Kra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok z drona w dół na lód pod mostem. Lód jest w różnych stadiach pokruszenia (rozbicia). Część była już zamarźnięta i ponownie rozbita.
Kry lodowe na Martwej Wiśle
Kra lodowcowa

Kra jest określeniem zjawiska geologicznego lub hydrologicznego, w którym wolnopłynące (dryfujące) po obszarach obniżonej lepkości powierzchniowe fragmenty (płyty) różnych kształtów i rozmiarów mogące przemieszczać się poziomo, tworzą się poprzez odłamywanie od pokrywy.

Lepkość (tarcie wewnętrzne, wiskoza) – właściwość płynów i plastycznych ciał stałych charakteryzująca ich opór wewnętrzny przeciw płynięciu. Lepkością nie jest opór przeciw płynięciu powstający na granicy płynu i ścianek naczynia. Lepkość jest jedną z najważniejszych cech płynów (cieczy i gazów).Hydrologia (z gr. hydor, woda) – dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią), występującej w środowisku przyrodniczym.

W zależności od składu rozróżniamy m.in.:

Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.Blok – ostrokrawędzisty, nietransportowany na duże odległości, fragment skały o średnicy większej niż 20 cm (największa frakcja ziarnowa skał okruchowych). Nagromadzenia bloków tworzą blokowisko, które po lityfikacji przechodzi w brekcję.
  • kry powstałe z tafli pokrywy lodowej, które można podzielić na "małe" kry lodowe i "większe" kry lodowcowe,
  • kry powstałe z pokrywy litosferycznej, które podzielono pod względem wielkości na kilka wielkich kier litosferycznych oraz kilkanaście małych zwanych mikropłytami.
  • Kra w wodach powierzchniowych[ | edytuj kod]

  • Kra lodowa – jest odłamkiem kruszejącej i cienkiej tafli lodu na rzece wolnopłynącej, jeziorze lub w morzu. Kry odłamują się pod wpływem nacisku lub temperatury (roztopy) i niesione prądem spływają wolno tarasując przy tym ruch rzeczny. Niektóre kry są na tyle duże i grube, że potrafią niszczyć mosty. Kry lodowe często mylone są ze śryżem.
  • Kra lodowcowa (z lodu) jest wielkim, czasami nawet kilkukilometrowym odłamkiem kruszejącej pokrywy lodowej na lodowcach przenoszona prądami morskimi – w przeciwieństwie do góry lodowej płaska i powierzchniowa.
  • Kra skalna[ | edytuj kod]

  • Kra lodowcowa (skalna) to również wielki płat lub blok skalny wyrwany z podłoża i przeniesiony na znaczną odległość przez przesuwający się lądolód.
  •  Osobny artykuł: kra lodowcowa.
  • Kra litosfery to ograniczony rozłamami wgłębnymi wielki fragment litosfery.
  •  Osobny artykuł: płyta tektoniczna.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lód morski
  • pak lodowy
  • śryż
  • zjawiska lodowe
  • Lądolód - gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi; występuje na Antarktydzie i Grenlandii. W Polsce występował podczas zlodowaceń plejstoceńskich.Zjawiska lodowe – formy zlodzenia rzeki pojawiające się w fazie zamarzania, trwałej pokrywy lodowej i spływu lodu. W fazie zamarzania występują:




    Warto wiedzieć że... beta

    Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) – największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.
    Litosfera, sklerosfera – zewnętrzna sztywna powłoka Ziemi obejmująca skorupę ziemską i warstwę perydotytową zaliczaną do górnej części płaszcza ziemskiego. Termin "litosfera" jest często błędnie używany jako zamiennik terminu "skorupa ziemska". Litosfera jest pojęciem szerszym niż skorupa ziemska. Jest ściśle związana z biosferą oraz hydrosferą, a także atmosferą. Miąższość litosfery wynosi od ok. 10-100 km a jej temperatura dochodzi do 700°C.
    Lód morski – lód powstający na powierzchni mórz i oceanów wyższych szerokości geograficznych, także sezonowo w średnich szerokościach geograficznych, w wodzie o temperaturze ok. -1°C do -2°C (w zależności od jej zasolenia).
    Geologia (gr. gḗ ‘Ziemia’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.
    Roztopy – zjawisko na przedwiośniu, kiedy średnia dobowa temperatura powietrza przekroczy 0 °C. Zjawisko trwa aż do całkowitego stopienia się zalegającej pokrywy śnieżnej i lodowej.
    Pak lodowy, lód pakowy, lód dryfujący, kra – wieloletnia, pływająca pokrywa lodu morskiego, występująca na obszarach polarnych Ziemi: Morzu Arktycznym na półkuli północnej i morzach otaczających Antarktydę.
    Martwa Wisła (kaszb. Wislónô Sztremlëzna, niem. Tote Weichsel) – rzeka, będąca częścią Wisły Leniwki, powstała po zmianach koryta rzeki:

    Reklama