Korektor (akustyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sekcja korekcji miksera Audient ASP8024 (szczegóły w opisie pliku).

Korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości, zmieniając tym samym barwę dźwięku.

Miksowanie muzyki - mieszanie, połączenie w jeden strumień kilku sygnałów dzwiękowych, z których każdy jest nośnikiem informacji muzycznej.Tercja – pasmo częstotliwości pomiędzy częstotliwościami, których stosunek równa się 2 3 {displaystyle {sqrt[{3}]{2}}} . Trzy kolejne tercje stanowią oktawę, toteż mówi się czasem np. o pasmowych filtrach tercjowych – filtry „jednotrzeciooktawowe”.

Zastosowanie korektora jest integralną częścią procesu obróbki i miksowania dźwięku podczas rejestracji żywych muzyków, ścieżek akustycznych, dźwięków syntetycznych czy samplowanych. Korektory są stosowane do kształtowania ogólnego brzmienia, korygowania specyficznych problemów częstotliwościowych oraz mieszania brzmień różnych dźwięków czy instrumentów. Istnieje kilka typów korektorów, najpowszechniejszymi są korektory graficzne i parametryczne.

Filtr jest to fragment obwodu elektrycznego lub obwodu elektronicznego odpowiedzialny za przepuszczanie lub blokowanie sygnałów o określonym zakresie częstotliwości lub zawierającego określone harmoniczne.Sprzężenie zwrotne (ang. feedback) – oddziaływanie sygnałów stanu końcowego (wyjściowego) procesu (systemu, układu), na jego sygnały referencyjne (wejściowe). Polega na otrzymywaniu przez układ informacji o własnym działaniu (o wartości wyjściowej). Ponieważ matematycznym, jednoznacznym opisem bloku gałęzi zwrotnej jest transmitancja to informacja ta może być modyfikowana przez transmitancję bloku gałęzi zwrotnej.

Zasada działania[ | edytuj kod]

Większość typowych korektorów używa układów, które aktywnie podbijają lub tłumią dźwięk w różnych pasmach przez zastosowanie technik elektronicznego sprzężenia zwrotnego. Mogą one wprowadzać słyszalne „dzwonienie" w układach, wynikające z nieuchronnych w takich sytuacjach przesunięć fazowych. Inaczej działają korektory pasywne. Korekcja charakterystyki odbywa się tam przy użyciu elementów pasywnych (pracujących bez zasilania), takich jak rezystory, kondensatory oraz cewki. Znajdujący się za tym układem pojedynczy stopień wzmacniacza o prostej konstrukcji kompensuje obniżenie poziomu sygnału, co powoduje, że kiedy wszystkie regulatory są w centralnym położeniu – charakterystyka jest płaska.

Hi-fi (czyt. haɪ̯fɪ), skrótowiec (od ang. high fidelity, wysoka wierność) – nazwa określająca odtwarzanie dźwięku o jakości bardzo zbliżonej do oryginału. Parametry, które muszą spełniać urządzenia oznaczone symbolem hi-fi, są określone w normie DIN 45500 z roku 1973 (stosowano także normę IEC 268). Dotyczy ona m.in. maksymalnego poziomu szumów i zniekształceń nieliniowych, a także pasma przenoszenia wyznaczonego na podstawie charakterystyki amplitudowej. Efekt gitarowy – urządzenie elektroniczne przetwarzające i modyfikujące dźwięk, stosowane przeważnie do gitary elektrycznej, jak również nazwa efektu działania takiego urządzenia.

Podział korektorów[ | edytuj kod]

Filtr pasywny[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Filtr pasywny.

Filtry pasywne są to filtry wykonane z pasywnych elementów RLC.

Najczęściej stosowanymi filtrami są filtry górno- lub dolnozaporowe albo – z nieco mylącym, przeciwnym nazewnictwem – filtry dolno- lub górnoprzepustowe. Przybierają one postać pojedynczego przycisku odcinającego określoną część pasma albo dwóch pokręteł oznaczonych LF i HF, którymi reguluje się częstotliwość odcięcia najwyższych lub najniższych tonów.

Korektor graficzny, equalizer – jeden z rodzaju korektorów, składający się z zestawu potencjometrów suwakowych pozwalających na podbijanie bądź tłumienie określonych pasm częstotliwości.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Korektor półkowy[ | edytuj kod]

Odpowiedź częstotliwościowa korektora półkowego

Podobnie jak w przypadku filtrów, korektory półkowe dzielą się na górno- i dolnozakresowe. Zamiast regulatorów częstotliwości odcięcia (Frequency) korektor taki posiada regulatory wzmocnienia (Gain), które określają wysokość podbicia lub głębokość tłumienia przypisanego doń zakresu częstotliwości. Górnozakresowy korektor półkowy zaczyna działać przy około 8–12 kHz, zaś dolnozakresowy – przy 80–150 Hz.

Filtr górnoprzepustowy (ang. high-pass filter) – układ elektroniczny bądź algorytm, który przepuszcza sygnały sinusoidalne oraz składowe widmowe złożonych sygnałów o częstotliwościach powyżej określonej częstotliwości granicznej, a tłumi składowe leżące poniżej.Samplowanie (ang. sampling) – użycie fragmentu wcześniej dokonanego nagrania muzycznego, zwanego samplem jako elementu tworzonego utworu przy użyciu specjalnego instrumentu zwanego samplerem (lub komputera). Sample uzyskuje się w sposób naturalny bądź sztuczny. Najczęściej sample stanowią pojedyncze dźwięki instrumentów naturalnych (np. sample perkusyjne) lub odpowiednio wycięte części innych utworów.

Korektory półkowe zawdzięczają swoją nazwę kształtowi charakterystyki częstotliwościowej. Regulatory niskich i wysokich tonów w sprzęcie hi-fi są zwykle korektorami półkowymi z niezmiennymi częstotliwościami pracy. W przypadku sprzętu profesjonalnego niektóre korektory półkowe pozwalają również na ustawienie częstotliwości, przy których zaczynają działać.

Barwa dźwięku – cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych, ponieważ jest związana ze spektrum harmonicznym. Barwa danego instrumentu może zmieniać się nieznacznie w zależności od:Studio nagraniowe - obiekt z przeznaczeniem do rejestracji nagrań dźwiękowych, obejmujący zazwyczaj reżyserkę, pomieszczenia z przeznaczeniem do miksowania i masteringu, a także część socjalną. Z założenia studio nagraniowe to szereg pomieszczeń zaprojektowanych przez akustyka, tak aby uzyskać optymalne warunki akustyczne.

Korektor pasmowy[ | edytuj kod]

Korektor pasmowy oddziałuje na częstotliwości wokół danego obszaru i zmienia ich poziom o wielkość ustawioną przy pomocy regulatora wzmocnienia (w mikserach oznaczony jest zwykle jako Middle lub Mid). Pozwala on na podbijanie lub tłumienie wybranych pasm dźwięku, ale nie daje możliwości kontrolowania szerokości pasma, na które oddziałuje. Niektórzy producenci korektorów ustawiają to pasmo dosyć szeroko (korekcja „muzyczna"), a inni zaś dość wąsko, dzięki czemu korektor ten jest bardziej użyteczny w przypadku problemów harmonicznych, takich jak wzbudzanie się perkusji bądź innych instrumentów.

Mastering – końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Ma to na celu ujednolicenie brzmienia wszystkich utworów (zwłaszcza, gdy materiał nagrywany był w różnych studiach) oraz dostosowanie brzmienia materiału do obowiązujących standardów. Podstawą dla masteringu jest poprzednio przeprowadzone poprawnie brzmiące miksowanie.Kondensator – jest to element elektryczny (elektroniczny), zbudowany z dwóch przewodników (okładek) rozdzielonych dielektrykiem.

Korektor parametryczny[ | edytuj kod]

W konsolach mikserskich wyższej klasy stosowane są zazwyczaj korektory parametryczne. Pozwalają one na ustawienie częstotliwości środkowej, wzmocnienia i szerokości pasma korektora. Standardowo grupuje się po cztery takie korektory, a dodatkowo przełączniki na pierwszym i ostatnim korektorze pozwalają na użycie ich jako korektorów półkowych – odpowiednio górno- i dolnozakresowego.

Opornik, rezystor (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element bierny obwodu elektrycznego, wykorzystywany jest do ograniczenia prądu w nim płynącego. Jest elementem liniowym: występujący na nim spadek napięcia jest wprost proporcjonalny do prądu płynącego przez opornik. Przy przepływie prądu zamienia energię elektryczną w ciepło. Idealny opornik posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości – kilkuset megaherców (MHz) i powyżej – właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (zobacz: schemat zastępczy).Faza fali – faza drgań punktu ośrodka, w którym rozchodzi się fala. Faza określa, w której części okresu fali znajduje się punkt fali.

W przypadku większości instrumentów nie potrzeba aż tak szerokiej kontroli i wystarczające okazują się korektory semiparametryczne (bez regulacji szerokości pasma). Tym niemniej główny problem, z konsolami mikserskimi wyposażonymi w korektory semiparametryczne, jest taki, że ustawiona fabrycznie szerokość pasma może w rezultacie skutkować specyficznym brzmieniem danej konsoli, koloryzującym całość miksu w dużo większym stopniu niż przy użyciu korektorów parametrycznych.

Pasmo przenoszenia (także: pasmo przepustowe) – zakres częstotliwości, w którym tłumienie sygnału jest nie większe niż 3 dB (spadek amplitudy o 3 dB w stosunku do amplitudy początkowej). W paśmie przenoszenia amplituda osiąga wartość nie mniejszą niż 70,7% swojej wartości maksymalnej.Monitory studyjne – kolumny głośnikowe przeznaczone do zastosowań profesjonalnych pozwalające na wierną reprodukcję materiału dźwiękowego dzięki bardzo wyrównanej charakterystyce częstotliwościowej.

Korektor graficzny[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Korektor graficzny.
Korektor graficzny tercjowy dbx 2231

Korektor graficzny jest urządzeniem elektroakustycznym wyposażonym w kilka potencjometrów suwakowych korygujących sygnał w poszczególnych pasmach częstotliwości (zwykle 5–10 częstotliwości korekcyjnych na kanał) oraz regulację wzmocnienia sygnału w całym kanale. W zastosowaniach profesjonalnych najczęściej wykorzystuje się tzw. korektor tercjowy, oferujący 25-31 pasm korekcji na każdy kanał. Jest on na tyle dokładny, że pozwala precyzyjnie modelować brzmienie, a jednocześnie szerokość poszczególnych pasm pozwala na naturalne zachowanie brzmienia, bez zniekształceń nieliniowych.

Składowa harmoniczna jest pojęciem często używanym w teorii sygnałów. Jest to składowa szeregu Fouriera analizowanego sygnału (poza składową zerową zwaną składową stałą). Składowa harmoniczna jest częścią reprezentacji sygnału w dziedzinie widmowej (częstotliwości). Sygnał okresowy spełniający warunki Dirichleta można przedstawić jako sumę sinusoidalnych przebiegów oraz składowej stałej.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

Urządzenia tego używa się do korekcji głównych monitorów odsłuchowych studia nagraniowego lub finalnej korekcji gotowego miksu podczas masteringu.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Mitch Gallagher. Korekcja graficzna a parametryczna. „Estrada i Studio”, wrzesień 2001. [dostęp 24 sierpnia 2010]. 
  2. Jezar, [email protected], przełożył: Jerrvix. O korekcji myśli kilka.... „Estrada i Studio”, wrzesień 2003. [dostęp 24 sierpnia 2010]. Sprawdź autora:1.
Filtry pasywne są to filtry wykonane tylko z pasywnych elementów RLC. Przy odpowiednim połączeniu elementów można uzyskać wszystkie typy filtrów. Filtry pasywne wykonuje się też jako elementy z materiałów piezoelektrycznych z odpowiednio napylonymi elektrodami.Wzmacniacz – układ elektroniczny, którego zadaniem jest wytworzenie na wyjściu sygnału analogowego, będącego wzmocnionym sygnałem wejściowym, kosztem zużycia energii pobieranej ze źródła prądu.




Warto wiedzieć że... beta

Zniekształcenia nieliniowe to efekt przetwarzania sygnału przez układ lub system o nieliniowej charakterystyce przejściowej. Typowo objawiają się obecnością dodatkowych składowych harmonicznych w widmie sygnału. Te dodatkowe składowe są zazwyczaj klasyfikowane jako zniekształcenia harmoniczne lub zniekształcenia intermodulacyjne.
Częstotliwość środkowa – w systemach pasmowo przepustowych lub pasmowozaporowych (elektronicznych lub telekomunikacyjnych) – częstotliwość będąca średnią arytmetyczną (najczęściej) bądź geometryczną (przy logarytmicznych skalach częstotliwości) dolnej i górnej częstotliwości granicznej.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Element elektroniczny bierny (pasywny), element elektroniczny nie wytwarzający energii elektrycznej. Element bierny nie jest źródłem, zatem występują na nim tylko straty energii. Taki element może jednak magazynować energię elektryczną: cewka w polu magnetycznym, zaś kondensator - w polu elektrycznym. Energia pobierana przez element bierny jest zawsze nieujemna, co znaczy, że taki element nigdy nie oddaje energii, czyli nie jest źródłem:
RLC jest skrótowym oznaczeniem dla obwodów elektrycznych (w tym elektronicznych) składających się tylko z trzech podstawowych elementów pasywnych:

Reklama