Kostis Palamas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kostis Palamas, gr. Κωστής Παλαμάς (ur. 13 stycznia 1859 w Patras, zm. 27 lutego 1943 w Atenach) – grecki poeta, prozaik, dramaturg, krytyk literatury. Uważany za jednego z największych poetów Grecji nowożytnej, wywarł duży wpływ na kształtowanie się języka nowogreckiego. Znany jako autor słów Hymnu olimpijskiego (1896).

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Andreas Kalwos (ur. 1792 w Zakintos, zm. 1869 w Londynie) – grecki poeta, piszący także po włosku. Przedstawiciel szkoły jońskiej. Drugi po Dinizjosie Solomosie piewca powstania greckiego.

Życiorys[ | edytuj kod]

Palamas urodził się w Patras na Peloponezie, ale jego rodzice pochodzili z Mesolongi. Ojciec poety wychował się w rodzinie intelektualistów, o wielu osiągnięciach, zwłaszcza w dziedzinie edukacji: pradziadek Panajotis Palamas (1722-1803) założył w Mesolongi znaną szkołę "Palamea scholi" (gr."Παλαμαία Σχολή"), dziadek Joanis nauczał w Akademii Patriarszej w Konstantynopolu.

Hymn olimpijski – pojawił się po raz pierwszy na pierwszych igrzyskach nowożytnych w 1896 roku. Autorem słów był Kostis Palamas, natomiast muzykę skomponował Spiridon Samaras. Od tego czasu na każde następne igrzyska komponowano oddzielny hymn.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Gdy Palamas miał 6 lat, stracił oboje rodziców, a opieką nad przyszłym poetą i jego rodzeństwem podzielili się bliscy krewni: siostra matki zajęła się jego młodszym bratem, Kostis wraz ze starszym bratem trafił pod opiekę wuja Dimistriosa Palamasa, który mieszkał w Mesolongi. Tam też przebywał przyszły poeta od roku 1867 do 1875, w atmosferze raczej nieprzyjemnej i depresyjnej, która naturalnie wpłynęła na delikatną psychikę młodego człowieka. Taki też obraz przedstawia poeta w wierszach, w których wspomina swoje dzieciństwo. Pierwszy wiersz napisał Kostis, gdy miał 9 lat i był to, jak to sam później określił "wiersz dla śmiechu" Po ukończeniu gimnazjum Palamas zamieszkał w Atenach (1875), gdzie zamierzał studiować prawo. Szybko jednak porzucił studia i zdecydował się zająć literaturą. Publikował w gazetach i czasopismach różne wiersze, w 1876 złożył do konkursu poetyckiego zbiór napisany katarewusą, z widoczymi wpływami I Szkoły Ateńskiej, został on jednak odrzucony przez komisję ι nazwany "wiejącymi chłodem ćwiczeniami poetyckimi przeuczonego gramatyka". Pierwszym samodzielnym wydaniem Palamasa był poemat "Mesolongi" z 1878 r. Od 1898 r. wraz z przyjaciółmi ze studiów Nikosem Kampasem (z którym dzielił pokój)i Jeorjosem Drosinisem współpracował z gazetami polityczno-satyrycznymi "Rabagas" (gr. "Ραμπαγάς")i "Mi chanese" (gr. "Μη χάνεσαι") Ci trzej przyjaciele mieli świadomość zmierzchu ateńskiego romantyzmu i swoimi utworami przedstawiali nowy program poetycki, co oczywiście wzbudzało sprzeciw starszych poetów, nazywano ich protekcjonalnie "dzieciakami" lub poetami "Nowej Szkoły".

Język nowogrecki, język grecki nowożytny, greka nowożytna, demotyk(a) (nowogr. η Ελληνική γλώσσα, i Ellinikí glóssa; τα Ελληνικά, ta Elliniká) – język indoeuropejski, używany współcześnie w Grecji (ok. 11 mln mówiących) i na Cyprze (ok. 750 tys.). Jest on jednocześnie językiem urzędowym tych państw (na Cyprze obok tureckiego).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

W 1886 został opublikowany jego pierwszy zbiór poetycki "Pieśni mojej ojczyzny" w ludowym języku dimotiki, zgodnie z duchem Nowej Szkoły Ateńskiej. W 1887 ożenił się z Marią Walwi, z którą miał troje dzieci, a wśród nich także przyszłego poetę Leandrosa Palamasa. W 1889 wydano "Hymn do Ateny", poświęcony żonie autora, którym wygrał konkurs poetycki w tymże roku. W r. 1898, gdy w wieku czterech lat zmarł jego synek Alkis, opublikował cykl trenów "Mogiła". W r. 1897 został sekretarzem Uniwersytetu Ateńskiego. Także w 1897 r. zaczął publikować swoje najważniejsze zbiory poetyckie, takie jak "Jamby i Anapesty" (1897) "Życie nieporuszone" (1904), "Dodekalog Cygana" (1907), "Królewski flet" (1910). W 1926 r. został jednym z najważniejszych członków Akademii Ateńskiej, której został przewodniczącym w 1930 r.

Missolungi (nowogr.: Μεσολόγγι - Mesolongi), również: Mesolongion, Mesolongi, Messolongi - miasto w Grecji Zachodniej, stolica nomosu Etolia i Akarnania (oraz demosu Missolungi).WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Zmarł w r, 1943, po ciężkiej chorobie, 40 dni po śmierci swojej żony (o której z resztą nie został powiadomiony, ze względu na bardzo już zły stan zdrowia). Pogrzeb Palamasa przeszedł do historii jako manifestacja patriotyczna, gdy, na oczach niemieckiego okupanta, tysiące osób towarzyszyło mu w ostatniej drodze na I cmentarzu w Atenach, śpiewając hymn narodowy.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

Dom rodziny Palamasa w Patrze, przy ulicy Korintos (gr. οδός Κορίνθου) przetrwał do dziś. Gdy Palamasowie opuścili Patras, wynajęła go włoska rodzina Serao, i tam też urodziła się włoska pisarka Matilde Serao. Współcześnie mieści się tam Instytut Kostisa Palamasa.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Patras (nowogr.: Πάτρα = Patra, gr. staroż.: Πάτραι = Pátrai) – trzecie pod względem wielkości miasto Grecji (największe na Peloponezie), stolica nomosu Achaja (oraz demosu Patras) w Grecji Zachodniej. Położony nad Zatoką Patraską, drugi co do wielkości grecki port morski (po Pireusie). Połączenia promowe z Wyspami Jońskimi i Włochami (Ankoną, Brindisi, Bari, Triestem i Wenecją). Dworzec kolejowy przy centralnym Molo św. Mikołaja (nowogr.: Αγίου Νικολάου). "Araxos National Airport" (Krajowy Port Lotniczy "Araksos"), 33 km na zachód-południwy zachód, na przylądku Araksos).

Pisma[ | edytuj kod]

Palamas był jednym z najpłodniejszych greckich literatów. Opublikował w sumie 40 zbiorów poetyckich, a także dramaty, teksty krytyczne, eseje historyczne oraz badania teoretycznoliterackie.

Poezja[ | edytuj kod]

  • Pieśni mojej ojczyzny (1886)
  • Hymn do Ateny (1889)
  • Oczy mojej duszy (1892)
  • Jamby i anapesty (1897)
  • Mogiła (1898)
  • Οι χαιρετισμοί της Ηλιογέννητης (1900)
  • Życie nieporuszone (1904)
  • Życie nieporuszone (1907)
  • Królewski flet (1910)
  • Żale laguny (1912)
  • Ćwiczenia satyryczne (1912)
  • Miasto i samotność (1912)
  • Ołtarze (1915)
  • Wiersze nie na czasie (1919)
  • Czternastowiersze (1919)
  • Wiersze nieśmiałe i szorstkie (1928)
  • Cykl czterowierszy (1929)
  • Wieczorny ogień (1944, wydanie pośmiertne, zredagowane przez syna Leandra.)
  • Proza[ | edytuj kod]

  • Śmierć junaka - opowiadanie (1901)
  • Opowiadania (1920)
  • Dramat[ | edytuj kod]

  • Arcyszlachetna (1903)
  • Eseistyka[ | edytuj kod]

    Palamas był jednym z najważniejszych greckich krytyków literackich, odkrył wartość dzieł Andreasa Kalwosa, Dionizjosa Solomosa i całej Szkoły Jońskiej.

    Język nowogrecki, język grecki nowożytny, greka nowożytna, demotyk(a) (nowogr. η Ελληνική γλώσσα, i Ellinikí glóssa; τα Ελληνικά, ta Elliniká) – język indoeuropejski, używany współcześnie w Grecji (ok. 11 mln mówiących) i na Cyprze (ok. 750 tys.). Jest on jednocześnie językiem urzędowym tych państw (na Cyprze obok tureckiego).SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    W języku polskim:

  • J. Strasburger, Słownik pisarzy nowogreckich, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1995.
  • Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach (gr. Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών) - najstarszy uniwersytet grecki (zarazem najstarszy na Półwyspie Bałkańskim), założony w 1837.Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Grecka Biblioteka Narodowa (gr. Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος) – biblioteka narodowa Grecji, usytuowana w centrum Aten. Została zaprojektowana przez duńskiego architekta Theofila Freiherr von Hansen, jako część jego słynnej Trylogii w stylu neo-klasycystycznym budynków, w których skład wchodzą Akademia Ateńska i oryginalny gmach Uniwersytetu Ateńskiego.
    Katharewusa (gr. Καθαρεύουσα - "greka oczyszczona") - odmiana języka greckiego stworzona na początku XIX wieku przez językoznawcę Adamantiosa Koraisa.
    BIBSYS – katalog centralny dwóch norweskich bibliotek uniwersyteckich, przekształcony w organizację non-profit, która skupia norweskie biblioteki uniwersyteckie i naukowe wraz z Biblioteką Narodową.
    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.
    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama