Kopa (liczba)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kopa – w Polsce w XVII-XIX w. liczba 60 sztuk = 4 mendle = 5 tuzinów (najczęściej nazwa odnoszona do sztuk, ale także w powiedzeniu "kopę lat"), była stosowana do obliczania zbiorów rolnych (snopów).

Grosz praski (łac. grossus pragensis, czes. pražský groš) – srebrna moneta czeska wprowadzona przez Wacława II w 1300 r. Była bita do 1547 r. Stała się najpopularniejszą monetą obiegową i przeliczeniową w średniowiecznej, środkowej Europie. W Polsce nazywany również groszem czeskim lub groszem szerokim.Gros – (staropolskie: tuzin tuzinów) inna nazwa liczby 144, zwykle używana w kontekście liczności – np. gros jajek.

Niekiedy stanowiła 50 sztuk – stopa piętna.

Zaś 64, a nawet 80 lub 100 sztuk było nazywane kopą chłopską.

W średniowiecznej Polsce kopa to jednostka obrachunkowa dla monet, równa np. 60 groszom praskim.

Na Litwie i Rusi nazywano "kopą" zgromadzenia gminne (gromadzkie). "Statuty litewskie" podają, w jakich okolicznościach kopa miała być zwołana, "...wokoło na dwie mile (w promieniu dwumilowym), a kiedy na milę, gdzie 'kopowisko' czyli miejsce zebrania podkomorzy w powiecie naznaczy, jak kopy zbierane i odprawowane być mają. Po popełnionych tajemnie zbrodniach, kradzieżach, wydarciu pszczół z ula, zwoływano dla wykrycia kopę gromadzką, na której badano wszystkich czy nie ma kto jakich poszlak w tej sprawie..."

Statuty litewskie – określenie kodyfikacji z zakresu prawa cywilnego, karnego, procesowego i w części publicznego wydanych w 1529, 1566 i 1588 w Wielkim Księstwie Litewskim.Mendel – nieużywane już powszechnie inne określenie 15 sztuk, czyli 1/4 kopy, stosowane w Polsce od XIV wieku. Gdzieniegdzie mendel liczył 16 (mendel chłopski). Określenie stosowano w odniesieniu do produktów rolnych, np. jajek.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • gros
  • jednostki miar stosowane w gospodarstwie domowym
  • pozaukładowe jednostki miary
  • układ SI
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, Warszawa T. 1-4, 1900-1903

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Donald Fenna: Jednostki miar. Leksykon. Warszawa: Świat Książki, 2004. ISBN 83-7391-320-3.




    Reklama