Kryptyda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kryptydahipotetyczne zwierzę, którego istnienie jest obiektem badań kryptozoologów, lecz nie zostało potwierdzone przez zoologię. Kryptydy to zwierzęta uznane za dawno wymarłe bądź znane z przekazów. Poszukiwaniem kryptyd zajmują się kryptozoolodzy.

Morgawr (w języku kornijskim morski gigant), jest wężopodobnym stworzeniem zamieszkującym rzekomo morze niedaleko zatoki Falmouth w Kornwalii. Kryptyda tam miała być widziana po raz pierwszy w 1876 r. Od tego czasu pojawiło się wiele teorii mających wyjaśnić jej prawdziwą naturę. Najczęściej stwierdzano, iż jest to oszustwo lub zła identyfikacja znanego gatunku zwierzęcia. Pojawiły się jednakże również opinie, iż jest to plezjozaur, który przetrwał do naszych czasów albo nie odkryty dotychczas gatunek foki o długiej szyi. Z powodu braku dowodów na istnienie zwierzęcia w postaci martwego osobnika, wszelkie wyjaśnienia bazują więc na relacjach świadków i niskiej jakości fotografiach.Hipoteza (gr. hypóthesis – przypuszczenie) – osąd, który podlega weryfikacji lub falsyfikacji. Zdanie, które stwierdza spodziewaną relację między jakimiś zjawiskami, propozycja twierdzenia naukowego, które zakłada możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku.

Ze względu na brak wiadomości, do jakiej grupy zwierząt mają należeć kryptydy, dzieli się je pod kątem środowiska życiowego na:

  • wodne – zamieszkujące zbiorniki wodne, np. Potwór z Loch Ness, Champ, Trunko, Mokele-Mbembe, Morgawr,
  • lądowe – poruszające się po lądzie, np. Chupacabra, Yeti, Yowie, Kasai Rex, Bestia z Gévaudan
  • powietrzne – umiejące latać, poruszające się w powietrzu, np. Mothman, Diabeł z New Jersey
  • Niekiedy wyróżnia się także hominidy, czyli kryptydy człekokształtne, np. Yeti, Wielka Stopa.

    Bestia z Gévaudan – tajemnicze stworzenie zabijające w XVIII wieku ludzi we Francji, w okolicy Gévaudan (region położony w departamencie Lozère). Stworzenie zostało zaliczone do kryptyd wskutek braku identyfikacji zoologicznej.Diabeł z New Jersey (ang. Jersey Devil) − legendarny potwór i kryptyda, rzekomo zamieszkujący Pine Barrens na południu stanu New Jersey.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Cryptid | Definition of Cryptid by Oxford Dictionary on Lexico.com also meaning of Cryptid, Lexico Dictionaries | English [dostęp 2020-06-04] (ang.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Yeti – przyjęta powszechnie na Zachodzie nazwa mitycznego przedstawiciela niezidentyfikowanego gatunku (gatunków) zwierzęcia lub człowieka, występującego jakoby w odludnych, wysokogórskich rejonach Himalajów (Indie, Nepal, Tybet, Bhutan) oraz Syberii; obiekt badań kryptozoologii. Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast Yeti.
    Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek.
    Mokele-mbembe – obiekt badań kryptozoologii, mający być dużym, ziemnowodnym zwierzęciem rzekomo zamieszkującym bagna centralnej Afryki.
    Mothman (ang. człowiek-ćma, rzadziej Birdman, człowiek-ptak) – zagadkowe stworzenie, które według zeznań licznych świadków rzekomo pojawiało się w Wirginii Zachodniej, w szczególności w Point Pleasant i okolicach rzeki Ohio jesienią 1966 i na początku 1967 roku (John Keel podaje, że ponad 100 osób utrzymuje, iż widziało stworzenie w tym czasie). Nazwa dotyczy też podobnych istot widzianych w innych miejscach.
    Kryptozoologia (z gr. kryptos – ukryty, zoon – zwierzę i logos – nauka) – nazwa dla badań nad gatunkami zwierząt, występujących w podaniach, legendach i relacjach świadków, a których istnienie aktualnie odrzuca współczesna zoologia, ze względu na brak wiarygodnych, naukowych dowodów. Kryptozoologia zajmuje się także badaniem możliwości istnienia gatunków zwierząt uważanych za wymarłe przez zoologię. Pomysł nazwy tego kierunku badań jest zwykle przypisywany zoologowi Bernardowi Heuvelmansowi, który zaproponował ten termin w swojej książce wydanej w 1955 r. pt. On The Track of Unknown Animals (tytuł polskiego wydania: Na tropach nieznanych zwierząt). Sam Heuvelmans twierdził jednak, że termin ten pochodzi pierwotnie od Anthonid Cornelis Oudemansa, który w 1892 r. użył go swojej książce pt. The Great Sea Serpent.
    Potwór z Loch Ness (Nessie) – zwierzę lub grupa zwierząt rzekomo zamieszkujące szkockie jezioro Loch Ness, objętościowo największy słodkowodny zbiornik Wielkiej Brytanii. Razem z Wielką Stopą i Yeti, potwór z Loch Ness jest kryptydą, jedną z najbardziej znanych zagadek kryptozoologii. Większość naukowców uznaje obecną dokumentację mającą udowodnić istnienie zwierzęcia za nieprzekonującą. Twierdzą najczęściej, iż relacje ze spotkań z Nessie są oszustwami lub obserwacjami znanych zwierząt czy zjawisk. Jednakże wiara w istnienie zwierzęcia istnieje pośród wielu osób na całym świecie. Najbardziej popularne teorie próbujące wyjaśnić naturę rzekomego zwierzęcia określa je jako rodzaj plezjozaura, foki, węgorza lub jesiotra.
    Champ – legendarne zwierzę zamieszkujące jezioro Champlain w Ameryce Północnej, obiekt badań kryptozoologii, nazwa rzekomego zwierzęcia pochodzi od nazwy zbiornika. Od czasów pierwszych obserwacji aż do dnia dzisiejszego zjawisko nasila się, czyli coraz więcej ludzi twierdzi, że widziało Champa, co może świadczyć o ich rozmnażaniu. Champ należy do tak zwanych kryptyd wodnych i rzekomych "potworów z jezior" (w skład tej grupy kryptyd wchodzi także m.in. słynna Nessie).

    Reklama