Kontrola autorytatywna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kontrola autorytatywna – określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową. Termin autorytatywna ma tutaj znaczenie inne niż słownikowe: 1. oparty na autorytecie zapewniającym wiarygodność; 2. pewny siebie, stanowczy, nieznoszący sprzeciwu, wywodzącego się z autorytet; w tym użyciu pochodzi on od słowa autor (oba te słowa są powiązane etymologicznie).

Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Przykłady[ | edytuj kod]

  • VIAF – Virtual International Authority File – kartoteka wzorcowa haseł osobowych w Online Computer Library Center
  • LCCN – Library of Congress Control Number – kartoteka wzorcowa haseł osobowych w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych
  • NLP – National Library of Poland – Biblioteka Narodowa
  • GND – Gemeinsame Normdatei – kartoteka wzorcowa haseł osobowych, organizacji i słów kluczowych w Niemieckiej Bibliotece Narodowej
  • NDL – National Diet Library – kartoteka wzorcowa haseł osobowych w Japońskiej Bibliotece Narodowej
  • SELIBR – kartoteka wzorcowa haseł osobowych Szwedzkiej Biblioteki Narodowej
  • BNF – Bibliothèque nationale de France – kartoteka Francuskiej Biblioteki Narodowej
  • SUDOC – Système universitaire de documentation – używany przez francuskie uniwersytety
  • ULAN – Union List of Artist Names – prowadzona przez Getty Research Institute
  • ISNI – International Standard Name Identifier
  • WorldCat – katalog serwisu Online Computer Library Center
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marek Nahotko. Zasady tworzenia bibliotek cyfrowych. „Biuletyn EBIB”. 74 (4), 2006-04. Stowarzyszenie EBIB. ISSN 1507-7187 (pol.). [dostęp 2021-07-12]. 
  • EBIB – Elektroniczna Biblioteka – portal bibliotekarzy i pracowników informacji – strona internetowa przeznaczona dla osób pracujących w bibliotekach czy ośrodkach informacji, studentów i pracowników bibliotekoznawstwa oraz zainteresowanych problematyką bibliotekoznawcząBiblioteka Królewska (szw. Kungliga biblioteket; w skrócie KB) – szwedzka biblioteka narodowa w Sztokholmie, założona w 1661 roku, kiedy wprowadzono ustawę o obowiązku dostarczenia dla niej każdego wydrukowanego w Szwecji dzieła. Ma status samodzielnego podmiotu rządowego. Zajmuje się gromadzeniem, ogólnie rzecz biorąc, wszystkich wydawnictw opublikowanych w Szwecji lub w języku szwedzkim.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Autorytet (łac. auctoritas - powaga, znaczenie) – pojęcie mające kilka odmiennych, choć nakładających się często znaczeń.
    Etymologia, źródłosłów – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Biuletyn EBIB (dawniej Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy) – czasopismo open access wychodzące tylko w postaci elektronicznej, dostępne on-line. Nigdy nie miało wersji drukowanej, przeznaczone jest dla bibliotekarzy, specjalistów informacji oraz dla wszystkich osób zainteresowanych problematyką bibliotekarskiej profesji, informacji naukowej, technologii informacyjnych. Czasopismo udostępnia wszystkie swoje artykuły zgodnie z ideą open access, tzn. bez restrykcji i opłat na wolnej licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa.
    Narodowa Biblioteka Parlamentarna Japonii (jap. 国立国会図書館 Kokuritsu Kokkai Toshokan) – biblioteka narodowa Japonii.

    Reklama