drobne utwory, recenzje i anonse Mrongoviusa ogłaszano w czasopismach: „Gazeta Literacka” (1822, nr 6, s. 68), „Pamiętnik Warszawski” (1822, t. 1, s. 324 n.), „Przyjaciel Ludu Łecki” (1842), „Przyjaciel Ludu” (Leszno, tu: Dorywcze uwagi... nad L. Siemieńskiego tłumaczeniem polskim Odyssei, 1848, nr 19), „Tygodnik Literacki” (Poznań, 1841, nr 35-36).

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Język dolnołużycki (dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) – jeden z dwóch języków łużyckich, którym posługują się Dolnołużyczanie na niewielkim obszarze wokół Chociebuża we wschodniej części Niemiec.

    Przekłady[ | edytuj kod]

    Ks. Celestyn Mrongowiusz tłumaczył również na język polski dzieła innych autorów z języka niemieckiego oraz z greki:

    1. Kalendarz Pruski Polski na rok zwyczajny po Narodzeniu Chrystusowym 1791, Królewiec (Kwidzyn) 1791
    2. Kalendarz Pruski Polski na rok przybyszowy po Narodzeniu Chrystusowym 1792, Królewiec (Kwidzyn) 1792
    3. Kalendarz Pruski Polski na rok zwyczajny po Narodzeniu Chrystusowym 1793, Królewiec (Kwidzyn) 1793; tu m.in. zamieszczona sielanka A. Naruszewicza: Pacierz staruszka
    4. Kalendarz Pruski Polski na rok pospolity po Narodzeniu Chrystusowym 1794, Królewiec (Kwidzyn) 1794
    5. Kalendarz Pruski Polski na rok pospolity po Narodzeniu Chrystusowym 1795, Królewiec (Kwidzyn) 1795
    6. Katechizm zdrowia dla użytku szkół i domowey edukacyi, Bernharda Christopha Fausta wersja cyfrowa na Polony Warszawa 1795; wyd. następne Warszawa 1805
    7. Rzut oka na pożytki z przyzwoitego traktowania wierzb pruskich wynikające przez IMC Pana Seven Bjerna..., Björn Sören, wydana w Gdańsku w 1804 roku
    8. Niedzielne i świętne ewanielie i lekcje, gdzieniegdzie przypiskami objaśnione. Z dodatkiem Agendy i Katechizmu, jako Przydatek do Rocznika kazań, Gdańsk 1806
    9. Słowo Xenofonta o wyprawie woienney Cyrusa, po grecku Anabasis Xenophona, wydana w Gdańsku w 1831 roku
    10. Teofrast: Charaktery obyczajowe, wyd. w: Teofrasta Charaktery obyczajowe, Epikteta Rękoksiąg i Celebesa Obraz życia ludzkiego. Przełożył z greckiego na język polski..., Gdańsk 1845 (druk zawiera jedynie przekł. Teofrasta)
    11. Epiktet: Rękoksiąg, wyd. w: Epikteta Rękoksiąg i Celebesa Tablica, czyli obraz życia ludzkiego, Gdańsk 1845 (druk nienotowany przez Bieńkowskiego; porównaj poz. 10)
    12. Cebes: Obraz życia ludzkiego, wyd. jak wyżej poz. 11
    13. (J. G. F. Drentell): Nauka chrześcijańska, obejmująca wykład prawd religijnych w dokładnym katechiśmie, z załączeniem wypisów biblijnych w pytaniach i odpowiedziach. Z niemieckiego na język polski przełożona, Gdańsk 1851
    14. Rozprawa filozoficzna o religii i moralności, Imanuela Kanta, wydana w Gdańsku w 1854
    15. J. H. D. Zschokke: Nauki nabożne, rękopis Biblioteki Miejskiej w Gdańsku, sygn. Ms. 2066
    16. Platon: Fedon, rękopis zaginął (inform. A. Wojtkowski).

    Drobne przekłady Mrongoviusa ogłaszano w czasopismach: „Przyjaciel Ludu Łecki” (tu: Szczęśliwość poczciwego. Piosnka z niemieckiego, 1842, nr 4; Przyjaciele i pieniądze. Z rosyjskiego przez M-a, 1842, nr 7), „Przyjaciel Ludu” (Leszno; tu: Homer: Odyseja. Śpiew I-II, przekł., 1848, nr 20-26); zobacz ponadto: Ważniejsze dzieła poz. 1; Prace edytorskie poz. 2, 7.

    Andrzej Ceynowa (ur. 22 listopada 1951 w Gdańsku) – doktor habilitowany, profesor UG, filolog języka angielskiego, literaturoznawca. W latach 2002 – 2008 rektor Uniwersytetu Gdańskiego. Od 1 września 2008 dziekan nowo utworzonego Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

    Opracowania innych autorów (prace edytorskie)[ | edytuj kod]

    Pomnik Mrongowiusza na rynku w Olsztynku

    Ks. Mrongowiusz wydawał również własne opracowania tekstów autorów z okresu sarmatyzmu jak Sebastiana Fabiana Klonowica czy Samuela Dambrowskiego:

    1. J. Hübner: Dwakroć pięćdziesiąt i dwie wyborne Pisma Świętego historie ze Starego i Nowego Testamentu. Dla młodzi chrześcijańskiej od... zebrane, a teraz na polski język wiernie przetłumaczone, Królewiec (pomiędzy rokiem 1795 a 1798); inform. W. Chojnacki
    2. Wybór niektórych piosnek nabożnych, między którymi się mieszczą i takie, co z powodu uroczystego obchodzenia nowego stolecia śpiewać się mogą. Dla użytku zborów polskich, a w szczególności zboru Św. Anny i Św. Ducha w Gdańsku, Gdańsk 1800; posłowie przedr. Z. Florczak, L. Pszczołowska w: Ludzie Oświecenia o języku i stylu t. 2, Warszawa 1958
    3. Pieśnioksiąg, czyli Kancjonał gdański, zamykający w sobie treść i wybór pieśni nabożnych, z większej części starych, tak teraz wyporządzony, iż może obok Prusko-Polskiego tudzież łącznie z Nowym Pruskim Pieśnioksięgiem przy nabożeństwie być używany, oraz modlitwami, kollektami i dogodnymi trzema rejestrami opatrzony, Gdańsk 1803; wyd. zmodernizowane przez Mrongowiusza pod względem językowym, uzupełnione 3 pieśniami F. Karpińskiego i własnymi przekładami (nr 529, 739, 770); porównaj poz. 6
    4. (M. Luter): Mały katechizm D. Marcina Lutra, z niemieckiego języka w słowiański wystawiony, przez Michała Pontana... Nowa edycja z przydatkiem niektórych pytań nauki chrześcijańskiej, „Jahresbericht des Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Alterhumskunde” rocznik 3 (1828), s. 132-170 i odb.: Wörtlicher Abdruck des durch Michael Pontanus ins Kaschubische, oder (wie er es nennt) Slovenische übersetzen kleinen Katechismus Lutheri, mit einigen Anmerkungen begleitet, Szczecin 1828
    5. Flis, to iest spuszczanie statkow Wisłą y inszemi rzekami do niey przypadaiącemi, Sebastyana Fabiana Klonowica z Sulimierzyc – Sebastiana Fabiana Klonowica, wydane w Gdańsku w 1829
    6. Nowy pieśnioksiąg, czyli Kancjonał prusko-polski..., Królewiec 1840 (nowe opracowania poz. 3)
    7. Kazania pogrzebowe Samuela Dambrowskiego oczyszczone z makaronizmów łacińskich oraz mowy pogrzebowe z nowszych autorów – wersja cyfrowa na Polonie, wydane w Kwidzynie w 1843 roku
    8. Śpiewnik dla użytku ewangielików, Królewiec 1851.

    Listy i materiały[ | edytuj kod]

    1. Korespondencja z lat 1794-1854: I. Korespondencja urzędowa; II. Korespondencja prywatna; wyd. Wł. Pniewski, K. C. Mrongowiusz 1764-1855. Księga pamiątkowa, Gdańsk 1933; zawartość: do nieznanej osoby z roku 1794; korespondencja z Radą Miejską w Gdańsku z lat 1797-1798 i 1845; z Kolegium Kościelnym w Gdańsku z lat 1804-1805; z władzami pruskimi; z J. Łukaszewiczem z lat 1835, 1838-1840, 1842-1843, 1850; list do arcybiskupa Dunina z roku 1841; korespondencja z A. Bielowskim z roku 1854; listy od A. K. Czartoryskiego z roku 1820; A. Poplińskiego z roku 1836; A. Mundta z roku 1838; A. Woykowskiego z roku 1839, 1841; dyrektora gimnazjum Stoca z roku 1840; J. Pozorskiego z roku 1841; Marcelego Kamieńskiego z roku 1842; J. Muczkowskiego z roku 1842; G. Gizewiusza z roku 1842; ponadto przedruki poz.: 5-10, 12-14
    2. Do J. Przybylskiego 2 listy z lat 1799-1800; do Rady Miejskiej w Gdańsku z 28 lipca 1808; do S. K. Potockiego z 1 grudnia 1811; do A. J. Czartoryskiego z 30 listopada 1822; do A. K. Czartoryskiego z 30 listopada 1822; do Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z 4 lipca 1823; do E. Czarneckiego z 10 października 1825; do urzędu cenzury w Warszawie z 17 listopada 1851; do K. W. Wójcickiego 3 listy z lat 1851-1853; wyd. A. Jałosiński: Nieznane listy K. C. Mrongowiusza, „Rocznik Gdański” t. 14 (1955)
    3. Do G. E. Grodka 3 listy z lat 1806-1822, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 3097, ogł. K. Mężyński, „Rocznik Gdański” t. 21 (1962).
    4. Do J. F. Tarnowskiego z lat: 1817, 1820, 1827, 1829; ogł. A. Polarczykowa, „Rocznik Gdański” t. 19/20 (1960/1961).
    5. Do E. Czarneckiego 2 listy z roku 1823 i brak daty; do K. Brodzińskiego z roku 1824 i S. Staszica z roku 1824; ogł. A. Kraushar: Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk t. 5-6, Kraków 1904-1905; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    6. Do P. I. Köppena 3 listy z roku 1825, ogł. W. A. Francew; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    7. Do Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z 18 kwietnia 1831; do A. Maciejowskiego z 1 listopada 1832; ogł. W. A. Francew, „Gryf” rocznik 4 (1912), s. 316-317; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    8. Do Kubicha (Skubicha?), kandydata kaznodziejskiego, z 12 lutego 1842; ogł. J. Łęgowski-Nadmorski, „Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu” t. 5 (1921), zeszyt 8; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    9. Do Fryderyka Wilhelma IV z 7 kwietnia 1842 i odpowiedź z 28 maja 1842, „Königsberger Zeitung” 1842, nr 133; przedr.: G. Gizewiusz: Die polnische Sprachfrage in Preussen, „Jahrbücher f. slavische Literatur, Kunst u. Wissenschaft...” Lipsk 1845, s. 56-57; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    10. Do Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu z 15 marca 1852 (w odpowiedzi na list A. Mickiewicza), ogł.: L. Gadon: Z życia Polaków we Francji, Paryż 1885; W. Mickiewicz, „Przegląd Biblioteczny” t. 1 (1908); W. Pniewski, jak wyżej poz. 1; porównaj poz. 14
    11. Fragmenty listów do pastora M. B. Głąba (Glomba?), „Evangelisches Gemeindeblatt” 1855, nr 39
    12. Od A. Szyszkowa, N. P. Rumiancewa i w. ks. Konstantego z roku 1823, ogł. w przedmowie do: Dokładny słownik polsko-niemiecki..., Królewiec 1835 (zobacz Ważniejsze dzieła poz. 15); przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    13. Od ministra J. A. F. Eichhorna z lat 1842-1843, ogł. G. Gizewiusz jak wyżej poz. 9; przedr. W. Pniewski, jak wyżej poz. 1
    14. Od A. Mickiewicza z 24 lutego 1852, ogł. jak wyżej poz. 10
    15. Skrypty uniwersyteckie Mrongowiusza, rękopisy Biblioteki Miejskiej w Gdańsku, sygn. 2213-2215, 2217-2218
    16. Zapiski domowe w książce: Oekonomika ziemiańska Haura, Kraków 1675, egz. Biblioteki Miejskiej w Gdańsku, sygn. Va 641
    17. Notatki własnoręczne w różnych książkach z jego zbioru, egz. Biblioteki Miejskiej w Gdańsku, sygn. Ms. 1549-1551, 2004, 2124, 2430-2433; zapisek z karty przedtytułowej Nowego kancjonału pruskiego (sygn. XX B. o. 2047) ogł. Z. Florczak, L. Pszczołowska, jak wyżej poz. 2
    18. Gedanken über den neu zu errichtenden polnischen Lehrstuhl, dat. 25 VIII 1797, tekst oryginalny i przekł. polskiego wyd. W. Bieńkowski: Uwagi Mrongowiusza o projekcie stworzenia katedry języka polskiego na uniwersytecie w Królewcu, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1964, nr 1.

    Bardziej szczegółową bibliografię twórczości Mrongowiusza podają: W. Pniewski: Bibliografia wydawnictw i rękopisów Mrongowiusza, „K. C. Mrongowiusz 1764-1855. Księga pamiątkowa” Gdańsk 1933 – W. Bieńkowski: Bibliografia dzieł K. C. Mrongowiusza za l. 1791-1870; w: K. C. Mrongowiusz (1764-1855) w służbie umiłowanego języka, Olsztyn 1964.

    Jerzy Olech inna forma nazwiska: Ollech, (ur. 3 listopada 1757 w Szczepankowie koło Szczytna, zm. 29 grudnia 1820 w Królewcu) – polski duchowny luterański, pedagog, wydawca pism religijnych, tłumacz, zbieracz pieśni, pierwszy na Mazurach twórca polskiej literatury świeckiej dla ludu.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Upamiętnienie[ | edytuj kod]

    W roku 1933 Towarzystwo Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku wydało ku jego czci księgę pamiątkową pod red. Władysława Pniewskiego. Jego imię nosiło Towarzystwo Polaków-Ewangelików działające w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1938-1939, które m.in. opiekowało się mogiłą na cmentarzu Salwatora.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo, pod ochroną Ligi Narodów. Jego utworzenie było wynikiem przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej. Powstanie Wolnego Miasta Gdańska było kompromisem, który nie zadowolił Polaków, ani Niemców.

    Od jego nazwiska pochodzi po 1945 r. nowa nazwa pruskiego miasta Ządźbork – Mrągowo.

    Około 1975 został wybity medal upamiętniający Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza, zaprojektowany przez Edwarda Gorola.

    W nawiązaniu do tradycji akademickiej Pomorza, w 2007 roku prof. Andrzej Ceynowa, rektor Uniwersytetu Gdańskiego w latach 2002–2008 ustanowił Nagrodę „Nauczyciel Roku” im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza. Jest ona przyznawana trzem nauczycielom akademickim za szczególne osiągnięcia dydaktyczne, w rocznicę powołania Uniwersytetu Gdańskiego 20 marca każdego roku. Laureatom nagrody jest wręczana okolicznościowa statuetka, zaprojektowana przez artystę rzeźbiarza Gennadija Jerszowa. Ten sam artysta jest twórcą pomnika Mrongowiusza uroczyście odsłoniętego 20 czerwca 2009 roku na terenie Bałtyckiego Kampusu Gdańskiego, przed Biblioteką Uniwersytetu Gdańskiego.

    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Janusz Jasiński (ur. 4 września 1928 w Wołominie) - polski historyk, profesor doktor habilitowany. Studia historyczne ukończył na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1954 r. Pracę doktorską obronił w 1964 r. na Uniwersytecie Warszawskim. Habilitację uzyskał w 1982 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, tytuł profesora nadano 1993, od 1996 zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego.

    Jest patronem dzwonu g2 carillonu Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język staropolski – etap rozwoju języka polskiego w tzw. dobie staropolskiej, którą umownie wyznacza się między rokiem 1136 a przełomem XV i XVI wieku. W początkach doby staropolskiej pojawiły się pierwsze różnice między poszczególnymi językami zachodniosłowiańskimi, zwłaszcza między grupami: czesko-słowacką a lechicką (język polski, język kaszubski, języki pomorskie, język połabski).
    Leksykografia (gr. leksikón - słownik + gráphõ - piszę) – nauka zajmująca się metodami tworzenia słowników i encyklopedii oraz opracowywaniem haseł i sposobem ich objaśniania.
    Poliglota (gr. polýglōttos lub polýglōssos - wielojęzyczny) – człowiek znający wiele języków, potrafiący kontaktować się lub pisać w wielu językach świata.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Polona – polska biblioteka cyfrowa, w której udostępniane są zdigitalizowane książki, czasopisma, grafiki, mapy, muzykalia, druki ulotne oraz rękopisy pochodzące ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz instytucji współpracujących.
    Giennadij Jerszow (Gennadij Jerszow, Геннадій Олексійович Єршов) – polski oraz ukraiński artysta-rzeźbiarz.
    Towarzystwo Przyjaciół Nauk (TPN), inne nazwy: Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (TWPN), od roku 1808: Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (TKPN) lub Warszawskie Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (WTKPN) – towarzystwo naukowe zrzeszające badaczy różnych specjalności i zbierające się w okresie od listopada 1800 do kwietnia 1832, w Warszawie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.017 sek.