Konstytucja Czech

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konstytucja Republiki Czeskiej (cz. Ústava České republiky) została uchwalona 16 grudnia 1992 roku i przyjęta przez parlament w dniu 1 stycznia 1993 roku. Nowa konstytucja zastąpiła na terytorium Republiki Czeskiej starą konstytucję czechosłowacką pochodzącą z 1960 roku. Konstytucja jest podzielona na 8 rozdziałów. Ósmy z nich jest poświęcony sprawom wewnętrznym oraz rządowi Czech.

Sąd Konstytucyjny Czech (cz. Ústavní soud České republiky, US) – sąd konstytucyjny w Czechach, z siedzibą w Brnie. Prezesem Sądu Konstytucyjnego jest Pavel Rychetský.Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

Podział Konstytucji[ | edytuj kod]

  • Część 1 (Artykuły 1-14)
  • Pierwsze artykuły wprowadzają w zawartość konstytucji. Oprócz tego już na początku konstytucji jest zapis gwarantujący podstawowe prawa człowieka i wolności. W pierwszych artykułach umieszczono zapis o prawie międzynarodowym, które jest włączone do czeskiego prawa. Końcowe artykuły pierwszej części poświęcone są także: stolicy państwa, symbolom narodowym oraz zasadom obywatelskim

    Konstytucja (od łac. constituo, -ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.Izba Poselska (czes. Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky, PSP ČR) – izba niższa czeskiego parlamentu. Tworzy ją 200 przedstawicieli wybieranych raz na 4 lata w wyborach powszechnych, systemem proporcjonalnym. Obecny skład Izby pochodzi z wyborów w 2010 roku.
  • Część 2 (Artykuły 15-53)
  • Część ta jest poświęcona władzy ustawodawczej. Konstytucja ustanawia dwuizbowy parlament czeski, w skład którego wchodzi Izba Poselska oraz Senat.

  • Część 3 (Artykuły 54-80)
  • Część 3 jest poświęcona władzy wykonawczej którą dzieli prezydent oraz rząd przewodzony przez premiera.

  • Część 4 (Artykuły 81-96)
  • Konstytucja powołuje do życia Sąd Konstytucyjny oraz Sąd Najwyższy.

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
  • Część 5 (Artykuł 97)
  • Konstytucja powołuje Najwyższą Izbę Kontroli.

  • Część 6 (Artykuł 98)
  • Konstytucja powołuje Czeski Bank Narodowy.

  • Część 7 (Artykuły 99-105)
  • Część 7 jest poświęcona samorządom terytorialnym oraz innym organizacjom, które działają niezależenie w regionach.

  • Część 8 (Artykuły 106-113)
  • Część 8 jest poświęcona ogólnemu prawu wewnętrznemu. Uregulowano w niej m.in. sprawy zmiany nazwy państwa, zasad prawnych oraz przepisów wykonawczych. Rząd jest zobowiązany do stania na straży przestrzegania konstytucji w sytuacjach, kiedy jest to konieczne oraz do zagwarantowania czeskim obywatelom podstawowych praw i wolności.

    Władza ustawodawcza, legislatywa, władza prawodawcza – element teorii podziału władz Johna Locke’a, a następnie Monteskiusza. Domeną władzy ustawodawczej jest według nich stanowienie powszechnie obowiązującego prawa.Senat (czes. Senát Parlamentu České republiky) - izba wyższa czeskiego parlamentu. Tworzy go 81 przedstawicieli wybieranych w wyborach powszechnych, systemem większościowym. Kadencja trwa sześć lat, jednak co dwa lata następuje wymiana 1/3 posłów. Przewodniczącym Senatu jest Milan Štěch z ČSSD.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Sąd Konstytucyjny Czech
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Oficjalny tekst konstytucji (cz.)
  • Konstytucja [... z 1992 r.. - Warszawa, 2011. Biblioteka Sejmowa] (pol.)
  • Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA).




    Reklama