Kordoba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wnętrze Mezquity
Fasada Mezquity
Mury obronne Kordoby

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

Lahaur (ang. Lahore; urdu ‏لاہور‎, Lāhaur; zachodniopendż. ‏لہور‎, Lahaur) – miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab, na zachodnim przedgórzu Himalajów, nad rzeką Rawi (dopływ Ćanabu), w pobliżu granicy z Indiami. Drugie po Karaczi miasto kraju, główny ośrodek gospodarki Pendżabu. W 2017 roku liczyło ponad 11,1 mln mieszkańców. Manuel Laureano Rodríguez Sánchez (ur. 4 lipca 1917 w Kordowie, zm. 28 sierpnia 1947 w Linares), znany lepiej jako Manolete – był jednym z najsłynniejszych hiszpańskich matadorów.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.

Historia[ | edytuj kod]

  • Pierwotnie osada iberyjska.
  • W III w. p.n.e. pod panowaniem kartagińskim.
  • Od ok. 200 r. p.n.e. kolonia rzymska, stolica prowincji Hispania Ulterior.
  • Za czasów Oktawiana Augusta jako Corduba była stolicą prowincji Betyka. Urodzili się tutaj wielcy rzymscy poeci i filozofowie – Lukan, Seneka Starszy i Młodszy.
  • Od 544 r. n.e. pod panowaniem Bizancjum.
  • W 572 r. zdobyta przez Wizygotów, siedziba biskupstwa.
  • W 711 r. zdobyta przez Arabów.
  • Od 719 r. siedziba arabskich gubernatorów.
  • Od 756 r. stolica niezależnego emiratu utworzonego przez Abd ar-Rahmana I, ostatniego potomka Omajjadów, który uciekł w czasie przewrotu z Bagdadu. Za jego panowania i jego następców z dynastii Omajjadów rozpoczął się okres intensywnego budownictwa i wielkiego rozkwitu miasta.
  • W 929 r. Abd ar-Rahman III ogłosił Al-Andalus (mauretańską Hiszpanię) osobnym kalifatem, niezależnym od Bagdadu (Kalifat Kordoby). Za jego czasów Kordoba była największym miastem w basenie Morza Śródziemnego, ważnym ośrodkiem nauki, kultury i sztuki. Miasto liczyło od 800 tys. do 1 mln mieszkańców, miało ponad 300 meczetów, 300 publicznych łaźni, 50 szpitali, 20 publicznych bibliotek, 80 szkół i 17 wyższych uczelni. Biblioteka Al-Hakama posiadała ok. 400 000 tomów. Okres ten charakteryzowało pokojowe współistnienie i wzajemna tolerancja trzech cywilizacji – islamu, chrześcijaństwa i judaizmu.
  • Czas świetności Kordoby trwał do śmierci Al-Mansura w 1002 r., później nastąpił okres walk o władzę i powolny upadek metropolii a w 1031 r. rozpad kalifatu Kordoby. Kordoba została stolicą jednego z 30 niewielkich państewek zwanych taifas, z których największymi były Sewilla i Saragossa.
  • W XII w. władza przypadła dogmatycznym Almohadom, czasy tolerancji zakończyły się. Rozpoczęły się prześladowania, których ofiarą padli dwaj wielcy synowie Kordoby: Awerroes (1126-1198), arabski filozof i komentator dzieł Arystotelesa oraz Majmonides (1135-1204), żydowski teolog i filozof.
  • W 1236 r. miasto zajęli chrześcijanie pod wodzą Ferdynanda III Kastylijskiego. Kordoba awansowała do rangi ośrodka handlu suknem i jedwabiem; jednak po okresie rozwoju gospodarczego, od końca XVI w. nastąpił zastój. Spowodowały go: wypędzenie ludności arabskiej i żydowskiej, epidemie i powstania.
  • W 1808 r. zdobyta przez Francuzów w okresie wojen napoleońskich.
  • Podczas hiszpańskiej wojny domowej 19361939 opanowana przez siły frankistowskie.
  • Uprzemysłowienie miasta od lat pięćdziesiątych XX w.
  • Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Medina Azahara (arab. مدينة الزهراء, Madinat al-Zahra) – ruiny X-wiecznego arabskiego kompleksu pałacowego położone w hiszpańskiej Andaluzji, około 7 km na północny zachód od Kordowy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.
    Julio Romero de Torres (ur. 9 listopada 1874 w Kordowie, Hiszpania, zm. 10 maja 1930 w tym samym mieście) - hiszpański malarz okresu realizmu, syn znanego hiszpańskiego malarza impresjonisty Rafaela Romero Barrosa, który był dyrektorem, kustoszem i założycielem Muzeum Sztuk Pięknych w Kordobie (hiszp. Museo de Bellas Artes de Córdoba).
    Karmelitanki - żeńska gałąź zakonu karmelitów. Do powstania zakonu karmelitanek doszło w wyniku przejęcia pod kierownictwo karmelitów stowarzyszeń pobożnych niewiast wspólnego życia (beginek). W oparciu o bullę Cum nulla Fidelium Mikołaja V z 1452 generał karmelitów, bł. Jan Soreth zorganizował 5 klasztorów dla sióstr.
    Marcus Annaeus Lucanus (ur. 3 listopada 39, zm. 30 kwietnia 65) – poeta rzymski, bratanek Seneki Młodszego, wnuk Seneki Starszego. Urodził się w Kordowie, na terenach dzisiejszej Hiszpanii. Za udział w spisku Pizona na życie Nerona został zmuszony do samobójstwa.
    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.
    Oblężenie Kordoby – oblężenie, które miało miejsce w roku 29 czerwca 1236 r. w trakcie Rekonkwisty i było ważnym krokiem ku całkowitemu wyzwoleniu ziem hiszpańskich spod jarzma islamskiego na Półwyspie Iberyjskim. Po upadku Kordoby król Kastylii Ferdynanda III w katedrę przebudował słynny miejscowy meczet Mezquita de Córdoba.
    Synagoga w Kordobie – synagoga znajdująca się w Kordobie, umieszczona przy ulicy Judíos. Została zbudowana przez robotników kierowanych przez Isaqa Moheba w 1315 roku (w 5075 zgodnie z kalendarzem żydowskim) w stylu mudejar.

    Reklama