Krystyna saska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krystyna saska (duń. Christine af Sachsen) (ur. 24 grudnia 1461 w Torgau, zm. 8 grudnia 1521 w Odense) – królowa Danii, Norwegii i Szwecji.

Ernest (ur. 24 marca 1441 r. w Miśni, zm. 26 sierpnia 1486 r. w Colditz) – od 1464 r. książę saski (do 1485 r. wraz z młodszym bratem Albrechtem) i elektor Rzeszy Niemieckiej z dynastii Wettinów.Jan Oldenburg, duń. Hans, (ur. 2 lutego 1455 w Aalborg, zm. 20 lutego 1513 tamże) – król Danii w latach 1481-1513, Norwegii w latach 1483-1513 oraz Szwecji (jako Jan II) latach 1497-1501.

Życiorys[ | edytuj kod]

Krystyna była najstarszą córką ks. Saksonii Ernesta (1441–1486) i jego żony księżniczki Elżbiety bawarskiej (1443–1484), córki księcia Albrechta III.

6 września 1478 w Kopenhadze wyszła za mąż za Jana, następcę tronu Danii, późniejszego króla Jana Oldenburga (1455–1513), trzeciego syna Chrystiana I, króla Danii i Norwegii, oraz jego żony królowej Doroty brandenburskiej. Małżonkowie zostali koronowani w 1483 w katedrze kopenhaskiej. Jako królowa Szwecji Krystyna została koronowana w 1499 w katedrze w Sztokholmie. Krystyna była gorliwą katoliczką, zabiegała o większą dyscyplinę w duńskich klasztorach. Sama była fundatorką dwóch klasztorów klarysek i wspierała jałmużnami potrzebujących. Interesowała się również bractwami różańcowymi. Ufundowała kosztowny ołtarz znajdujący się obecnie w katedrze św. Kanuta w Odense, w którym jest sportretowana wraz z mężem i najbliższą rodziną.

Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.Chrystian I Oldenburg (ur. w lutym 1426 w Oldenburgu, zm. 21 maja 1481 w Kopenhadze) – król Danii w latach 1448–1481 (założyciel dynastii Oldenburgów) oraz na prawach Unii kalmarskiej, władca Norwegii w latach 1450–1481 i Szwecji w latach 1457–1464.

Krystyna przebywała wielokrotnie w Szwecji, a w 1501, kiedy w kraju wybuchło powstanie antyduńskie, przez 9 miesięcy kierowała obroną zamku sztokholmskiego, podczas gdy jej mąż udał się do Danii po posiłki. Król Jan powrócił do Sztokholmu w 3 dni po kapitulacji zamku. Królowa była więziona w Szwecji jako zakładniczka do października 1503 r. Bardzo tęskniła za domem i swoim najmłodszym synem, mniej za mężem, który żył z kochanką. Jakkolwiek królowa pozostała lojalna wobec króla do końca swego życia, to jednak z powodu pozamałżeńskich przygód króla pożycie małżonków nigdy nie było bliskie, ani naznaczone uczuciem. Po uwolnieniu Krystyna udała się na pielgrzymkę dziękczynną do Brandenburgii, podczas której miała okazję spotkać się ze swoją córką Elżbietą wydaną za elektora Joachima. Po śmierci męża, w 1513, zamieszkała w swoim majątku w Næsbyhoved koło Odense. Pochowana została obok męża w kościele franciszkanów w Odense. W 1805, podczas rozbiórki kościoła, groby królewskie zostały przeniesione do katedry św. Kanuta w Odense, gdzie znajdują się do dzisiaj.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Katedra św. Kanuta w Odense (duń. Sankt Knuds Kirke lub Odense Domkirke) – kościół położony w centrum Odense, przy ulicy Klosterbakken 2. Katedra w diecezji Fyens i kościół dekanalny w dekanacie Odense Sankt Knuds Provsti. Nosi wezwanie króla Danii, św. Kanuta, który został zamordowany 10 lipca 1086 w leżącym nieopodal drewnianym kościele św. Albana.

Potomstwo[ | edytuj kod]

  • Jan (zmarł w niemowlęctwie),
  • Ernest (zmarł w niemowlęctwie),
  • Chrystian II Oldenburg (1481–1559), król Danii, Norwegii i Szwecji,
  • Elżbieta (1485–1555), żona elektora brandenburskiego Joachima I Nestora,
  • Franciszek (1497–1511),
  • prawdopodobnie Jakub (ok. 1484–ok. 1566),
  • prawdopodobnie Jan (ok. 1479–1480).
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Danske dronninger i tusind år, praca zbiorowa, Kopenhaga 2000, ​ISBN 87-00-45504-0​.
  • Henning Dehn-Nielsen: Kings and Queens of Denmark, Kopenhaga 2007, ​ISBN 978-87-89542-71-3​.
  • Lars Lagerquist, Nils Åberg: Litet lexikon över Sveriges regenter, Boda Kyrkby 2004, ​ISBN 91-87064-43-X​.
  • Kay Nielsen, Danmarks kongelige familier i 1000 år, Ib Askholm, wyd. 1. udg., 1. opl, [Rødovre]: Askholm, 2007, ISBN 978-87-91679-09-4, OCLC 254232649.
  • Rikke Agnete Olsen: Kongerækken, Kopenhaga 2005, ​ISBN 87-595-2525-8​.
  • Torgau – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, siedziba powiatu Nordsachsen oraz wspólnoty administracyjnej Torgau, port nad Łabą, liczy ok. 21,4 tys. mieszkańców. Do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Lipsk.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Katedra Marii Panny w Kopenhadze (duń. Vor Frue Kirke) – katedra luterańska w Kopenhadze i najważniejszy kościół w Danii.
    Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.
    Brandenburgia (niem. Brandenburg, dolnołuż. Bramborska, górnołuż. Braniborska) – jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Stolicą jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Dietmar Woidke (SPD), stojący na czele lokalnej koalicji SPD/Die Linke.
    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama