Krokodylowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krokodylowate, krokodyle właściwe (Crocodylidae) – rodzina zauropsydów z rodzina (biologia)nadrodziny Crocodyloidea w rzędzie krokodyli (Crocodylia).

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58 000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7,7 mm u żab Paedophryne amauensis do 33,9 m u płetwala błękitnego. Cechują się obecnością tkanki kostnej, mają dwuboczną symetrię ciała z dobrze wyodrębnioną głową. Szkielet wewnętrzny stanowi podporę dla tkanek i narządów w trakcie rozwoju, umożliwiając osiąganie dużych rozmiarów. Charakterystyczną cechą kręgowców jest posiadanie czaszki, kręgosłupa i dwóch par kończyn. Układ mięśniowy składa się z dwóch mas mięśni położonych równolegle po bokach kręgosłupa. Ruch odbywa się dzięki skurczom mięśni, przyczepionych do kości lub chrząstek.Temperaturowa determinacja płci (ang. Temperature Sex Determination – TSD) – uzależnienie płci organizmu od temperatury inkubacji zarodka. Zjawisko zostało stwierdzone po raz pierwszy w 1966 r. przez Madeleine Charnier u agamy pospolitej (Agama agama). Mechanizm temperaturowej determinacji płci stwierdzono dotychczas u większości zbadanych żółwi, u części jaszczurek, wszystkich krokodyli i hatterii.

Mają węższy i dłuższy pysk niż aligatorowate. Spośród zębów o różnej wielkości czwarty ząb nie chowa się w zatoce kości przedszczękowej, jak u aligatorowatych, i pozostaje widoczny po zamknięciu pyska. Zęby żuchwy i szczęki zachodzą między siebie przy zamkniętym pysku. Największe zęby żuchwy wchodzą w wycięcia na krawędziach szczęk. Licząc od przodu pyska w żuchwie największy jest czwarty ząb, a w szczęce piąty. Współczesne krokodylowate występują w południowej Azji, Afryce, północnej Australii, Nowej Gwinei, Amerykach Północnej, Środkowej i Południowej. Obecnie wszystkie gatunki są pod ścisłą ochroną. Ludzie polowali na krokodyle od wieków dla skór i mięsa, dziś tworzy się farmy hodowlane by ocalić najbardziej zagrożone gatunki

Tomistoma – rodzaj krokodyli z grupy Tomistominae. Należy do niego współczesny krokodyl gawialowy, do Tomistoma przypisywano również wiele gatunków wymarłych, takich jak T. lusitanicum, T. petrolicum, T. calaritanum, T. taiwanicum, T. lyceense, T. champsoides, T. gaudense, T. dowsoni, nienazwany dotąd formalnie „T. pengheunsis” oraz wiele gatunków z eocenu północnej Afryki. Przynależność większości z nich do rodzaju Tomistoma jest jednak wątpliwa – gatunek T. machikanense został przeniesiony do odrębnego rodzaju Toyotamaphimeia, a wiele pozostałych może w rzeczywistości należeć do innych rodzajów, takich jak Gavialosuchus, lub być synonimami innych gatunków. Rodzaj Tomistoma jest znany w zapisie kopalnym od miocenu, choć niektóre gatunki o wątpliwej przynależności do tego rodzaju żyły już w eocenie. Przypisywano do niego gatunki występujące niemal na całym świecie; jedyny współczesny przedstawiciel, T. schlegelii, żyje w Azji Południowo-Wschodniej.John Edward Gray (ur. 12 lutego 1800, zm. 7 marca 1875) – brytyjski zoolog. Był starszym bratem George’a Roberta Graya.

Płeć krokodyli zależy od temperatury, w jakiej rozwijały się jaja. Przy temperaturze 32 °C wylęga się tyle samo samic co samców. Jeżeli wzrośnie do 33-35 °C wyklują się tylko samce, a gdy spadnie do 28-31 °C tylko samice.

Zasięg występowania gatunków z rodziny Crocodylidae

Systematyka[ | edytuj kod]

Tradycyjnie do krokodylowatych zaliczano gatunki należące do rodzajów Crocodylus, Osteolaemus i Tomistoma, dlatego według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2003 roku przez Christophera Brochu klad Crocodylidae obejmuje ostatniego wspólnego przodka krokodyla nilowego, krokodyla krótkopyskiego i krokodyla gawialowego. Dane molekularne sugerują jednak bliskie pokrewieństwo ostatniego z nich z gawialem – w takim przypadku klad Gavialoidea, do którego należy gawial, stałby się grupą wewnątrz Crocodylidae, dlatego Brochu przedstawił również alternatywną definicję, zgodnie z którą do krokodylowatych należałyby wszystkie taksony bliżej spokrewnione z krokodylem nilowym niż z krótkopyskim.

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.

Wewnątrz Crocodylidae wyróżnianych jest kilka głównych podgrup: Crocodylinae, Osteolaeminae i Tomistominae. Tomistominae mogą być jednak bliżej spokrewnione z gawialem, a tym samym nie należeć do Crocodylidae. W takim przypadku – zgodnie z definicjami podanymi przez Brochu – Crocodylinae i Osteolaeminae stałyby się taksonami siostrzanymi. Jeśli jednak Tomistominae należą do krokodylowatych, wówczas Osteolaeminae byłyby podgrupą wewnątrz Crocodylinae. Niejasna jest również pozycja wymarłego kladu Mekosuchinae, który może należeć do Crocodylinae lub być taksonem siostrzanym dla krokodylowatych.

Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Kość przedszczękowa, u ssaków nazywana kością przysieczną (łac. os pr(a)emaxilla, os intermaxillare, os incisivum) – para małych kości czaszki występująca u większości kręgowców. Jest połączona z kością szczękową i nosową. U niektórych zwierząt zawiera siekacze, kolec nosowy przedni oraz obszar skrzydłowy.
Uproszczony kladogram Crocodylidae według Brochu (2003 i 2007), na podstawie danych morfologicznych

Klasyfikacja krokodylowatych według The Reptile Database:

  • Crocodylus Laurenti, 1768
  • Mecistops J.E. Gray, 1844
  • Osteolaemus Cope, 1860 – jedynym przedstawicielem jest Osteolaemus tetraspis Cope, 1861krokodyl krótkopyski
  • Tomistoma Müller, 1845 – jedynym przedstawicielem jest Tomistoma schlegelii (Müller, 1838)krokodyl gawialowy
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Crocodylidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
    2. Christopher A. Brochu. Phylogenetic approaches toward crocodylian history. „Annual Review of Earth and Planetary Sciences”. 31, s. 357–397, 2003. DOI: 10.1146/annurev.earth.31.100901.141308 (ang.). 
    3. Ray E. Willis, L. Rex McAliley, Erika D. Neeley, Llewellyn D. Densmore III. Evidence for placing the false gharial (Tomistoma schlegelii) into the family Gavialidae: Inferences from nuclear gene sequences. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 43 (3), s. 787–794, 2007. DOI: 10.1016/j.ympev.2007.02.005 (ang.). 
    4. Steven W. Salisbury, Paul M. A. Willis. A new crocodylian from the Early Eocene of south-eastern Queensland and a preliminary investigation of the phylogenetic relationships of crocodyloids. „Alcheringa”. 20 (3), s. 179–226, 1996. DOI: 10.1080/03115519608619189 (ang.). 
    5. Christopher A. Brochu. Morphology, relationships, and biogeographical significance of an extinct horned crocodile (Crocodylia, Crocodylidae) from the Quaternary of Madagascar. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 150 (4), s. 835–863, 2007. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2007.00315.x (ang.). 
    6. P. Uetz & J. Hallermann: Higher taxa: Crocodylidae (ang.). The Reptile Database. [dostęp 2021-02-26].




    Warto wiedzieć że... beta

    Krokodyle (Crocodilia) – rząd gadów, jedynych oprócz ptaków współczesnych przedstawicieli archozaurów (Archosauria) oraz jedynych żyjących przedstawicieli kladu Crurotarsi. Obecnie reprezentowany jest przez trzy rodziny: krokodylowatych, aligatorowatych oraz gawiali. Poszczególne rodziny różnią się między sobą kształtem pyska oraz liczbą i układem zębów. Żyją w strefie tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej na wszystkich kontynentach oprócz Europy i Antarktydy.
    iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
    Josephus Nicolaus Laurenti (ur. 4 grudnia 1735 w Wiedniu, zm. 17 lutego 1805 tamże) – austriacki naturalista pochodzenia włoskiego.
    Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.
    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
    Edward Drinker Cope (ur. 28 lipca 1840 w Filadelfii, zm. 12 kwietnia 1897 tamże) – amerykański paleontolog, zoolog i ewolucjonista.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

    Reklama